Commentaar

Timmermans mag nog wel een tandje bijzetten in zijn ambitie tot duurzaamheid

Europees Commissaris Frans Timmermans geeft op een persconferentie toelichting op zijn voorstel om ontbossing tegen te gaan. Beeld Olivier Hoslet / EPA
Europees Commissaris Frans Timmermans geeft op een persconferentie toelichting op zijn voorstel om ontbossing tegen te gaan.Beeld Olivier Hoslet / EPA

Mooi, dat voorstel tegen ontbossing, maar beter is een bredere ‘ketenwet’ die strenger is voor bedrijven.

Carlijne Vos

Om ontbossing tegen te gaan wil de Europese Commissie bedrijven met strengere regels dwingen om alleen nog duurzaam geproduceerde soja, vlees, cacao, palmolie, hout en koffie te importeren. Het voorstel vloeit voort uit de in Glasgow gedane belofte om ontbossing rond 2030 te stoppen.

In de wetenschap dat elke seconde ergens op de wereld een voetbalveld aan bos verdwijnt, was deze toezegging in Glasgow al vrij mager en zeker geen bewijs van gevoel van urgentie. De ambitie van eurocommissaris Timmermans om concrete invulling te geven aan de gedane beloftes op de Klimaattop valt dus toe te juichen. Hiermee toont de Commissie zich verantwoordelijk voor milieuschade die wordt toegebracht voor de winning van ‘onze consumptiegoederen‘ in verre – vaak arme – landen buiten de EU.

Bedrijven hebben een sleutelrol in het tegengaan van misstanden in productieketens, en daarom is het nodig dat zij op deze verantwoordelijkheid kunnen worden aangesproken. Alleen bedrijven kunnen bij hun toeleveranciers afdwingen dat grondstoffen duurzaam worden gewonnen. In praktijk echter doen zij dit niet of nauwelijks, omdat de druk ontbreekt. De consument betaalt nog steeds liefst de laagste prijs voor zijn chocola, al wordt de cacaoboer uitgebuit en het oerwoud kaal gekapt.

Ondanks toegenomen bewustwording en talloze duurzaamheidsconvenanten komen bedrijven uit zichzelf dus gewoon niet snel genoeg in beweging. Daarom is strengere wet- en regelgeving onontbeerlijk. Het plan van Timmermans past eigenlijk precies in de wat bredere ‘ketenwet’ die de EU momenteel voorbereidt, die bedrijven gaat verplichten om verantwoording af te leggen over milieu en mensenrechten in hun productieketens.

Voordeel van deze wet, die zeer moeizaam van de grond komt vanwege een intensieve tegenlobby door bedrijven, is dat ook beleggers op hun verantwoordelijkheid worden aangesproken. Zij investeren nog volop in activiteiten die gepaard gaan met ontbossing, zoals soja- en palmolieteelt. Bovendien kunnen slachtoffers van milieuschade of mensenrechtenschendingen met deze wet in de EU hun recht halen. Dit zijn precies de onderdelen die milieuorganisaties misten in het voorstel van de Commissie.

Timmermans zou dus eigenlijk nog een tandje bij moeten zetten en zich met hetzelfde enthousiasme als waarmee hij zich inzet voor de Europese Green Deal en nu tegen ontbossing, moeten hardmaken voor de realisering van de bredere ketenwet.

In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.

Meer over