CommentaarPieter Klok

Overheden wereldwijd moeten erop toezien dat de miljarden de komende jaren eerlijk worden verdeeld

Uitzicht op de Europese Centrale Bank in Frankfurt.  Beeld AP
Uitzicht op de Europese Centrale Bank in Frankfurt.Beeld AP

De afgelopen jaren belandden de miljarden van de centrale banken vooral bij huizenbezitters, beleggers en bedrijven.

De Fed, het Amerikaanse stelsel van Centrale Banken, heeft een historisch besluit genomen. Voorzitter Jerome Powell maakte eind vorige week bekend dat de rente jarenlang laag zal blijven, ook als de inflatie straks oploopt.

De betekenis van dit besluit kan moeilijk worden overschat. Inflatiebestrijding was tot nu toe het hoofddoel van het monetaire beleid. In Europa was het zelfs het enige doel, in de VS zijn de centrale banken ook expliciet verantwoordelijk voor economische groei. Nu lijken de centrale banken het nog als enige taak te zien om de economie te redden, door de rente laag te houden en eindeloze hoeveelheden dollars en euro’s in de economie te pompen.

De stap is deels noodgedwongen. In Europa en de VS lopen de staatsschulden razendsnel op. De rente kan straks bijna niet meer omhoog, want dan worden de schulden vrijwel direct ondraaglijk.

Centrale banken zijn blijkbaar niet bang meer voor inflatie, of ze zijn er misschien wel bang voor, maar ze zijn nog banger voor een diepe recessie. Powell hoopt met zijn mededeling ongetwijfeld te bereiken dat de investeringen op peil blijven. Als overheden zeker weten dat de rente laag blijft, is er geen enkele belemmering voor grootschalige overheidsinvesteringen.

De grote vraag is of al het geld dat in de economie wordt gepompt, wel op de goede plek terecht komt. De afgelopen jaren was dat niet het geval. De miljarden van de centrale banken belandden vooral bij huizenbezitters, beleggers en bedrijven. Zij konden tegen lage rentes lenen, voor veel andere burgers gold dat niet. Het gevolg was een explosie van huizenprijzen en aandelenkoersen en een snel groeiende vermogensongelijkheid.

Vooralsnog wijst alles erop dat die trend zich doorzet. Ondanks de economische krimp door corona en de verwachting dat de economie zich niet heel snel zal herstellen, zijn de beurskoersen weer terug op pre-coronaniveau. Ook de huizenprijzen laten vooralsnog geen daling zien.

Het is aan de overheden wereldwijd om ervoor te zorgen dat het geld de komende jaren eerlijk wordt verdeeld en terecht komt bij de mensen die het het hardst nodig hebben.

Meer over