OpinieDiversiteit in media

Opinie: voor meer diverse geluiden zijn meer omroepen nodig

Meer en andere stemmen levert in Hilversum niet meer verzuiling op, maar juist meer verbinding, betoogt cultureel organisator Hui-Hui Pan.

Demonstranten tijdens een betoging tegen racisme in het Nelson Mandelapark in de Bijlmer.  Beeld ANP
Demonstranten tijdens een betoging tegen racisme in het Nelson Mandelapark in de Bijlmer.Beeld ANP

Diversiteit in de media en een inclusieve samenleving zijn hoofdbrekers voor veel mediamakers. Een thema dat dankzij Black Lives Matter meer dan ooit op de agenda staat. Tien aspirant-omroepen zijn de afgelopen maanden opgestaan om hun stem te laten horen vanuit Hilversum. Het onbegrip voor de vele diverse groepen die een ‘eigen eilandje’ willen creëren is groot, want zou het niet beter zijn dat dit bij de bestaande omroepen gebeurt?

Elger van der Wel, podcastmaker en vorige week te gast bij het Mediaforum van Spraakmakers op NPO1 gaf aan: ‘Straks hebben we dertig omroepen, omdat elke groep een eigen omroep wil, en wat levert dat uiteindelijk op?’ Presentator Ghislaine Plag trok hieruit de conclusie: ‘Het levert meer verkokering op dan inclusiviteit.’ Zo denken veel Nederlanders erover.

De vraag is terecht, de conclusie verkeerd. De term inclusiviteit wordt inmiddels rondgestrooid alsof een confettiregen er vanzelf toe leidt dat het inclusief-zijn en belonging wordt gecreëerd. De gekleurde confetti dwarrelt neer in de vorm van het plaatsen van enkele diverse medewerkers in een organisatie. Maar wat inclusie écht inhoudt, zover reikt de begripshouding nog niet.

Het niet-gevoerde gesprek gaat erover waarom je juist meer omroepen nodig hebt en hoe dit zich verhoudt tot inclusie. In tegenstelling tot wat menig goedbedoelende mediamaker denkt, is het binnenhalen van enkele diverse medewerkers niet de oplossing om verandering teweeg te brengen. Ook is het niet zo dat meer omroepen leiden tot verzuiling. De publieke omroep is van iedereen.

Veranderen is moeilijk. Echte gedragsverandering kost minimaal drie maanden. ‘Hilversum’ is er al meer dan dertig jaar mee bezig, met de beste bedoelingen. Het hart wil wel, maar Hilversum is te log en te bureaucratisch. Innovatie binnen bijvoorbeeld grote commerciële bedrijven gebeurt daarom veelal buiten de bestaande contouren.

Ruimte

Streef je echt inclusie na, geef dan ruimte. Ruimte en een platform aan die mensen die nu niet worden gehoord en zich niet vertegenwoordigd voelen. Zoals bijvoorbeeld Omroep PAC, die verhalen wil vertellen vanuit Aziatisch-Nederlandse perspectieven en een podium wil bieden aan Aziatisch-Nederlands talent, zowel voor als achter de schermen. Niet om te verzuilen, maar om te verbinden.

Geen van de diverse omroepen zal programma’s maken voor alleen hun eigen achterban. Integendeel. Omroep PAC gaat juist programma’s maken voor iedereen die nieuwsgierig is naar en/of een link heeft met Azië.

Het is zoals journalist Clarice Galgaard vorig jaar vertelde in een interview met diversiteit & inclusie-expert Zoë Papaikonomou: ‘Ze moeten letterlijk ruimte maken (…) En wij moeten ruimte durven innemen: als vrouwen, als mensen uit gemarginaliseerde groepen. (...) Je moet elkaar altijd steunen. Je hoeft elkaar ook niet te mogen, want in the bigger picture doet dat er niet toe. Het gaat er niet om dat we vriendjes aan het maken zijn. Het gaat erom dat je een doel voor ogen hebt en vanuit dat doel werk je samen. En dat betekent dat je soms je eigen ego achterwege moet laten en elkaar de ruimte moet gunnen. Ook heel belangrijk: neem elkaar mee. We moeten elkaar meenemen als we een plek bemachtigen, niet tegenwerken.’

Geloof je dus dat diversiteit belangrijk is en streef je naar inclusie, dan steun je meerdere diverse omroepen met het liken van hun socials of een lidmaatschap. Want een nieuwe diverse omroep is slechts een druppel in een oceaan, met slechts 0,6 procent van de NPO-taart. Voor meer diverse geluiden zijn meer omroepen nodig, waaronder één die Nederlanders met Aziatische roots zichtbaarder maakt.

Hui-Hui Pan is oprichter van Pan Asian Collective en initiatiefnemer achter omroep PAC.

Meer over