Commentaar

Ruimtevlucht Jeff Bezos vooral symbool van ontspoord kapitalisme

De ruimtevlucht van Alan Shepard, dit jaar precies 60 jaar geleden, was het symbool van technologische vooruitgang en menselijk vernuft. De ruimtevlucht van Jeff Bezos met zijn New Shepard is vooralsnog vooral het symbool van een ontspoord kapitalisme.

Jeff Bezos houdt een bril voor zijn ogen die ooit vliegpionier Amelia Mary Earhart toebehoorde.  Beeld AP
Jeff Bezos houdt een bril voor zijn ogen die ooit vliegpionier Amelia Mary Earhart toebehoorde.Beeld AP

Op het eerste gezicht zijn beide missies vergelijkbaar. Shepard ging 186 kilometer de hoogte in en bleef in totaal 15 minuten in de lucht. De New Shepard kwam tot 100 kilometer en was na tien minuten weer beneden. Maar Shepard was de eerste die het aandurfde. Zijn missie was een opmaat tot de maanlanding in 1969.

De ruimtevlucht van Bezos en de zijnen is meer een soort omgekeerde bungy jump: een opwindend avontuur voor mensen met te veel geld. Waar de gemiddelde ruimtereiziger zich jarenlang moet voorbereiden en maanden in de ruimte moet blijven om tal van experimenten uit te voeren, hadden Bezos en zijn kompanen genoeg aan een stoomcursus van twee dagen. Hun belangrijkste activiteit bestond eruit om pingpongballetjes naar elkaar te gooien. Het was dan ook enigszins potsierlijk dat de vier inzittenden als helden werden binnengehaald.

Bezos was zo ontroerd door zijn eigen avontuur dat hij met een brok in de keel het personeel en de klanten van Amazon bedankte die deze reis mogelijk hadden gemaakt. Geen Amazon-medewerker of klant heeft erom gevraagd dat zijn geld mede wordt gebruikt om Bezos naar de ruimte te sturen. Door hen te bedanken liet de oprichter van Amazon vooral zien dat hij een onbeperkt geloof heeft in zijn eigen grootheid en ervan uitgaat dat anderen dat geloof delen.

Bezos kon alleen maar de rijkste man ter wereld worden, doordat hij zijn personeel jarenlang onderbetaalde, hen in sommige gevallen niet eens het recht op een plaspauze gunde en vooral doordat hij nu al decennialang veel te weinig belasting betaalt.

Het is veelzeggend dat de ruimtevaart in toenemende mate het domein is van commerciële partijen. Richard Branson ging Bezos voor, en Tesla-oprichter Elon Musk hoopt ooit zelfs een missie naar Mars te kunnen volbrengen. Mede doordat bedrijven als Amazon en mensen als Bezos op grote schaal belasting ontwijken, hebben de overheden de middelen niet om dergelijke ruimtemissies te financieren. Een gang naar de ruimte is daardoor niet langer een collectieve prestatie, die de samenleving bindt, maar eerder een prestatie van superindividuen, die de samenleving verdeelt in winnaars en verliezers.

In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.

Meer over