OpinieLezersbrieven

Postkoloniale debat draait om politiek, niet om moraal

De ingezonden lezersbrieven van zaterdag 10 juli.

De Hema heeft de benaming moorkop in de ban gedaan. Het gebakje heet tegenwoordig chocoladebol. Beeld ANP
De Hema heeft de benaming moorkop in de ban gedaan. Het gebakje heet tegenwoordig chocoladebol.Beeld ANP

Brief van de dag

Een terugkerend misverstand in het ­debat over postkoloniale taal is dat het zou gaan om moraal of fatsoen. Niet voor niets worden woke-activisten vaak smalend aangeduid als ‘de deugpolitie’.

In zijn opiniestuk van 5 juli parafraseert Volkskrant-redacteur Sander van Walsum ‘een lexicon voor musea die ­inclusiviteit nastreven’ veelzeggend tot ‘woorden vermijden waaraan bezoekers aanstoot zouden kunnen nemen’.

Hier verwart Van Walsum politiek en moralisme met elkaar. Het gaat er niet om dat je volgens woke-activisten nooit iets zou mogen zeggen waar mensen aanstoot aan nemen, of dat iedere vorm van grofheid of belediging uit de taal gesloopt zouden moeten worden. De kern van de zaak is dat taal altijd politiek is, oftewel: dat er een mens- en wereldbeeld uit spreekt.

Het vermijden van bepaalde woorden, of ze vervangen door nieuwe, is slechts een poging om dat mens- en wereldbeeld te veranderen. Dat is een politieke daad, waarmee je het eens of oneens kunt zijn, maar die je niet kunt afdoen als censuur of betutteling. Juist dat laatste smoort het debat over deze belangrijke maatschappelijke kwestie in de kiem.

Ivo Nieuwenhuis, universitair docent Nederlandse ­letterkunde, Utrecht

Na de emoties

De aanslag op Peter R. de Vries wordt door politiek Den Haag geduid als een aanval op de rechtsstaat. Hopelijk zullen die politici na het zakken van de emoties gaan nadenken over de vraag: en wat doe ik zelf om de rechtsstaat in Nederland in conditie te houden?

Er is bezuinigd op de politie, op de rechterlijke macht, op de sociale advocatuur. En de nodige rechters en de Raad van State, die voor handhaving van de rechtsstaat staan, zeiden tegen mensen die onheus tot fraudeur waren bestempeld: ‘De Belastingdienst zal vast de waarheid spreken en dus bent u een fraudeur.’

Ik lees in deze krant : ‘Wordt een journalist in een safehouse geplaatst, dan moet hij of zijn werkgever dat zelf betalen’. Dit alles in geld uitdrukken om daarna vooral geen geld te kunnen geven, is al jaren keihard VVD-beleid. En deze veramerikanisering zorgt ervoor dat allerlei voorzieningen die staan voor een fatsoenlijk land langzaam maar zeker worden afgebroken.

En via framing – ook zo typisch Amerikaans – krijgen ze zelfs vele kiezers aan hun zijde om dat nog verder door te ­voeren. De maatschappij wordt zo harder en harder. Dus zal Peter R. de Vries absoluut niet het laatste slachtoffer zijn. Want wanneer je Amerika als je voorbeeld ziet, dan krijg je zeer grof geweld er ‘gratis’ bij.

Jan Tolsma, Leiden

Rechtsstaat

We kennen ze allemaal en velen genieten er dagelijks van: Amerikaanse films en series waarin er lustig op los wordt geknald en waarin de een na de ander omvalt: presidenten, senatoren, boeven, politiemensen, journalisten, psycho­paten, hoeren, zwarten, witten, latino’s, Aziaten en wie niet meer. Veel fictie, maar veel gefilmd naar de realiteit. Om over films en series uit andere landen niet te spreken.

Worden er in de VS ellenlange discussies gevoerd over ondermijning van de rechtsstaat en aanvallen op de journalistiek als er in het echt weer iemand is omgelegd? Of gaat het leven daar gewoon verder, omdat men niet de illusie heeft dat moord en doodslag uitgebannen kunnen worden zolang er mensen zijn? Net zomin als hypocrisie.

David Vesters, Amsterdam

Laffe aanslag

Waarom wordt de aanslag op Peter R. de Vries een ‘laffe aanslag’ genoemd, hetgeen suggereert dat er ook aanslagen zijn die niet laf zijn? En minister Grapperhaus stelt: ‘Journalisten moeten in vrijheid hun onderzoek kunnen doen. Die vrijheid is aangetast.’ Alsof niet iedereen moet kunnen werken in vrijheid.

Het zijn toevoegingen die bedoeld zijn om aan te geven hoe erg het is in een specifieke situatie voor een bepaald persoon of een speciale groep, maar waarbij men onbedoeld aan het feit voorbijgaat dat het altijd en voor iedereen even erg is.

Ko Hoogmoed, Castricum

Amersfoort aan zee

In An Inconvenient Truth, de film van Al Gore over wereldwijde klimaatverandering, wordt berekend tot welke hoogte de zeespiegel klimt als de temperatuur op aarde 2 à 3 graden stijgt. De film zag vijftien jaar geleden het licht en op dit moment volgen we qua temperatuurstijging nog steeds hetzelfde scenario, dat resulteert in 2 á 3 graden stijging aan het eind van deze eeuw. De zee­spiegel zou daarbij tussen de twee en vijf meter stijgen.

In 2016 werd een nieuwe documentaire geproduceerd, Before the Flood. In deze film, ingesproken door Leonardo DiCaprio, worden de gevolgen van zeespiegelstijging wereldwijd aanschouwelijk gemaakt. Vooral voor Aziatische landen zoals Indonesië, Bangladesh, Thailand en India zijn de gevolgen ­desastreus. In rijke landen kan men met technische hoogstandjes zoals zandsuppletie en dijkverhoging de ramp voorlopig keren.

Zou men dit niet doen, dan komt Amersfoort aan zee te liggen. Buiten alle sociaal-economische nadelen die dit zou hebben, heeft dit scenario één levensgroot voordeel: de boeren kunnen met hun trekkers nooit meer opstomen naar het Malieveld.

Jan Bouman, Zeist

Van Gaal

Oproep aan Louis van Gaal in Portugal: Louis, niet doen! Blijf genieten van je welverdiende pensioen. We willen helemaal niet naar Qatar.

Chris Schutijser, Mijdrecht

Van Gaal (2)

Louis van Gaal overhalen om bondscoach te worden… Hebben wij niet tot vervelens toe moeten vernemen dat hij ‘zijn Truusje’ iets had beloofd? De urgentie schijnt hoog te zijn? Inderdaad: zijn geloofwaardigheid als mens, man en partner!

Irene Beuker Orloff, Amsterdam

Omzeilen

Natuurlijk, het beeld dat rijkscommunicatieadviseur Harrie van Rooij schetst klopt wel: niet al zijn departementale collegae zijn gewiekste spinners, intriganten, beeldvormers, misleiders of wat dies meer zij (O&D, 8 juli).

Maar ze zijn er wel, in ruime mate lijkt het. Uit mijn eigen tijd als parlementair verslaggever voor regionale kranten (1979-1995) en zelfs daarna als Haags adviseur voor decentrale over­heden in Oost-Nederland (1995-2011) weet ik dat als je werkelijk achter feiten wilt komen, je volstrekt alleen je eigen koers moet varen.

Nooit en te nimmer raadpleegde ik voorlichters of communicatieadviseurs. Ik omzeilde ze, tenzij er een interview geregeld moest worden, maar meestal lukte het om bewindslieden te spreken te krijgen in de bekende nissen van het oude Kamergebouw. In de Haagse arena is het voldoende je ogen en oren de kost te geven en veel tijd te investeren in het bouwen van een ­persoonlijk politiek, bestuurlijk en ambtelijk netwerk.

Brandstof voor het dagelijks onderhoud van dit netwerk is vertrouwen. Absoluut vertrouwen. Na mijn vertrek wegens pensioen vroegen deze en gene om overdracht van dat netwerk, wat ik uiteraard niet deed. Mijn grootste voldoening haalde ik uit de momenten als collegae van ‘concurrerende’ media míj weleens kwamen raadplegen. Interviews laten lezen vóór publicatie? Leidde zelden tot grote problemen.

Edward L. Figee, Enschede

Klaas-Jan van der Weij

Juli. Drie weken Tour. Voor mij niet ­rustig, zoals anders bij het ontbijt, wat columns lezen. Trek nu eerst een sprintje door de krant. Op zoek naar dé foto. Jammer voor Sheila, Bert, Sylvia, Teun en Aaf. Maar tekst legt het dit keer telkens af tegen uniek beeld. Zoals ­alleen Klaas-Jan van der Weij dat kan maken.

Rob Dijksman, Hulsberg

Zwarte Pietendiscussie

Universitair hoofddocent Hans Siebers beschouwt de Zwarte Pietendiscussie als identiteitspolitiek die mensen tegen elkaar opzet.

Ik – witte man van 69 – meen dat het debat over Zwarte Piet, na enig nood­zakelijk actie- en denkwerk, geleid heeft tot een volwassen, respectvolle groei van onze samenleving met plezierige vormen van diversiteit. Ik heb me door actievoerders graag laten meenemen in het bewust overdenken van mijn positie in de samenleving.

Luc Meuwese, Den Haag

Maximumsnelheid

De nieuwe maximumsnelheid in ­Amsterdam is straks 30 kilometer per uur. Prima plan. Als ze nu ook nog racefietsers weren en een maximumsnelheid invoeren voor e-bikers, durf ik Amsterdam weer in.

Riet Rumphorst, Heerhugowaard

Thuiswerken

Als forens snijd ik mezelf hiermee in de vingers, maar het wettelijk vastleggen van een thuiswerkrecht lijkt mij niet te doen.

Oplossing: rekeningrijden! Dan ontstaat vanzelf de juiste discussie: ‘In ­coronatijd is gebleken dat thuiswerken werkt; zullen we alleen op kantoor komen als dat iets toevoegt?’

Gerben Maassen van den Brink, Arnhem

Meer over