Opinie

Opinie: Ook in het buitenland krijgen ‘villabewoners’ compensatie voor hun hoge energielasten

Mooi dat pleidooi om te kijken naar het buitenland voor een gerichtere compensatie voor de hoge energieprijzen. Maar zullen we toch maar kiezen voor het supersimpele Nederlandse systeem?

Harko van den Hende
Installateurs leggen zonnepanelen op een huis uit de jaren dertig. Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant
Installateurs leggen zonnepanelen op een huis uit de jaren dertig.Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Tijn Croon en Sjoerd Brouns hielden een warm pleidooi voor een meer gerichte compensatie van huishoudens voor de sterk gestegen energieprijzen. Volgens de twee auteurs zijn er in het buitenland veel voorbeelden te vinden waarbij zulke compensatie bij de mensen komt die het echt nodig hebben (en niet ‘villabewoners’) en is de uitvoering in deze landen bovendien eenvoudiger.

Zij verwijzen daarbij vooral naar het Engelse voorbeeld van de Warm Home Discount. Volgens deze regeling trekken energieleveranciers direct 140 pond van de energierekening af als wordt verwacht dat de betrokken huishoudens te maken hebben met (zeer) hoge energielasten. ‘Het bedrag komt dus terecht bij de mensen die het echt nodig hebben, zonder dat zij dat recht zelf hoeven op te eisen’, aldus de auteurs.

In Nederland is dat natuurlijk niet anders. De overheid verlaagt dit jaar de energiebelasting en het stroomtarief, de energieleveranciers voeren dit uit en dit voordeel is dus ook direct voelbaar in de portemonnee van de mensen die het nodig hebben (en ja, ook die van de ‘villabewoners’) die hier verder niets voor hoeven te doen.

Uitvoeringscircus

In Nederland is het (uitvoerings)verhaal hiermee klaar. In Engeland gaat er echter nog een heel uitvoeringscircus aan vooraf. Aan de hand van een reeks inkomensregelingen bepaalt de Britse overheid nu al wie voor de korting in aanmerking komt. Die gegevens koppelt ze – in het nieuwe systeem – aan diverse databases over de energiezuinigheid van een huis. Op die gegevens – die natuurlijk ook moeten worden bijgehouden – wordt eerst nog een rekenmodel losgelaten om de energielasten te schatten. Dat levert uiteindelijk een bestand aan huishoudens op waarmee de energieleveranciers aan de slag moeten.

Schattingen van de Britse overheid geven aan dat door dit nieuwe systeem 59 procent van de huishoudens die kampen met energiearmoede wordt bereikt. Dat is meer dan onder de oude regeling, maar 41 procent wordt dus nog steeds niet bereikt. Hoe dit in Nederland zit is niet duidelijk maar in ieder geval krijgt 100 procent dit jaar compensatie. En in het nieuwe Britse systeem gaat een groter deel van het beschikbare budget naar de hoogste inkomensklassen (‘villabewoners’). Toch maar kiezen voor het supersimpele Nederlandse systeem?

Harko van den Hende is werkzaam aan de Hogeschool van Amsterdam.

Correctie

In bovenstaand artikel staat dat 41 procent van de energiearme huishoudens in het Verenigd Koninkrijk geen Britse Warm House Discount zou ontvangen. Die 41 procent slaat echter op het deel van het WHD-budget dat naar huishoudens gaat die niet energiearm zijn, voornamelijk huishoudens met lage middeninkomens.

Meer over