ColumnAleid Truijens

Stop met die valse emotionele argumenten als het gaat over maatregelen op scholen

null Beeld

De scholen in de noordelijke regio’s zijn nog maar een week open en er gaan er alweer enkele dicht wegens coronabesmettingen, onder meer vestigingen van een praktijkschool in Lelystad. In Friesland dreigt sluiting voor enkele scholen. Een slecht begin. Ik zou er, als ik lesgaf in het voortgezet onderwijs, of een puberkind had, niet gerust op zijn. ‘Het is veilig’, zei minister van Onderwijs Arie Slob, vlak voordat de eerste middelbare scholen een week geleden weer opengingen. Dat deed me denken aan de geruststelling van het kabinet, afgelopen maart, dat verzorgenden heus wel zonder bescherming de verpleeghuizen en wijken in konden gaan. Met desastreuze gevolgen. Alle reden om niet blind op het overheidsadvies te varen. De tweede shift scholen ging gisteren open; ik houd mijn hart vast.

Dat pubers en jongeren hun leven terugkrijgen, wie wil dat niet? Iedereen was blij: de VO-raad, veel schoolleiders, leraren en ouders. Eindelijk konden leerlingen elkaar weer zien, lol maken, hangen op het schoolplein, les krijgen van een levende leerkracht. Heerlijk. Dat gun je ze.

Voor de zomervakantie was afgesproken dat de scholen volledig zouden opengaan, met volle klassen, met inachtneming van de 1,5 meter tussen leerling en leerkracht en tussen volwassenen onderling. Zo zouden ze het gaan doen; goed geregeld, klap erop. Tevreden vertrokken ze naar de camping, de minister, de bestuurders en de schoolleiders.

In die zomerweken, terwijl de glazen tinkelden, werkte het coronavirus aan een geniepige terugkeer, op stranden, campings en familiefeesten. Er was voortschrijdend inzicht over verspreiding van het virus in slecht geventileerde ruimtes. Het virus rukte op onder jongeren. Pubers bleken wel degelijk verspreiders, vaak zonder klachten. De internationale overtuiging groeide – door ervaring, sluitend bewijs is onmogelijk – dat mondkapjes bij geïnfecteerden wél bijdragen aan het indammen van de verspreiding, samen met afstand houden. Op de websites van de overheid en de VO-raad bleef het muisstil. Vakantie is vakantie, toch?

Wat een beschamende chaos. Vlak voor de heropening bleken veel scholen hun ventilatie slecht op orde te hebben. Ze werden geacht dat in enkele dagen vóór de opening te regelen. In allerijl opende minister Slob een meldpunt en beloofde hij de ventilatie te laten onderzoeken. Tot 1 oktober moeten de ramen in de lokalen maar zoveel mogelijk open – hopelijk een verstandiger advies dan ‘houd de ramen potdicht’, dit voorjaar in de verpleeghuizen.

Dwarsliggen wordt niet op prijs gesteld. Kinderarts Károly Illy, nota bene lid van het OMT, zegt dat het verstandig is om scholieren onderling één meter afstand te laten houden en waar dat niet kan, in de gangen bijvoorbeeld, mondkapjes te laten dragen. En om te werken met duo’s van leerlingen die de komende tijd naast elkaar zitten. Kinderarts-epidemioloog Patricia Bruijning zei eerder hetzelfde, net als hoogleraar infectiebestrijding Andreas Voss. Zij wezen erop dat 15- tot 18-jarigen bijna net zo besmettelijk zijn als jongeren boven de 18. Rutte en De Jonge zwegen erover op hun persconferentie. Het RIVM en de VO-raad hielden hardnekkig vast aan het in juni opgestelde protocol.

De reactie van VO-raadvoorzitter Paul Rosenmöller op Illy’s pleidooi was potsierlijk: ‘Dit leidt tot ongelofelijk veel irritatie bij scholen’, zei hij boos, alsof dat het ergste is. Kom zeg, dít was niet de afspraak, dat het virus gevaarlijk zou zijn op scholen en dat er nieuwe maatregelen nodig zijn!

De ongerustheid groeit, door die tegenstrijdige adviezen. Laten we er in godsnaam voor zorgen dat de scholen open kunnen blijven. Volg het advies van de kinderartsen. Test vaker en sneller, ventileer vakkundig. Geef fouten toe. Houd de ontwikkelingen op scholen in het buitenland in de gaten, kopieer succesvol beleid. Wees duidelijk, voer de regie.

En stop met die valse emotionele argumenten: mondkapjes en afstand houden bemoeilijken het contact tussen leerling en leerkracht, ja, dat is waar. Maar langdurig online onderwijs is nog onnatuurlijker en een jarenlange economische crisis nog verschrikkelijker.

Meer over