VerslaggeverscolumnIn Eygelshoven

‘Praten, praten praten’ over het klimaat, maar inmiddels staan in dit dorp de huizen blank en vrezen ze de onweerswolken

null Beeld

Het dorp droogt op, de zondvloed was kort, iedereen loopt alweer in de hitte boodschappen te doen maar als je het zandspoor volgt naar het diepste punt, bij de kerk de bocht om, bereik je de ontreddering. Daar staat de firma Belfor panden leeg te ruimen (‘droging, herstel, ontzorging’), en is het de vraag wat er moet met opa en oma Vreuls. Nog slapen ze bij de buren maar het huis zal maanden onbewoonbaar blijven, dat wordt ‘helemaal gestript’.

Zaten ze in de tuin, zagen ze de wolken, ‘ik dacht: het komt niet, het komt niet, maar het kwám’, zegt oma en het spoot door de spouwmuren heen, je kon het water horen binnendringen, beangstigend. Dit is haar ouderlijk huis en er was vaker water, maar nooit zo veel. Hoe het uit de heuvels gutste, gewelddadig, en wat deden ze? ‘Niets. Kijken.’

Schoondochter en kleinzoon helpen mee, alles moet leeg. Oorzaak? ‘Het klimaat.’

Oma: ‘Elke dikke wolk daarboven maakt me nu onrustig.’

Schoondochter: ‘En dit gaat dus vaker gebeuren.’

Opa: ‘Bij iedereen.’

Ja, het klimaat, daar heb je stevige leiders in Den Haag voor nodig maar die ‘praten, praten, praten hè’, zegt oma, ‘je hebt ’r niks aan’.

De straat een rivier. Beeld Facebook / pastoor Marc Heemels
De straat een rivier.Beeld Facebook / pastoor Marc Heemels

Het water kwam een meter hoog. Garages volgestouwd met meubilair, je ruikt het vocht, metalig. Niet iedereen ziet het klimaat als oorzaak, ‘gewoon pech’, zegt de man, bezig zijn volkstuin te fatsoeneren, ‘het is toevallig hoe de straalstroom staat’, maar hij is in de minderheid. Als de klimaatverandering op je stoep valt, is het snel gedaan met bagatelliseren.

De autoriteiten zijn ermee bezig, er is een ‘provinciaal deltaplan’, ‘samen aan de lat om Limburg klaar te stomen voor het nieuwe klimaat’. Waterbuffers, boerenbuffers, dwarsdammen, akkerdrempels, herstel van beken en graften, wadi’s, poreuze bestrating, infiltratiekratten, waterbergende gewassen: bewapening tegen stortbuien, droogte en hittestress. Symptoombestrijding.

Afgeschreven vloerbedekking op straat, bouwdrogers achter voordeuren, een gezin is klaar voor vertrek, noodgedwongen, naar een recreatiewoning in Vaals. Kijk eens naar de streep die de vloed achterliet op de garagedeur: net gerenoveerd en nu al onbewoonbaar. ‘De klimaatverandering is wel een feit’, zegt de moeder, maar goed. De vragen zijn groter dan de antwoorden.

Kort was het dorp nieuws, met beelden van de kolkende rotonde, geschoten door de pastoor. Daarna was het stil. ‘Dat is dan even lekker spectaculair hè’, zegt de man die met laarzen aan de laatste modder wegveegt, ‘maar over wat erachter zit hoor je weinig’.

Wat zit erachter? ‘Klimaatverandering.’ Hij sprak er met de burgemeester over, ‘die is er niet gerust op, maarja, de echte besluiten moeten uit Den Haag komen en daar belijden ze het met de mond. Daar ligt het allemaal op z’n gat. Niet lullen maar poetsen zou ik zeggen – dat moeten we hier ook.’

Driekwart van de bevolking is bezorgd over de klimaatverandering, berekende het CBS, maar een crisis wil het niet worden. Corona is een crisis, een economische crisis is een crisis, dit lijkt toch meer op, nouja, wateroverlast.

Dit kan het einde van de mensheid zijn, waarschuwde een uitgelekt conceptrapport van klimaatpanel IPCC. Urgenda klaagt de staat opnieuw aan, omdat ze de klimaatverandering niet serieus neemt. De huidige minister van Klimaat, Stef Blok (echt waar) liet weten dat hij geen kolencentrale sluit want ‘er moet stroom uit het stopcontact blijven komen’. En verder blijft het bij een ‘we staan voor een brede opgave’, wat vertaald uit het Haags betekent: we doen effe niks, we gaan eerst tergend lang formeren.

Niet doorslaan met het klimaat, zei Mark Rutte al: ‘we moeten lekker kunnen blijven barbecueën’.

Overmorgen debatteert de Tweede Kamer over het klimaat, op de agenda staan ‘beleidsmatige keuzes in kosten, prikkels en verdeling’, ‘eindrapport van de integrale infrastructuurverkenning’ en de motie ‘input ophalen bij partners en brede samenleving’. Opnieuw een wedstrijdje containerbegrippen verplaatsen, en daarna met reces.

De valwind die een deel van Leersum verwoestte had als oorzaak het klimaat, concludeerden de verzekeraars. Verder brandde het dorp Lytton af in Canada, na krankzinnige temperaturen, maar dat is, net als Spitsbergen, waar het ijs verdwijnt, best ver weg.

Nouja, zegt Peter, eigenaar van café Kunt Jòd, wat ‘komt goed’ betekent, ‘het maakt me niet angstig, het is wel… onmacht’. Het water stond tot aan het biljard. En zijn café ligt aardig hoog.

‘Je wilt er van alles aan doen’, zegt Peter. ‘Maar kennelijk lukt het niet.’

Meer over