Commentaar

Turkije van nu heeft in de EU niets te zoeken

De Europese Unie slaat met Turkije nu een weg in die geplaveid is met grote principiële obstakels.

De Turkse president Tayyip Erdogan. Beeld epa
De Turkse president Tayyip Erdogan.Beeld epa

De vergaande gesprekken met Turkije over de asielopvang tonen aan hoe hoog de nood is onder de Europese regeringsleiders. Dat is vanuit Nederlands oogpunt niet verbazingwekkend.

Het vrijdag gesloten akkoord met provincies en gemeenten over de opvang en de integratie maakt duidelijk hoe groot de uitdaging nu al is: alle zeilen moeten bijgezet om de 58 duizend asielzoekers van dit jaar een fatsoenlijk dak boven hun hoofd te bieden en op weg te helpen. Als het er volgend jaar weer zoveel worden, komt het einde van de mogelijkheden in zicht. De politieke vraag is niet meer of we zoveel asielzoekers willen opvangen maar of we het kunnen.

Voor de controle op de buitengrenzen is alle hoop gevestigd op Ankara. Alleen als het echt menens wordt met de Turkse inspanningen om iedereen terug te nemen die via Turkije de EU binnenkomt, is er voor het eerst een concreet uitzicht op het indammen van de asielstroom.

De Turken blijken intussen vastbesloten om die machtspositie optimaal uit te buiten. Het verdwijnen van de visumplicht voor Turken blijkt voor de EU plots een bespreekbare optie evenals het ontdooien van de bevroren plannen voor toetreding tot de EU.

Het is nog afwachten hoe het de komende tijd afloopt, maar er überhaupt over praten was een half jaar geleden nog ondenkbaar. En niet voor niets: Turkije heeft zich onder de autoritaire president Erdogan niet naar de EU toe bewogen, maar zich juist verder verwijderd. Turkije zoals het nu is heeft in de EU niets te zoeken. Brussel moet uitkijken dat het asielprobleem niet voor een nieuw probleem wordt ingeruild.

Natuurlijk kan de EU met Turkije gefaseerd in gesprek blijven. Het land heeft een strategische positie in de regio, alleen al daarom kan het geen kwaad om de lijnen kort te houden. Maar hoe dit proces ook verder gaat: de EU blijft alleen geloofwaardig als overeind blijft dat een autoritair Turkije niet bij de EU hoort. Het is nu eerst aan Erdogan, op alle fronten, om te laten zien dat het hem menens is.

Meer over