LezersbrievenZaterdag 29 februari

Over corona, Zandvoort, luisteren naar je lichaam, scooters en de kantoortuin

De ingezonden lezersbrieven van zaterdag 29 februari.

Beeld Bas van der Schot

Brief van de dag: let op de informele hiërarchie van de kantoortuin

Deze week stonden er enkele bijdragen in de krant over de schadelijkheid van de kantoortuin. Volgens mij wordt één aspect stelselmatig onderschat: de informeel aanwezige hiërarchie. Zelf maakte ik ooit de overstap van een klassiek kantoor naar een kantoortuin. In het klassieke kantoor waren de rollen volstrekt duidelijk. Je had de directeur die op de mooiste plek van het kantoor zitting hield en daarnaast ­waren iets minder fraaie plekken gereserveerd voor adjunct-directeur, afdelingshoofden en enkele stafleden.

Door de medewerkers die de restplekken bevolkten werden deze fraaie werkplekken het ‘Gouden Laantje’ genoemd. De rangen en standen waren duidelijk, leuk was anders maar je wist waar je aan toe was. Het was ook zonneklaar op welke competenties invloedrijke medewerkers geselecteerd werden.

Nadat ik een ‘promotie’ had gekregen naar een kantoortuin in de Justitietoren vroeg iets mijn aandacht. In naam bestond er geen hiërarchie, zelfs de hoofddirecteur had geen vast bureau. Maar al snel viel mij als klinisch en organisatiepsycholoog op dat de managers, waar ze ook zaten, steeds omringd werden door dezelfde medewerkers. Deze binnenring-medewerkers hadden onevenredig veel invloed op de managers en daarmee op het beleid. ­Organisatiepsychologisch is het juist van belang dat de directie een kring van invloedrijke medewerkers zorgvuldig samenstelt. In de kantoortuin zitten die mensen in de binnenring die over competenties beschikken die niet ­altijd gewenst zijn binnen het bedrijf.

Hoe kom je dicht bij jouw leidinggevende te zitten? Rondom de zitplekken van de vele managers zaten in de binnenring, naar mijn mening, weinig kritische zelfstandige denkers. Werken in zo’n gesloten omgeving, al is die nog zo open, geeft op termijn gezondheidsklachten.

Jan Bouman, gepensioneerd psycholoog ministerie Justitie en Veiligheid, Zeist

Chinese griep

Begin vorige eeuw kenden we de Spaanse griep, tien jaar geleden hadden we de Mexicaanse griep. Zullen we de ziekte die veroorzaakt wordt door het coronavirus covid19 nu maar gewoon Chinese griep noemen? Of mag die niet zo worden genoemd omdat China dan kwaad wordt?

Jan WoutersReusel

Zoenen

Coronavirus. Eindelijk een goede reden om die oervervelende drie welkomst- en afscheidszoenen af te schaffen.

Wim BlomsmaRoden

Handen wassen

We hebben het allemaal geleerd: na het plassen handen wassen. Maar als ik denk aan alle deurklinken, trapleuningen en mensen die ik een hand moet geven, kun je beter vóór het plassen handen wassen.

Gerard HerbersArnhem

Antisemitisme

Het coronavirus verdient terecht alle aandacht. Helaas heeft een ander virus vorig weekend in Aalst een enorme uitbraak te zien gegeven. Dit was ook al in 2019 het geval. Hieruit blijkt dat maatregelen zoals weglachen, oogkleppen dragen en handen wassen in onschuld niet baten. Uit het verleden is gebleken dat het aantal slachtoffers tot in de miljoenen kan oplopen. We zullen dit virus ook met dagelijkse aandacht en goede voorlichting moeten bestrijden, hetgeen tevens het enige vaccinatiemiddel is.

Pauline TimmermansNijmegen

Hel op aarde

Ontzettend veel berichten, in kranten, op journaals en in actualiteitenprogramma’s. Mensen spreken over een ­crisis, over dat niemand veilig is. Iemand die in de krant geïnterviewd wordt, noemt het, extra, gedwongen verblijf wat hij moet ondergaan ‘een hel op aarde’. Er worden vragen gesteld over wat de regering hieraan doet. Logisch dit alles, als het over de mensen op Lesbos gaat. Maar deze paniek over een griep? Wordt het geen tijd om net zo fanatiek te berichten over de mensen die het echt slecht hebben, net zolang totdat ook deze ramp over is? De mensen op Lesbos zouden u er dankbaar voor zijn, zeker als ze daardoor uit die hel op aarde worden weggehaald.

Wim SchoneveldNoordwijk

Wereld

Briefschrijver Frank Borst uit Numansdorp klaagt erover dat de mensheid haar bestaan verbindt aan het bestaan van de wereld. De ondergang van de mensheid is niet hetzelfde als de ondergang van de wereld, zegt hij. Hij stelt dat de wereld zou opknappen zonder mensheid. Ik begrijp zijn ­redenatie. Maar het klopt niet.

‘De wereld’ is een plaats of een gebied dat vormgegeven wordt binnen het ­paradigma van de individuele aard­bewoner. De wereld is dus volkomen subjectief en niet echt. Sowieso is de ­wereld vergankelijk, ook als die bestaat uit vaste stoffen. Onze wereld vergaat samen met ons. De aarde, die zal ervan opknappen. Dat wel.

Hans RuinemansAmsterdam

Beeld Bas van der Schot

Zandvoort

Wat ik mis in de discussie over het vervoer van Formule 1-coureurs dwars door het strandreservaat tussen Noordwijk en Zandvoort, is de optie om met de fiets te gaan. Als de coureurs per se in het luxe Grand Hotel Huis ter Duin in Noordwijk willen overnachten, dan kunnen ze ­natuurlijk prima met al hun begeleiders op de fiets naar Zandvoort en terug. Er liggen daar prachtige fietspaden en Zandvoort wil de groenste Grand Prix ter wereld zijn. Ik zou zeggen: pak die kans.

Martin van den BogaerdtSchiedam

Zandvoort (2)

Er zit nu nog maar één ding op: aan weerszijden van het stiltegebied op het strand zo veel kuilen en gaten graven dat er geen auto meer door kan.

Lex van WietingenDelft

Scooters

Lezer Jaap Miltenburg stelt voor benzinescooters uit de handel te nemen vanwege hun rampzalige effect op het milieu. Zou mooi zijn, dat uit de handel nemen, maar hij kan toch wel op zijn klompen aanvoelen dat je een immens populair vervoermiddel als de benzinescooter niet in één keer de samenleving uitdrukt. Het belangrijke onderscheid tussen 2-takt- en 4-taktscooters, beide ‘benzinescooters’, maakt Miltenburg niet. Dat onderscheid is echter wél nodig, want het is heel groot, de 4-takter is namelijk veel en veel minder vervuilend dan de met partikeldeeltjes strooiende 2-takter.

Daarom stel ik een soort stappenplan voor: zeef zonder uitstel de rampzalige 2-takters er uit, waarop in een later stadium de relatief onschuldige 4-takter aangepakt kan worden. Bijkomend voordeel is dat die laatste ook nog eens aanzienlijk minder lawaaiig is.

Daan van den Wall BakeWeesp

Diesels

Diesels in allerlei machines blijken grote vervuilers’, kopte de krant woensdag op de voorpagina en uitgebreid op de economiepagina’s. Natuurlijk moet daar wat aan gedaan worden vanuit ­klimaat- en milieuoogpunt, maar we moeten ons dan wel realiseren dat daar, door aanpassingen, dan ook een forse stijging van de bouwkosten van gebouwen en woningen aan vast zit. Woningen die we zo broodnodig hebben.

Rinse LammertsHeerhugowaard

Zeeland

Peter de Waard snijdt in De Kwestie een essentieel punt aan over Zeeland. Vrij vertaald: Zeeland kent een rijke historie en is door zijn strategische ligging rijker dan het denkt, zoals de geschiedenis aantoont. Bevreemdend is het dan ook dat het provinciebestuur met commissaris van de koning Polman als boegbeeld, in de slachtofferrol kruipt.

Zeeland ligt tezamen met West-Brabant – met het ambitieuze Bergen op Zoom als kerngemeente, waar Polman burgemeester was – in de delta tussen Rotterdam en Antwerpen. Beide havensteden genieten in de wereldwijde zeescheepvaart een zeer goede reputatie. Waarom wendt het provinciebestuur zich niet tot Den Haag en vooral tot Brussel met het voorstel deze delta ­v­erder te ontwikkelen zodat de verbindingen tussen deze twee havens kunnen worden verbeterd?

Daarvan zou de haven van Vlissingen kunnen meeprofiteren. Het ontwikkelen van een (Europese) visie op dit punt lijkt mij wijzer dan alsmaar door te ­emmeren over de gestrande verhuizing van een handjevol mariniers. Die krijgen wellicht ooit spijt.

Edward L. Figee, oud-adviseur Public Affairs voor decentrale overheden, Enschede

Europese dam

De eventuele bouw van de Noord-Europese afsluitdijk (NEED), die in aan het einde van deze eeuw 25 miljoen mensen tegen de zeespiegelstijging zou kunnen beschermen, betekent een ecologische ramp voor de Wadden-, Noord- en Oostzee, door het ontnemen van getij aan en de toestroom van zoet water in het ontstane Noord-Europese meer. Niemand zit te wachten op een Grevelingenmeer ter grootte van de Middellandse Zee.

Het buitenhouden van de warme golfstroom zou de 22ste-eeuwers echter wel zicht geven op echte Elfstedentochten. Van die troost word ik zelf een beetje warm.

Tim van MookReusel

Luisteren naar je lichaam

Volgens Mariette Reineke mist Teun van der Keuken een ‘essentieel dieet’: luisteren naar je lichaam. Voor de meeste mensen met overgewicht is luisteren naar je lichaam niet verstandig, want dat lichaam schreeuwt om meer eten, net als rokers meer willen roken, drinkers meer willen drinken. Meer fundamenteel is het idee dat ons lichaam een alleswetend systeem is volstrekt onjuist. Ons lichaam is een houtje-touwtjesysteem, dat ad hoc aangepast wordt, zij het met enorme vertraging en middels het wrede mechanisme van selectie.

Dat velen van ons slecht kunnen omgaan met de permanente overvloed van voedingsmiddelen waarin de lokstoffen zoet, zout en vet ook nog verhoogd zijn, is evolutionair nuttig in een omgeving waarin overvloed wordt afgewisseld met schaarste. Maar in de huidige wereld leidt ‘luisteren naar je lichaam’ vaak tot obesitas. Gebruik je verstand, stel je op de hoogte, lees de etiketten, en probeer de verslavingsgevoelige signalen van je lichaam zoveel mogelijk te negeren.

Marcus van EngelenLeiden

Buitenhof

Bert Wagendorp eindigt zijn column over Volkskrant-verslaggever Natalie Righton als presentator van Buitenhof met de stelling dat zij vanwege het prima debuut waarschijnlijk snel in beeld komt van Op1. Kom nou toch, Bert. Het met jan en alleman aan tafel zitten om kort ­allerlei onderwerpen te bespreken, dat is toch op geen enkele manier te vergelijken met Buitenhof als een van de laatste programma’s waarin tijd genomen wordt voor elk gesprek/onderwerp. Ik hoop van harte dat Righton bij Buitenhof blijft, zij is daar prima op haar plek.

Marga FolkersGroningen

Beschermd wonen

Beschermd wonen is de oplossing en niet het probleem, betoogt John Keunen. Ik vind het noch een oplossing, noch het probleem. Het probleem schuilt erin dat de maatschappij verindividualiseert. Waar men het vroeger wist als een buur ziek was en dus toe aan een snoepje, weet men nu amper wie er naast je woont.

Ik woon zelf al zestien jaar beschermd en hekel vooral het stempel dat de maatschappij je geeft. Daar zit het probleem. Als we gewoon in de buurt wonen, zonder begeleiding, krijg je het stempel ook niet. Misschien een idee als mensen wat vaker komen kijken in een beschermde woonvorm, want we zijn niet gek of gevaarlijk.

Jacob de VriesObdam

Homoseksuelen in WO II

Hoogleraar Leo Lucassen houdt terecht een pleidooi voor het blijven leren van lessen uit de verschrikkingen van de Tweede Wereldoorlog. Hij noemt daarbij de ‘enormiteit van de industriële vernietiging van miljoenen Joodse Europanen, maar ook van homoseksuelen, Sinti en Roma’. ­Mevrouw Bloeme Evers, de bekende Joodse spreker en publicist, noemde me voorafgaand aan een herdenking op het Sierplein in de Amsterdamse Slotervaart, dezelfde vier groepen.

Wat betreft de homoseksuelen is het gelukkig niet waar. Niet alleen omdat de meesten moeilijk herkenbaar waren, maar ook omdat degenen die gearresteerd werden een proces kregen, soms gevangenisstraf, en in Duitsland (niet in Nederland) naar een concentratiekamp werden gestuurd, waar zij ondanks alles overlevingskansen hadden.

Vijfduizend Duitse homoseksuelen verloren hun leven. Verschrikkelijk. Maar zij werden niet ‘industrieel vernietigd’ zoals de Europese Joden, Sinti en Roma. Homovervolging in ons land ­bestond vooral vóór 1940 en na 1945. Het thema had voor de Duitse bezetters een lage prioriteit. Dit werd al in de jaren tachtig vastgesteld door historicus Pieter Koenders en later door collega’s als Theo van der Meer en Anna Tijsseling bevestigd. Joodse mannen die tijdens de oorlog op homogedrag werden betrapt, gingen wél linea recta op transport naar Westerbork en verder.

Pim Ligtvoet, lid 4-5 mei Comité Slotervaart, ­Amsterdam

Artificiële intelligentie

Bij het aantreden van het huidige Kabinet-Rutte verbaasde ik mij erover dat destijds noch in de verkiezingsprogramma’s, noch in de regeringsplannen werd gerept over beleid met betrekking tot de technologische ontwikkelingen van artificiële intelligentie. Nu is er dan gelukkig de reactie van drie hoogleraren die de regering manen tot spoed in dezen.

Ik wil hier nog een ander aspect onder de aandacht brengen. We ervaren dagelijks de impact die technologische ontwikkelingen, met name digitale, op de maatschappij hebben. En we zien ook dagelijks de sociaal-maatschappelijke problemen die velen hebben met het complexe en onpersoonlijke communiceren via digitale structuren. Ik hoop dan ook van ganser harte dat de regering niet alleen gespitst zal zijn op het binnenhalen van de Europese investeringen voor deze technologische ontwikkelingen, maar ook oog zal hebben voor de ethische kant van deze zaak. Zij mag zich in dezen niet laten leiden door kil en neoliberaal marktdenken, maar moet vooral ook alle ruimte geven aan de humane aspecten.

Cor van den BerkmortelDeurne

Zelfbenoemd

De Amerikaanse presidentskandidaat Bernie Sanders heeft een sociaal-democratisch programma waar Nederlandse politici uit de sociaal-democratische ­traditie een puntje aan kunnen zuigen. Het is mij een raadsel waarom Sanders toch steeds ‘zelfbenoemd’ socialist wordt genoemd.

Zelfbenoemd betekent zoiets als ‘niet officieel’, ‘niet echt’ en is dus een negatieve, denigrerende term. Kan dat woordgebruik stoppen? Rutte wordt toch ook geen zelfbenoemd liberaal ­genoemd?

Ynske JansenGroningen

Meer over