ColumnEva en Eddy Posthuma de Boer

Over een paar jaar, zul je zien, is het met de kerstboom net als met roken, en de avocado

null Beeld

Basisballen, daar gaat het om, volgens mijn 16-jarige. Weet ze van een blog of vlog over hoe kerstbomen te versieren. Weet ze meer dan ik, dus basisballen it will be.

Basisballen zijn non-descripte glimmers van flink formaat die je na het ophangen van de lampjes (waarmee het versieren begint, duh) een beetje diep in de boom hangt voor een volle uitstraling. Aan de voorste takken mogen de bijzondere ballen, dus nee, niet die suffe die nog van oma zijn geweest, en ook niet die zelfgemaakte kleuterschoolexemplaren - die moeten achteraan, waar niemand kijkt. En de tantoe mooie, zoals engelen, vogels en andere gekleurde glitterwezens, komen dus driekwart rondom aan de meest in het oog springende takken.

Terwijl mijn dochter en ik het resultaat tevreden aanschouwen, stelt ze voor om volgend jaar een kerstboom te adopteren. Heeft ze online ook iets over horen luiden. Komt met kluit en al uit de grond, wordt na Kerst weer teruggeplant. Is veel beter voor het milieu. Ik knik weifelend. Ik heb daar ook iets over horen luiden. Nog niet zoveel, want we houden dit duurzaamheidsplasje nog even op tot na de pandemie - het is allemaal al ongezellig genoeg.

Voor nu kopen we daarom extra grote bomen en doen we net alsof we niet weten hoe hard we de natuur daarmee naar de vaantjes helpen. Maar over een paar jaar, zul je zien, is het met de kerstboom net als met roken: ooit was je leuk als je het deed, nu word je erom uitgekotst. Dan hebben we allemaal een groen geval van gerecycled materiaal staan, vol verantwoorde versiersels in plaats van basisballen van chemisch glittergif ingepakt door ijverige kinderhandjes ergens in een ver, ver land.

Nee, dan kunnen we ons niet meer voorstellen dat we ooit in de trein rookten, eh, een levende denneboom in huis haalden om die in twee weken te laten afsterven en daarna bij het grof vuil te zetten. Zoals we op een dag het eten van een avocado ook absurd zullen vinden, en schamper lachen bij het idee dat we die in 2020 nog in zulke groten getale lieten invliegen dat we er massaal door met snijwonden in het ziekenhuis kwamen.

Toch schijnen die kerstbomen en avocado’s er weinig toe te doen. Luchtverontreiniging door vliegverkeer, teloorgang van biodiversiteit door sparrenkweek: het legt het af tegen de ontbossing die wereldwijd in moordend tempo gaande is. Het eerste gevaar schuilt in de razende vernietiging van de laatste oerwouden op aarde, zoals op Borneo en in de Amazone. Want daar zit de zuurstof, en zonder zuurstof kunnen we niet leven.

De machten en krachten rond de ontbossing drukken ons met onze neus op onze eigen nietigheid, maar laten we rammelen aan poorten en troepen verzamelen en uitvogelen wat we er zelf aan kunnen doen. Laten we ons dat voornemen voor het nieuwe jaar, wanneer we, deo volente, zijn teruggeplant in ons goede oude leven. Mét kluit.

Abu Dhabi, 1980 Beeld Eddy Posthuma de Boer
Abu Dhabi, 1980Beeld Eddy Posthuma de Boer
Meer over