Ingezonden brievenDit schrijven onze lezers

Talkshows moeten meer diepgang zoeken

De lezersbrieven van dinsdag 22 december.

Hugo de Jonge en Pieter Omtzigt aan tafel voor aanvang van de uitzending bij Op1 in Amsterdam.  Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant
Hugo de Jonge en Pieter Omtzigt aan tafel voor aanvang van de uitzending bij Op1 in Amsterdam.Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant

Brief van de dag

Het interview met Rachel Franse, eindredacteur bij Op1, over haar coronajaar laat goed zien hoe het mis gaat in talkshows . Zij zegt: ‘Voor het debat aan tafel is nuance niet fijn.’ Zij zegt ook: ‘Wij willen debat, dat vinden mensen fijn om naar te kijken. Hoe scherper, hoe beter, dan kun je thuis een goed oordeel vellen.’

Dit is stuitend en slaat de plank volledig mis. Op basis van berichtgeving in talkshows kun je juist geen mening vormen, omdat de discussies vaak oppervlakkig, subjectief, en soms zelfs hysterisch zijn. Wat we nodig hebben om een gefundeerde mening te vormen zijn kalmte, feiten en nuance. En dat is precies wat ontbreekt aan de talkshowtafels.

Het meest schrijnende is dat dit blijkbaar bewust vermeden wordt, als we Franse mogen geloven. Talkshows zijn meestal vluchtig en onrustig. Diverse meningen en ook onderbuikgevoelens worden tegenover elkaar geplaatst en emoties lijken het debat te domineren.

Dit gaat helaas ten koste van de inhoud, omdat de discussie niet meer goed, op basis van feiten, kan worden gevoerd. Ook werkt het polarisatie in de hand. Hiermee wordt het primaire doel, en dat is informatievoorziening aan burgers, niet meer gediend.

In talkshows zou meer diepgang moeten worden gezocht om kijkers goed te informeren. Talkshows hebben hierin een verantwoordelijkheid.

Er moet juist meer aandacht besteed worden aan educatie en informatie en aan het voeren van een rustig gesprek, in plaats van de focus op vermaak en kijkcijfers en een emotioneel debat. Zeker in tijden van crisis werkt gebrek aan nuance averechts en wordt het maatschappelijk belang niet gediend.

Burgers en de maatschappij als geheel zijn in deze onzekere tijden juist gebaat bij nuance, kalmte en objectiviteit in het publieke debat.

Femke AtsmaNijmegen

Toeslagenaffaire

De roep om de val van het kabinet wordt steeds groter. Volkomen terecht, maar wat zou dat een valse boetedoening zijn. Als ze nog minstens één jaar te gaan hadden zou het een stap van betekenis zijn, van oprecht het boetekleed aantrekken. Maar nu, slechts een paar maanden voor de verkiezingen, is het een collectieve schuldbekentenis zonder echte gevolgen voor de politici en ambtenaren die zoveel persoonlijk leed hebben veroorzaakt.

Het kabinet gaat dan demissionair door. Dat laatste is in de huidige coronaperiode overigens naar omstandigheden de beste oplossing. Maar als ze echt boetedoening willen doen, echt door het politieke stof willen gaan, dan stellen de verantwoordelijken uit het huidige kabinet, maar ook uit de vorige kabinetten, zich niet meer beschikbaar voor een loopbaan in de politiek. Dan treden ze echt terug.

Hun reputaties zijn zo erg en onherstelbaar beschadigd dat ze nooit meer een functie in een openbaar ambt mogen bekleden. Dat geldt in elk geval voor Eric Wiebes, die na zijn falen bij de vergoedingen van de Groningse aardbevingschade, opnieuw de krokodillentranen voor de dag haalde. Maar dat geldt ook voor Asscher en ook voor Rutte en andere verantwoordelijken. Alleen als ze dat doen zijn ze geloofwaardig.

Hans Nagtegaal, Bussum

Menselijke maat

Op 16 december overleed mijn oma onverwachts op haar 86ste verjaardag. Ze was een bijzonder sterke vrouw en altijd op zoek naar de menselijke maat. Met regeltjes en protocollen kon ze dan ook niet overweg.

Die menselijke maat is bij de overheid zoek. Tenminste, dat hoor en lees ik steeds vaker. Meest recent nog in de toeslagenaffaire. De burger is verstrikt geraakt in een web van regels en wordt structureel gewantrouwd. De roep om de terugkeer van maatwerk klinkt steeds luider en dit inzicht lijkt te zijn doorgedrongen in Den Haag.

Toch denk ik dat de menselijke maat nooit helemaal is weggeweest. Op de avond dat mijn oma heenging, waren de regels in het ziekenhuis duidelijk. Na 20.00 uur geen bezoek. Het weerhield de verpleging er niet van om mij tien minuten naar binnen te laten om afscheid van haar te nemen. Het was toen 21.45 uur.

De menselijke maat mag dan zijn verdwenen uit het systeem. Dat geldt niet voor de mensen die de regels toepassen. En al helemaal niet voor mijn oma.

Felipe Leenaers, Utrecht

Gesel Gods

Mij maak je niet wijs dat het terugbetalen en compenseren van de slachtoffers van de toeslagenaffaire niet binnen een week opgelost kan zijn.

Men neme Johan Remkes, de gesel Gods, die na Duindorp, de boeren en Schiphol zijn handen vrij heeft. Geef hem een paar dagen op zo’n afdeling.

Zie hoe de versgedraaide peuk in zijn mondhoek bungelt en hoe de deur van de achtste etage van het belastingkantoor open zwaait. Hoor zijn ijzeren stemgeluid staccato door de ruimte schallen.

‘Beste mensen, iedereen veegt NU zijn bureau schoon, alle verloven zijn ingetrokken. Waar geld is teruggevorderd wordt zonder nader onderzoek gerestitueerd. Iedere benadeelde krijgt om te beginnen deze week 20.000 euro op de rekening gestort, met een opslag van 10 procent ente.

‘Daar wordt niet meer op teruggekomen, behalve als later blijkt dat de schade groter is geweest. De verantwoordelijken voor deze zwijnenstal melden zich bij mij voor hun ontslagprocedure.

‘Ik ben bereikbaar in de rookruimte. Goedemorgen.’ (Deur slaat dicht).

Niek Kalberg, Groningen

Kiezen op elkaar en doorzetten

Ik ben moe, niet coronamoe, wel discussiemoe. Want we willen duidelijkheid. Uit een peiling blijkt dat de meerderheid van onze bevolking strengere maatregelen wil. Dan zijn die er en dan is er tóch weer onduidelijkheid. En dat ligt aan ons.

Wij zoeken de mazen in de wet op. Want ja, die zijn er natuurlijk als je als land dealt met iets nieuws. Wij zijn het die toch nog snel dat kerstcadeau willen halen. Wij zijn het die vinden dat we best op vakantie kunnen, want het is allemaal veilig hoe we het doen. Wij hebben ineens kennis van mondkapjes, inentingsprotocollen, Europees beleid en noem maar op. Wij vinden dat drie mensen ook best vijf mensen kunnen zijn.

Het is net als met voetbal, dan is iedereen bondscoach. Nu zijn we allemaal een beetje premier Rutte en minister De Jonge en dan nét iets beter. Laten we gewoon stoppen met discussie voeren en ons eens even een paar weken gedeisd houden en luisteren. Geen gezeik, niet de randjes opzoeken en eroverheen gaan, niet preken voor eigen parochie. Ophouden met smoesjes en excuses. Gewoon doen wat ons gevraagd wordt. Alleen ons gedrag kan ervoor zorgen dat we hier op 19 januari een beetje fatsoenlijk uitkomen.

Ons gedrag, en daar kan geen beleid, bekeuring of maatregel iets aan veranderen, maakt het mogelijk dat wij in 2021 weer wat meer kunnen. Kiezen op elkaar en doorzetten, dat lukt echt wel hoor.

Annemieke van Fessem, Breda

Farmers Defence Force 

It’s a Man’s Man’s Man’s World is een nummer van James Brown uit 1966. Dat liedje zal de boeren van de actiegroep Farmers Defence Force nog steeds aanspreken, gezien de leuzen die ze voeren tijdens hun blokkades. Op 15 december deed de Volkskrant verslag van de acties van deze groep. Een foto met daarop de leuzen: ‘Carola Schouten is een hoer want ze naait elke boer’, illustreerde het artikel.

Deze boeren zijn niet alleen kwaad maar voelen zich ook gekrenkt; ze zijn niet alleen teleurgesteld maar ook haatdragend. Ze zien zichzelf als slachtoffers, zelfs als ze gewelddadige taal uitslaan. Ze vinden dat ze in hun recht staan, zelfs als ze het milieu vervuilen, de levensmiddelentoevoer blokkeren en seksistische taal uitslaan.

Een andere tekst van Farmers Defence Force luidt: ‘De boer dat is de keerl.’ Minister Carola Schouten van Landbouw kaapt iets wat aan mannen toebehoort. Ze is een hoer op een plek waar ze niet thuishoort, ze pikt de plek in van iemand anders (een man), schande! Het ministerschap is aan mannen, vrouwen moeten er blijkbaar wegblijven. Carola Schouten doorbreekt die norm, daardoor kan ze rekenen op vrouwenhaat, op neerbuigende leuzen en huisbezoeken. Het maakt niet uit wat deze minister al dan niet voelt, het gaat erom dat ze haar plek moet kennen.

Deze boeren vinden dat ze het verdienen om te worden gehoord, maar ook om gevrijwaard te blijven van harde kritiek. Dat is een bevoorrechte denkwijze die typisch is voor witte mannen, het veronderstelde recht op de positie van ‘de kenner’.

Als de politiek dat in twijfel trekt, dan proberen zij hen het zwijgen op te leggen. Farmers ­Defence Force wil de enige stem zijn, de autoriteit. Ze willen dat vrouwen hun plaats kennen in hun mannenwereld.

Evelien Polter, Amsterdam

Meer over