CommentaarCarlijne Vos

Uitspraak rechter over Assange is een zege voor de hoeders van het vrije woord

Mensen vieren de uitspraak van de rechter. Beeld REUTERS
Mensen vieren de uitspraak van de rechter.Beeld REUTERS

De beslissing van de Britse rechtbank maandag om WikiLeaks-oprichter Julian Assange niet uit te leveren aan de Verenigde Staten is een overwinning voor de hoeders van het vrije woord. In de VS liep Assange het risico levenslang te worden opgesloten wegens spionage vanwege zijn spraakmakende onthullingen in 2010 en 2011 over de Amerikaanse oorlogsmisdaden in Irak en Afghanistan.

De spionagebeschuldiging was van meet af aan onzinnig. Er was nooit bewijs dat Assange actief had bijgedragen om de documenten onrechtmatig te verkrijgen en het beschermen van bronnen is in de onderzoeksjournalistiek normaal. Wel staat de kritiek dat hij overheidsdocumenten openbaar maakte zonder verantwoordelijkheid te nemen voor de mogelijke gevolgen, zoals het in gevaar brengen van mensenlevens in Irak en Afghanistan. Ook speelde hij een dubieuze rol tijdens de presidentsverkiezingen van 2016 met het openbaar maken van de beschadigende e-mails voor de campagne van Hillary Clinton.

Hoewel Assange altijd heeft ontkend dat zijn ‘lekken’ politiek gemotiveerd zijn, is zijn oorspronkelijke doel van een ‘neutraal’ platform van klokkenluiders wel ondergesneeuwd geraakt door alle controverse rond zijn persoon. Hij heeft er ook zelf een zware prijs voor moeten betalen met een zelfverkozen ballingschap en een ‘gebroken’ fysiek en mentaal gestel. Vanwege die fragiele gezondheid besloot de rechter maandag dat Assange niet kon worden uitgewezen. Het argument van zijn advocaten dat het VK niet zou moeten meewerken aan een ‘politiek gemotiveerde vervolging’ wees zij van tafel. Hoe teleurstellend die uitkomst ook is voor de ideologische aanhang, hopelijk komt hiermee een einde aan de controverse rond Assange en keert de aandacht terug naar dat wat hij met WikiLeaks teweeg wilde brengen: het aankaarten van misstanden, corruptie of machtsmisbruik én voorkomen dat die feiten onder het tapijt worden weggemoffeld.

Nakomelingen van WikiLeaks zoals Panama Papers die de belastingontwijking en zelfverrijking van talloze prominente politici en bekendheden onthulden, hebben laten zien dat lekken ook kan op een meer verantwoorde en georganiseerde manier, mét evenveel resultaat.

Meer over