Opstelling Davids verkeerd!

Regeringen hebben speelruimte nodig. Dat vergeet Davids

Ex-NAVO-chef De Hoop Scheffer heeft een punt: regeringen hebben speelruimte nodig bij buitenlands beleid. Davids ontkent dat min of meer. Zijn rapport dient niet meer als basis voor een politiek debat, maar is ‘gekaapt’ door vooral de PvdA als de enige echte waarheid. In theorie had de commissie-Davids als neutrale onderzoeker kunnen optreden. Maar men verwachtte al direct een ‘finaal’ oordeel.

Formeel
Voeg daarbij de formele denktrant van de commissie: hoe had de besluitvorming moeten gaan volgens de formele regels van staats- en volkenrecht? Daarmee stonden de hoofdconclusies al vast: een inadequaat volkenrechtelijk mandaat en het onvolledig informeren van het parlement.

‘Er is misschien met een lampje wel een enkeling te vinden die de theorie onderschrijft die destijds door het kabinet is gevolgd’, meende Davids. Nou, dat valt mee. Onder menige lantaarnpaal scharen zich dissidente historici en politieke wetenschappers. Geen enkele besluitvorming voldoet namelijk volledig aan alle formele regels.

Natuurlijk valt een ondubbelzinnig Veiligheidsraadmandaat te prefereren. Maar juist die Veiligheidsraad is eerder een handicap voor volkenrechtelijke slagkracht. Rusland en China blokkeerden die ultieme Irakresolutie écht niet uit zuivere liefde voor het volkenrecht. Daarnaast wreekt zich in het rapport-Davids de al te grote stem van het parlement in de aanloop naar internationale militaire missies.

Spagaat
De Tweede Kamer heeft inmiddels een de facto instemmingsrecht verworven. De spagaat is evident: objectieve dualistische controle achteraf van het regeringsbeleid is nu haast onmogelijk. Toch redeneert de commissie-Davids ook op dit punt strikt formeel. Zie bijvoorbeeld de Amerikaanse aide-mémoire van november 2002. In het tweede deel daarvan vragen de VS Nederland wat het op termijn aan offensieve militaire steun kan leveren.

De regering schoof deze vraag terzijde en informeerde de Kamer niet. Een verklaarbare keuze: het was immers ondenkbaar dat Nederland aan het verzoek zou voldoen. Davids veroordeelt niettemin. Zijn ‘oplossing’ is echter welhaast kafkaësk: het vertrouwelijk op de hoogte stellen van de fractievoorzitters. Die zouden in een volslagen onmogelijke positie zijn gebracht!

Hopelijk geven regering en CDA deze week meer tegengas. Een fundamenteel debat zou ook voor de toekomst van ons buitenlandbeleid verhelderend zijn. Helemaal ongelijk had De Hoop Scheffer namelijk niet.

null Beeld
Meer over