OpinieMeelezers

Pieter Omtzigt en de moraalridders

In deze rubriek reageert de redactie op wat er leeft onder lezers. Deze week: in de toeslagenaffaire is niemand zonder fouten, schreven lezers. De bewindslieden niet, maar ook niet Pieter Omzigt, de krant of de rechtspraak.

Pieter Omtzigt werd geïnterviewd in het Magazine. Agaath Bruin uit Heemskerk vindt het 'jammer hoe John Schoorl (hem) ophemelt'.

 Beeld Eddo Hartmann
Pieter Omtzigt werd geïnterviewd in het Magazine. Agaath Bruin uit Heemskerk vindt het 'jammer hoe John Schoorl (hem) ophemelt'.Beeld Eddo Hartmann

De pijn van de toeslagenaffaire is nog lang niet verwerkt, bij aanvang van het jaar 2021. Niet door de slachtoffers, die dan toch nog vlak voor Kerst de toezegging van 30 duizend euro schadevergoeding kregen, maar ook niet door de lezers. ‘Jammer, hoe John Schoorl in de Volkskrant van 24 december Pieter Omtzigt ophemelt als degene die in 2020 een ‘masterclass volk vertegenwoordigen’ gaf’, schrijft Agaath Bruin uit Heemskerk. ‘Bejubeld in de media! Ronkende Kamervragen! Een onstilbare dossierhonger!’, vervolgt zij cynisch. Want hé, klonken diezelfde kwalificaties ook niet al in 2013, toen CDA-Kamerlid Omtzigt de onderste steen boven probeerde te halen van staatssecretaris Weekers’ omgang met de Bulgarenfraude. Bruin: ‘Weet u nog, die ‘omvangrijke, massale, brutale en grootschalige fraude met toeslagen’, die uiteindelijk 0,006 procent van alle toeslagen omvatte, die ‘beslist niet gebagatelliseerd mocht worden’ en die Weekers de kop kostte?’

Volgens haar hebben ook de media, inclusief de Volkskrant, een ‘hele hoop boter’ op het hoofd. Bruin somt op. Columnist René Cuperus kenmerkte de Bulgarenaffaire als ‘de zelfmoord van de Nederlandse verzorgingsstaat’. Bert Wagendorp schamperde over ‘een groot geloof bij de VVD in de oprechtheid van de mens’. Zelfs de ‘scherpzinnige’ Sheila Sitalsing verzuchtte: ‘Ben ik de enige sukkel in het ganse land en ver daarbuiten die níet in een hangmat in Marbella ligt, met dank aan royale voorschotten huur-, kinderopvang- en zorgtoeslag?’ Alles wat naar fraude riekte, moest genadelozer worden aangepakt, aldus Bruin, en zo leidde deze karikatuur, die geen enkele ruimte liet voor nuance of menselijke maat, mede tot de toeslagenaffaire. ‘Nee, Pieter Omtzigt is géén Jezus die terug is op aarde. Zijn moraalridders van de Volkskrant zijn inmiddels net zo hard van hun paard gevallen.’

Hubert Verkerk uit Amsterdam richt zijn pijlen op de rechterlijke macht. Hij vindt het een verademing dat rechtsgeleerde Tom Eijsbouts ‘eindelijk een plausibele uitleg’ geeft over wat er in de toeslagenaffaire steeds misging bij de rechter (O&D, 22 december). Volgens Eijsbouts kon en moest het bewuste wetsartikel over terugvordering veel minder streng gelezen worden dan de rigide uitvoeringsinstanties (de Belastingdienst voorop) deden, en hadden zij hierin eenvoudig gecorrigeerd kunnen worden door de rechter. Die dat dus naliet.

Verkerk: ‘Rechters doen kennelijk niet zelf aan onderzoek van wetten, wat staat er, wat is de bedoeling, wordt de wet naar de bedoeling ervan uitgelegd? De blinddoek van Vrouwe Justitia is dus niet alleen figuurlijk voor ‘zonder aanzien des persoons,’ maar ook letterlijk ‘u had toch niet gedacht dat ik als rechter de wet (geblinddoekt) zou lezen?’ Verkerk vraagt zich af of dit misschien symptomatisch is voor de gehele rechtspraak, zowel in het bestuursrecht als in het strafrecht. Daarom eindigt hij met een oproep aan de krant: ‘Het is de hoogste tijd de gehele rechterlijke macht in al haar facetten grondig door te lichten op dezelfde tekortkomingen als in de toeslagenaffaire.’

De schijnwerper nog een keer zetten op al die bewindslieden die in achtereenvolgende kabinetten verantwoordelijk waren voor (een deel van) de problematiek, doet lezer Margót Veldhuizen. De voormalige stadsdichter van Enschede heeft haar bijdrage, uiteraard, gegoten in de vorm van een gedicht: 

De politici (de regering)

Het is het systeem, dat niet deugt

wij hadden wellicht eerder moeten reageren

maar besturen is leren elke dag weer.

#

Die twee parlementariërs hadden zich koest

moeten houden, al dit wroeten en zoeken

heeft hiertoe geleid, gelukkig hebben zij

nog niet alle stukken gezien,

democratie is mooi,

tot op zekere hoogte, ieder mens

maakt fouten bovendien.

#

Een minister of twee, drie, vier in al die jaren

en een staatssecretaris niet te vergeten,

wij hoeven elkaar ook niet te sparen,

heeft zich gebrand aan dit dossier.

#

Maar weggaan lost echt niet alles op

we kunnen beter compenseren

al is dat een financiële strop,

die is dan onvoorzien, net als de miljoenen

vanwege corona, we gaan hen betalen

hun leed is geleden, dan gaan wij weer verder

met het regeren van dit supermooie land.

Meer over