LezersbrievenVrijdag 25 september

Politici zijn net mensen

De lezersbrieven van vrijdag 25 september.

Minister Hugo de Jonge van Volksgezondheid (CDA) en Premier Mark Rutte tijdens een schorsing van het Tweede Kamer debat over het coronavirus.Beeld ANP

Brief van de dag

De kritiek op het handelen van het ‘coronakabinet’ zwelt aan en begint scherpe randjes te vertonen. Na zeven maanden zouden ze in Den Haag toch wel moeten weten wat de beste aanpak is om dit virus in te dammen? Helaas, het blijkt een warboel van communicatiefouten, verwarrend mondkapjesbeleid en opgetrokken wenkbrauwen na het aanscherpen van de maatregelen. Is onze overheid incompetent of betreft het hier uiterst complexe zaken?

Ik pleit voor dat tweede: de coronacrisis heeft het land, de financiën en beleid in een onvoorziene chaos gestort. De maatregelen hebben verregaande gevolgen en gaan de ­gemiddelde rekenmodellen ver te boven.

Er bestaat geen boekje voor de perfecte tactiek, simpelweg omdat te veel factoren een rol spelen. Alleen al de cultuur, de demografie, stedenbouw en het internationale verkeer van Nederland beïnvloeden de manier waarop het virus hier gedijt.

We moeten dus niet massaal doen alsof de aanpak van corona zo klaar als een klontje is, dat doet geen recht aan de complexiteit van deze crisis. Noem me naïef of niet woke genoeg, maar ik zie een kabinet dat werkelijk haar best doet Nederland zo goed mogelijk door de coronacrisis te loodsen. Echter, onze politici zijn net mensen, dus worden er fouten gemaakt. Een kritische blik op het beleid is daarom van cruciaal belang. En een beetje zelfreflectief vermogen van het kabinet kan ik alleen maar toejuichen.

Aan alle critici die het zoveel beter weten, zeg ik: een absolute waarheid doet de complexiteit van onze samenlevingen tekort. Laten we elkaars menselijkheid niet uit het oog verliezen, óók als het iemand betreft die op het Binnenhof rondwandelt.

Pauline Wiersemamasterstudent sociologie

Kakofonie

Soms word ik bevangen door een hevige vermoeidheid als ik de dagelijkse kakofonie van meningen zie, luister en lees. De laatste dagen werd ik getroffen door diverse opinies over meningen, metameningen zogezegd.

Sander Schimmelpenninck gaf vorige week een voorzet in zijn column, waarop andere columnisten en brievenschrijvers voortdribbelden. Schimmelpenninck wilde het recht op een mening inperken: alleen gefundeerde meningen zijn voortaan toegestaan. Een briefschrijfster uit Oegstgeest prees op maandag een opvoeding waarin kinderen geleerd wordt overal een mening over te hebben. En columnist Arie Elshout vroeg zich af wie bepaalt of een mening gefundeerd is of niet.

De ellende is dat er een glijdende schaal van onderbouwing van opinies bestaat, die loopt van ongenuanceerd schelden, via ongefundeerd kakelen, de klok hebben horen luiden, even snel iets opzoeken in Wikipedia, ‘urenlang onderzoek doen’, tot jaren van je leven besteden aan diepgravend onderzoek. Van dat laatste leer je: naarmate je meer over iets weet, ga je meer twijfelen aan je boude beweringen en veronderstellingen.

Wat mij belangrijker lijkt dan meningsvorming, is het kritisch kunnen beoordelen van opinies. Niet alleen die van anderen, maar ook die van jezelf. Het is een misverstand te denken dat je eigen, meestal matig gefundeerde, mening de enige juiste is. Daarom pleit ik ervoor dat opvoeders meer aandacht besteden aan het leren ontkrachten van meningen dan aan het vormen ervan. Want iedere twitteraar weet dat dat laatste geen kunst is. En ik geef grif toe: dit is ook maar een mening.

Peter Doorn, Voorhout

Studietax

Studieschulden laten terugbetalen in de vorm van een studietax lijkt me een prima idee (O&D, 23 september). Jac. Kragt zet de voordelen ervan helder uiteen. Een studietax is een variant van het voorstel van beroemd econoom Jan Tinbergens talent te belasten. Aangeboren talenten krijg je cadeau en zijn dus geen persoonlijke verdiensten. Het is dus eerlijk dat getalenteerde mensen meer bijdragen aan het gemeengoed dan mensen zonder talent, zo redeneerde Tinbergen. Hem werd destijds tegengeworpen dat talenten niet meetbaar zijn. Onderwijsdiploma’s zijn dat wel en daarom is een studietax zowel eerlijk als uitvoerbaar. Tinbergen zou vóór zijn geweest.

Geert de Vries, Amsterdam

Ongeloof

Van de Nederlandse protestanten gelooft 40 procent dat ongelovigen geen moraal kunnen hebben (V, 23 september). Mijn pijp viel uit mijn mond. In de eerste plaats bestaan er geen ‘ongelovigen’: ieder heeft een geloof, de eerste die het allemaal zeker weet moet nog geboren worden. Ik denk dat minstens 40 procent van de zogenoemde ‘ongelovigen’ gelooft dat ‘gelovigen’ het bij het verkeerde eind hebben. En we gaan de goede kant op: het aantal ‘gelovigen’ neemt gestadig af. Dus ‘ongelovigen’: houdt de moed erin en de moraal hoog!

Jan van der Klooster, Almere Haven

Indoctrinatie

Voor Nederlands moet ik van mijn school een opiniestuk naar een krant sturen. Van school mag dit alleen bij de Volkskrant en Trouw. Ik was eigenlijk niet verbaasd: onze docenten zijn meestal links georiënteerd. Toch vind ik het vreemd dat deze voorkeur zelfs terugkomt in de keuze voor de krant waar wij een stuk mogen indienen.

Blijkbaar hangt deze linkse voorkeur samen met de wens leerlingen nu al te sturen in de keuze voor de krant. Gelukkig mag ik thuis kiezen welke krant ik lees en wordt dit niet van bovenaf bepaald.

Oscar Vastenburg, havo 4, ­Het Rhedens, Rozendaal

Meer over