Opinie

Opinie: Noodplan ventilatie is nodig om het onderwijs in de lucht te houden

Een goede ventilatie helpt tegen de verspreiding van het coronavirus. Juist onze scholen zijn zeer slecht geventileerd. De overheid moet dat niet langer op zijn beloop laten maar maatregelen nemen voor het nieuwe schooljaar, betoogt Daniëlle Woestenberg.

Daniëlle Woestenberg
Leerlingen van het Jordan Lyceum in Zeist moeten in de pauze verplicht naar buiten vanwege coronaregels op de school. Tegen de regen heeft de school twee tenten neergezet.  Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant
Leerlingen van het Jordan Lyceum in Zeist moeten in de pauze verplicht naar buiten vanwege coronaregels op de school. Tegen de regen heeft de school twee tenten neergezet.Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

Ventilatie is inmiddels als vierde corona basismaatregel toegevoegd aan het rijtje handen wassen, afstand houden en thuisblijven bij klachten. Voor het onderwijs bevestigt dit wat we allang wisten: dertig kinderen in een klas zonder goede ventilatie is vragen om besmettingen.

De kans op oplopende besmettingen in het onderwijs is nog lang niet voorbij: jonge kinderen onder de 12 worden niet gevaccineerd en de vaccinatiegraad onder tieners is nog laag. Daarmee blijven kinderen een risico voor ongevaccineerd onderwijspersoneel en hun eigen sociale omgeving. Long covid is inmiddels een door de overheid erkend probleem, ook bij jongeren. Een nieuw schooljaar met uitval en scholensluiting moet worden voorkomen. Het onderwijs kampt al met een structureel personeelstekort: we hebben dus iedereen nodig om het onderwijs überhaupt in de lucht te houden.

Verse luchttoevoer

Al jaren is ventilatie op veel scholen een groot probleem. De hoeveelheid verse luchttoevoer per persoon ligt in een klaslokaal vaak een factor drie of vier lager dan die in een kantoorgebouw. Dat vormt niet alleen een gezondheidsrisico, maar een bedreiging voor de continuïteit van het onderwijs.

Al vóór corona wisten we dat halvering van de hoeveelheid verse luchttoevoer onder normale situaties het kortdurend verzuim met maar liefst 35 procent kan verhogen. Het slechte binnenmilieu op school leidt tot gezondheids- en comfortklachten bij leerlingen en personeel in de klas. Leerlingen boeken significant minder goede resultaten in een minder goed geventileerde leeromgeving.

Door het steeds nijpender lerarentekort is het al moeilijk om scholen draaiend te houden. Inmiddels is daar nog het risico op coronabesmettingen bijgekomen. Daarom staan sinds ruim een jaar de ramen en deuren op scholen open. In de zomer is dat nog makkelijk te doen, maar als er niets gebeurt, moeten na de herfstvakantie de jassen weer aan in de klas.

Verantwoordelijkheid

En waarom? Omdat iedereen naar elkaar wijst. De meeste gemeenten zien het aanpakken van de ventilatie als verantwoordelijkheid van schoolbesturen. Ze verwijzen daarbij naar de overdracht van het onderhoud, dat bij scholen ligt. Ook Minister Slob van OCW heeft op Kamervragen aangegeven dat schoolbesturen zelf in betere ventilatie mogen investeren, zolang daar geen ingrijpende verbouwing voor nodig is. Maar de scholen hebben het geld niet en door cofinanciering loopt het hier geregeld stuk.

Schoolbesturen besteden hun geld aan vaak mooie onderwijskundige visies. Voor huisvesting blijft weinig over. Als een gemeente geen geld heeft gereserveerd voor de onderwijshuisvesting gaat het mis.

Open ramen

Uit recent onderzoek van CNV Onderwijs blijkt dat slechts eenderde van het onderwijspersoneel vindt dat de ventilatie op orde is. Het schrikbeeld van wéér een winter met open ramen is dus reëel.

Basisschoolkinderen met klachten mogen nu sinds enkele weken weer gewoon naar school. Zolang de ramen open staan, kan dit misschien veilig. Maar niemand wil terug naar scholen waarin leerlingen elkaar en hun omgeving besmetten. En niemand wil weer een winter met de jas in de klas. Gebruik deze zomer dus voor concrete actie. Kabinet, neem regie en maak een noodplan waarmee Rijk, scholen en gemeenten samen de luchtkwaliteit op scholen zo snel mogelijk verbeteren.

Daniëlle Woestenberg is voorzitter CNV Onderwijs.

Meer over