CommentaarCarlijne Vos

Rijke landen moeten niet langer talmen om arme landen te helpen klimaatbestendig te worden

De armste landen betalen de zwaarste prijs voor klimaatverandering.  Beeld AFP
De armste landen betalen de zwaarste prijs voor klimaatverandering.Beeld AFP

Het is zaak dat de mooie woorden van de klimaattop versneld in daden worden omgezet.

Klimaatverandering is allang geen doembeeld meer, maar een feit. Alleen al afgelopen jaar werden ruim 50 miljoen burgers wereldwijd slachtoffer van overstromingen, orkanen, hittegolven, natuurbranden of extreme droogte. Als gevolg verliezen burgers in de armste landen die zich er niet tegen kunnen verweren hun huizen, oogsten of leefgebied, waardoor ze gedwongen zijn te verkassen. Deze ‘klimaatvluchtelingen’ lopen vervolgens in toenemende mate het risico te botsen met de lokale bevolking om vruchtbare grond, zoals bijvoorbeeld in de Sahel, of om als ongewenste ‘economische’ migrant te worden geweerd of gemarginaliseerd in stedelijke gebieden of rijkere landen.

Linksom of rechtsom betalen slachtoffers in de ­armste landen in de wereld dus de zwaarste prijs voor klimaatverandering, die hoofdzakelijk is veroorzaakt door rijke landen. Het is daarom niet meer dan vanzelfsprekend dat de rijkste landen verantwoordelijkheid nemen voor de gevolgen. En vandaar dat de eerste VN-wereldtop voor klimaataanpassing ooit, die Nederland deze week virtueel mocht organiseren, geen dag te vroeg komt.

Te lang is gesproken over het preventief terugdringen van broeikasgassen, terwijl de opwarming van de aarde al volop gaande was – met alle gevolgen van dien. Alle aandacht moet nu uitgaan naar versnelde investeringen in concrete klimaataanpassing, zoals het herstel van mangrovebossen en andere vormen van kustbescherming, aanleg van irrigatie of ontziltingsinstallaties, of de introductie van klimaatbestendige gewassen. De kosten voor deze noodzakelijke aanpassingen in arme landen zijn eerder al geschat op 100 miljard euro per jaar, maar lopen mogelijk al op tot het drievoudige in 2030.

Op de conferentie, waar gelukkig ook de Verenigde Staten na een afwezigheid van vier jaar weer aanwezig waren, spraken regeringsleiders indringende woorden over de urgentie en plicht om arme landen te helpen. Nu is het zaak om die mooie woorden ook versneld in daden om te zetten.

In het VN-klimaatfonds is pas 70 miljard gestort, waarvan driekwart nog steeds wordt besteed aan preventie in plaats van klimaatadaptatie. De concrete investeringen in arme landen moeten dus fors omhoog en niet worden gekoppeld aan economisch eigen belang op de korte termijn, hoe verleidelijk het ook is om nu vooral de Nederlandse expertise op het gebied van waterbeheersing aan te prijzen.

In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.

Meer over