Meelezers

Regeren, oppositie voeren, fuseren: Volkskrantlezers hebben wel wat suggesties voor aan de formatietafel

In deze rubriek reageert de redactie op wat er leeft onder lezers. Deze week: de grote formatiepuzzel.

Lilianne Ploumen van de PvdA. Beeld ANP
Lilianne Ploumen van de PvdA.Beeld ANP

Hoe zouden Volkskrant-lezers de onderhandelingen openen als zij plaatsnamen aan de formatietafel? Lezers deden deze week meer suggesties dan dat er zetels zijn. Volgens velen is een fusiepartij op links essentieel. ‘Gebeurt dit niet op een oprechte, serieuze manier’, schrijft Han Hidalgo uit Breda bijvoorbeeld, ‘dan is de kans groot dat SP, GroenLinks en PvdA nog meer aantrekkingskracht en macht verliezen.’

De PvdA moet juist níét met andere partijen samengaan, vindt Gerrit Aalbersberg uit Arnhem. Hij wijst erop dat Lilianne Ploumen zich als enige van de linkse partijen ‘staande heeft gehouden’, gelijkwaardigheid en solidariteit representeert en goede bestuurders in huis heeft. Conclusie: ‘Doe mee in een volgend kabinet en maak je niet afhankelijk van andere, activistische linkse partijen.’

Wel meeregeren en niet fuseren luidt ook het devies van Jan van Zomeren uit Didam. Linkse partijen moeten volgens hem nagaan ‘waarom het resultaat zo matig is’ na vier jaar oppositie ‘in een tijd dat het neoliberalisme voorbij lijkt’. ‘Waarom konden PVV, FvD en JA21 28 zetels halen?’ Als de linkse agenda gekaapt zou zijn, vervolgt Van Zomeren, ‘dan zou je toch verwachten dat zij bij de uitvoering van die agenda betrokken willen zijn.’

Juist daarom wordt het formeren voor het CDA ‘helemaal niet lastig’, voorspelt Martin van den Berg uit Utrecht. ‘Ze kunnen de uitnodiging van Rutte om mee te regeren gewoon niet afslaan, anders wordt de partij verder weggevaagd. Omgekeerd geldt voor de PvdA dat meeregeren het voortbestaan van de partij nog verder onder druk zet.’

Rutte betrok JA21 door aan te geven te willen verkennen waar die partij voor staat; dat is tegen het zere been van HJ Rang uit Almelo. Volgens hem is JA21 ‘hoofdzakelijk NEE21. NEE tegen immigratie, NEE tegen de Europese Unie, NEE tegen de euro, NEE, NEE, NEE. Is Mark Rutte nu ook een NEE-fan geworden?’

Gerhard Pijnenburg gooit het over een andere boeg. ‘Nergens zie ik de mogelijke coalitie over links voorbijkomen: D66 + CDA + PvdA + SP + GL + PvdD + CU + Volt = 79. Waarom zou je bij een versplinterde Kamer geen versplinterd kabinet kunnen hebben?’

Die coalitie is ‘praktisch onwerkbaar’, laat chef politiek Raoul du Pré desgevraagd weten. ‘Regeren vergt regelmatig overleg op gestructureerde basis. De coalitiepartijen van de voorgaande periode klaagden al dat het met z’n vieren vaak erg veel tijd en afstemming kostte. Elke extra speler vraagt extra overleg. Bovendien: hoe blijf je als partij herkenbaar in een coalitie met acht partijen? Dat is geen aantrekkelijk vooruitzicht voor de meeste partijleiders.’

Al die vooruitzichten, mogelijkheden en speculaties brengen Lucien Aspeling uit Tiel tot een heel andere conclusie. Hij schrijft lang geleden zijn geloof in God te hebben verloren, maar nog niet te weten of ook de duivel een fabeltje is. ‘De zetelverdeling tussen de partijen is altijd zo dat het vormingsproces een heidens karwei wordt. Echter, dat een christelijke partij vaak essentieel blijkt in de formatie, zou dan misschien toch een bewijs kunnen zijn dat het niet door de duivel georkestreerd is.’

Wilt u de redactie ook per vragenlijstlaten weten wat u het liefst wilt lezen? Meld u dan hier aan.

Meer over