OpinieKlimaatbeleid

Opinie: kom maar door met de burgerklimaattop

Hoelang soebat de politiek nu al over het klimaat­beleid? Burgers, dit kan anders, betogen Emma Diederiks en Aleid Offerhaus. 

Studenten varen met zonneboten langs alle Friese Elfsteden tijdens de Young Solar Challenge. De 220 kilometer lange tocht moet in vijf dagen volledig op zonne-energie worden afgelegd.Beeld ANP

De extreme hitte van de afgelopen dagen is voorbij en het leven komt weer op gang. Toch moeten we onder ogen zien dat de zaken er, wat het klimaat betreft, niet goed voor staan. Al dertig jaar publiceert het IPCC (International Panel on Climate Change) een stroom rapporten die concluderen dat het mondiale klimaat door toedoen van mensen aan het opwarmen is, met ernstige gevolgen voor de menselijke bevolking en beschaving. Sinds 1990 hebben regeringen zich volmondig achter die conclusies geschaard, maar niets gedaan wat op korte termijn leidt tot een serieuze reductie van de uitstoot van broeikasgassen.

Grote opluchting

Op de site van de Rijksoverheid staat wat er gedaan kan worden om de opwarming het hoofd te bieden. Een gevoel van Grote opluchting: we gaan het oplossen! We hebben, het staat er letterlijk, nog 31 jaar (dertig intussen) de tijd, dus we zetten stap voor haalbare stap. De overheid staat een eerlijke verdeling voor tussen burgers en bedrijven (die subsidie krijgen, maar ook meer moeten betalen). Het moet haalbaar en betaalbaar zijn en het mag niet ten koste gaan van onze huishoudportemonnees. Er is sprake van stimulatie, versterking en investeringen. En wie gaan dat doen? Juist: wij allemaal. Alle partijen aan de klimaattafel, die met zijn poten langzaam in het laatste veenweidegebied wegzinkt, moeten het eens zijn over de voorgestelde maatregelen.

Er staan ook landelijke verkiezingen voor de deur (17 maart, 2021). De volgende partijen zijn volgens de ­Ipsos-prognoses goed voor een virtuele Kamermeerderheid. De VVD, vooralsnog de grootste, meldt in haar laatste verkiezingsprogramma dat het klimaat geen Nederlandse aangelegenheid is en dat maatregelen om opwarming tegen te gaan niet ten koste moeten gaan van werkgelegenheid.

Het CDA, de belangrijkste coalitiepartij, kiest voor een eerlijke economie, waarbij de doelstellingen van ­Parijs gehaald kunnen worden door onder andere te investeren in economie en infrastructuur. Wat Parijs toevoegt is ons niet duidelijk. De PVV grossiert in termen als klimaatbangmakerij, klimaatactivisme en -onzin. FvD maakt zich hard voor het opruimen van de plastic soep, maar naar het woord klimaat zal je vergeefs zoeken. PvdD en GroenLinks doen hun best, maar in dít politieke landschap gaat de leefbaarheid van onze wereld het onderspit delven.

Franse oplossing

In enkele landen zijn politieke onderwerpen die de samenleving tot op het bot verdeelden, anders opgelost. In Ierland is in 2017 abortus van de politieke agenda gehaald door de bindende uitspraak van een burgertop. In Groot-Brittannië begon in januari een burgervergadering voor het klimaat en in Frankrijk presenteerde eind juni een burgerconventie voor het klimaat haar resultaten. Zeven lange weekenden, negen maanden lang, debatteerden 150 burgers over het klimaat met als opdracht: kom met maatregelen voor een vermindering van uitstoot van broeikasgassen van 40 procent ten opzichte van 1990, en dan vóór 2030.

De organisatie koos voor een representatieve steekproef op basis van ­geslacht, leeftijd, opleidingsniveau, economische status, sociaal-geografische en regionale herkomst en stelde zo een groep samen van 150 willekeurig gekozen burgers.

Is dat voorstelbaar, een klimaattop organiseren met mensen zoals jij en ik, gewoon hier, in Nederland? Kunnen we dat: een groep burgers selecteren die geen belang hebben bij de uitkomst, maar de voors en tegens van maatregelen die verdere opwarming moeten tegengaan naast elkaar leggen en daarover uitspraken doen. Maatregelen, die vervolgens ongewijzigd door het parlement overgenomen worden of middels een referendum worden vastgelegd? De opwarming van het klimaat is geen politieke kwestie meer, maar simpel een kwestie van leven, overleven en dood, en er ís wel een politieke oplossing.

Wat hebben we te verliezen?

Emma Diederiks is procestechnoloog bij DAB/Delft Advanced Bio­renewables, en dochter van Aleid Offerhausgastonderzoeker Naturalis Biodiversity Center. 

Meer over