tv-recensiearno haijtema

Tanja Nijmeijer worstelde net als IS-vrouwen met het leed dat ze haar familie in Nederland heeft aangedaan

null Beeld
Arno Haijtema

Het vredesproces waaraan ze zo hard heeft meegewerkt is mislukt. Ze prijkt op internationale opsporingslijsten wegens haar vijftien jaar omspannende deelname – bomaanslag, oorlogsmisdaden – aan een terroristische organisatie in Colombia. Ze zal nooit naar haar geliefde familie in Denekamp terugkeren. Alle reden om, halverwege haar leven (als haar vijanden haar althans niet eerder omleggen) op de mestvaalt der mislukkingen haar kleren te verscheuren en het hoofd met as te bedekken.

Zo niet voormalig Farc-strijder Tanja Nijmeijer, die woensdag bij Jinek haar memoires kwam promoten. Zij gaf vanuit haar onderduikadres in Zuid-Amerika het begrip straalverbinding nieuwe inhoud: de brede glimlach week niet van haar kaken. Dat had ongetwijfeld te maken met de warme herinneringen die opborrelden aan het begin van het dinsdag opgenomen interview, waarin Eva Jinek, ouderwets zou ik haast zeggen, haar scherpe ondervraagtechniek demonstreerde. En, even ouderwets, een merkwaardige RTL-eske human interest aan de dag legde. Want, ja – spoileralert voor wie het boek nog wil lezen – het is wáár! Nijmeijer heeft ooit Arjen Lubach ontmaagd! ‘Intelligent, maar op een leuke manier’, was hij tijdens de romantische nacht.

Tanja Nijmeijer, op afstand geïnterviewd door Eva Jinek. Beeld RTL4
Tanja Nijmeijer, op afstand geïnterviewd door Eva Jinek.Beeld RTL4

Lang duurde het zwijmelen niet, want het moest gaan over Nijmeijers bijdrage aan het vormgeven van Dantes hel in de jungle. Een rechtvaardige strijd, want als de staat het volk onderdrukt mag dat volk de wapens opnemen. En tot dat volk rekent de Denekampse zichzelf ook. Jinek legde Nijmeijer het vuur aan de schenen, zoals journalist Sinan Can dat in september in Retour Kalifaat deed met de IS-vrouwen die in Noord-Syrië hun dagen in gevangenschap slijten.

Eén gelijkenis tussen de goedlachse terreurverdachte in Colombia en die anderen in hun tentenkamp drong zich gaandeweg op. Nooit hoorden we de IS-vrouwen spijt betuigen voor hun steun aan het gruwelbewind in Raqqa. Wél voor het feit dat zij hun kinderen hierin hebben betrokken, en zo hun hun toekomst hebben ontnomen.

Nijmeijer betoonde evenmin wroeging over haar Farc-lidmaatschap – dat geweld moeten we zien in de lokale context – maar worstelde net als de IS-vrouwen met het leed dat ze haar familie in Nederland heeft aangedaan. Die had soms jaren moeten wachten op een levensteken van hun onstuimige wereldverbeteraar. Ook bij verheven idealen als de jihad of Farcs communistische heilstaat is het hemd klaarblijkelijk nog steeds nader dan de rok.

Verschillen waren er ook. Waar de IS-vrouwen tegenover Can allemaal ontkenden iets te hebben meegekregen van de terreur in het kalifaat – blindheid ingegeven door de lokale context – draaide Nijmeijer er niet omheen. Sterker, een filmpje waarin zij het Colombiaanse leger dreigde te verwelkomen met ‘AK-47’s, machinegeweren, mijnen en granaten’ had haar een gevoel van opluchting gegeven: het was het ultieme bewijs dat ze zélf voor dit lichtend pad had gekozen.

Huichelachtige onwetendheid of fiere geweldsverheerlijking: ik weet niet wat treuriger is.

Meer over