Commentaar

'Poetin bezit de sleutel van Oekraïnes toekomst, luidt de slotsom'

'Vriend en vijand van Poetin lijken tot de slotsom te zijn gekomen dat hij de toekomst van Oekraïne bepaalt', schrijft Arnout Brouwers in het commentaar van de Volkskrant. 'Zal zijn duim omhoog gaan - of omlaag? Of is het sowieso al te laat?'

OPINIE - Arnout Brouwers
De Russische president Vladimir Poetin viert vrijdag 'Victory Day' op de Krim. Beeld reuters
De Russische president Vladimir Poetin viert vrijdag 'Victory Day' op de Krim.Beeld reuters

Toen president Poetin deze week de Oekraïense presidentsverkiezingen van 25 mei 'een stap in de goede richting' noemde en aandrong op uitstel van separatistische referenda, veroorzaakte hij een schokgolfje. Want Poetin had, terwijl Oekraïne in de greep van een burgeroorlog raakte, enige tijd gezwegen - behalve dan tegen kanselier Merkel en haar smeekbede voor de OVSE-gijzelaars.

Alom tegenwoordig
Ondanks het Zwijgen van de Leider was en is hij alom tegenwoordig. In Rusland, waar de maatschappij zich als een organische eenheid achter de leider schaart, de elementaire vrijheden volop beknottend. En in Europa, waar vriend en vijand tot de slotsom lijken te zijn gekomen dat Poetin de sleutel bezit van Oekraïnes toekomst. Zal zijn duim omhoog gaan - of omlaag? Of is het sowieso al te laat?

Gespannen houden westerse leiders dan ook de adem in, want het wordt steeds duidelijker dat president Obama en kanselier Merkel om uiteenlopende redenen geen vinger kunnen of willen uitsteken voor het behoud van Oekraïne. Ook over publieke betrokkenheid hoeft Poetin zich geen zorgen te maken, leerde hij in Syrië. Voor veel Europeanen is Oekraïnes eindklassering in het Eurovisie Songfestival belangrijker dan zijn voortbestaan als soeverein land.

Loonlijst van Gazprom
Maar toch. Voor zover de Europese politici nog niet op de loonlijst van Gazprom staan (of hiervan dromen), moet je ze af en toe wel een botje toewerpen, anders komen die 'sectorale economische sancties' die Rusland hard kunnen raken alsnog te dicht in de buurt. Bovendien heeft Poetin met zijn woorden nu de afstand vergroot tot de militanten in Oekraïne, wat in de propagandaoorlog goed van pas komt.

Gisteren, terwijl in de Oekraïense kustplaats Marioepol een dodelijk gevecht uitbrak tussen het leger en pro-Russische militanten, liet Poetin zich toejuichen op de Krim, dat hij onder Europa's ogen 'terugbracht in de moederschoot'.

Het is een weinig verheffend schouwspel. Poetin is een leider wiens bewind politiek en economisch op een dood spoor zat en die nu, door een rap uit de hand lopend buitenlands avontuur en spelend met levensgevaarlijke nationalistische sentimenten, een (tijdelijke?) uitweg denkt te hebben gevonden. Deze man laten we wikken en beschikken, bij ontstentenis van effectieve tegenmacht, over wat er verder moet gebeuren. Ook dat is dus Europa. En Europa, dat zijn wij.

Arnout Brouwers is chef opinie van de Volkskrant.

Vladimir Poetin Beeld ap
Vladimir PoetinBeeld ap
Meer over