Opinie

Opinie: Deze versoepelingen van de coronaregels zijn voor ons in de popsector onwerkbaar

Dat viel tegen: een beetje meer ruimte voor cultuur en uitgaan, maar te weinig om artiesten een perspectief te bieden. En waarom moeten de zzp’ers zo veel meer bloeden dan collega's in loondienst?

Celine Cairo
Technici maken de grote zaal van de schouwburg van Tilburg klaar voor hervatting van de voorstellingen na de lockdown.  Beeld Marcel van den Bergh / VK
Technici maken de grote zaal van de schouwburg van Tilburg klaar voor hervatting van de voorstellingen na de lockdown.Beeld Marcel van den Bergh / VK

Ik schrijf dit stukje drie dagen na de persconferentie, waarnaar ik met grote spanning heb gekeken. Met een nieuw album, een hele rits popzalen en een uitverkocht concert in de kleine zaal van het Concertgebouw stond er voor mij en mijn team veel op het spel. Duidelijk werd dat onze hoop op werkbare versoepelingen grotendeels een illusie was - voor ons en zovelen met ons in de popsector, het nachtleven en de evenementen-wereld. De huidige sluitingstijd van 22.00 is veel te vroeg om grote producties neer te zetten en om genoeg publiek te trekken. Het verplicht zitten is in popzalen en het nachtleven onwerkbaar. Maar de nekslag komt van de 1,5 meter, die het onmogelijk maakt een rendabele show neer te zetten.

In de praktijk komt het nu erop neer dat makers, muzikanten en technici op grote schaal gevraagd wordt hun shows af te gelasten, te verplaatsen of twee of drie keer op een avond te spelen. Let wel, vaak voor mínder geld en zonder te weten op welke steunmaatregelen zij kunnen rekenen.

Van tafel geveegd

In de popzalen is deze week vrijwel het hele aanbod tot de lente van tafel geveegd, omdat het publiek zittend en op 1,5 meter financieel onhaalbaar is. Het nachtleven is nog altijd volledig op slot. Wat makers artistiek willen neerzetten is vaak überhaupt niet uit te voeren onder deze omstandigheden. Dus als je het al niet voor het geld doet en jouw artistieke visie ook niet kan verwezenlijken, wat blijft er dan nog over?

Zoals we in de afgelopen twee jaar inmiddels gewend zijn, volgen de steunmaatregelen pas weken nadat de nieuwe werkelijkheid is ingegaan en komt de steun veel te weinig bij zzp’ers terecht. De enige ‘steun’ waar zij nu recht op hebben is de bijstand, maar als je een partner hebt die meer dan op bijstandsniveau verdient, heb je nergens recht op. Dit kan en moet anders.

De cultuursector is twee jaar lang uitgehold als gevolg van beleid dat tot stand kwam door een groot gebrek aan kennis, compassie, maar vooral interesse. Van publiek in nachtclubs op stoeltjes willen zetten tot het hele nachtleven dan maar sluiten, het beperken van steun tot alleen de instellingen en daarbij de mensen die de kunst en magie maken vergeten.

Bijstandsniveau

Hiermee is een harde grens getrokken tussen zzp’ers en mensen in loondienst, een grens die nooit goed beargumenteerd is (en volgens mij ook niet valt uit te leggen). Waarom de een terugwerpen op bijstandsniveau en de ander ruimhartig doorbetalen? Waarom wel miljarden naar de grote bedrijven, maar zzp’ers niet tegemoetkomen? Waarom wel geld naar de stenen en niet naar de mensen?

Als artiest (ik ben singer/songwriter – ja, zo een met een gitaar en melancholische liedjes, maar ook een met een fantastische band en een die al jaren ‘haar eigen broek ophoudt’) heb ik de afgelopen twee jaar de ene na de andere artiest, topmuzikant, gerenommeerde technicus en gepassioneerde boeker zien breken. Nu ook de spaarpotjes van de kinderen leeg zijn en het zelf opgebouwde pensioen op is, de mentale druk maar voortduurt en er geen adequaat vangnet in het vooruitzicht is gesteld, kunnen we niet meer.

De politiek lijkt immuun voor voortschrijdend inzicht. De cultuursector is nog altijd niet in een bredere maatschappelijke context geplaatst en de politiek heeft schouderophalend gereageerd op grote protesten als Unmute Us en het Kapsalon Theater.

Dat ons kabinet het niet zo belangrijk vindt dat een groot deel van onze bevolking zich juist via cultuur ontwikkelt en er een thuis vindt waar alles wat het leven de moeite waard maakt samenkomt, dat wisten we al. Maar stuitend is de totale ontkenning van de sector als maatschappelijke en economische kracht. Cultuur & Media waren voor de pandemie nog goed voor 3,7 procent van het bbp en 4,5 procent van de totale werkgelegenheid in Nederland. Groter dan de landbouw, ongeveer gelijk aan de bouwsector.

Vrije makers

Een groot deel van de kunst- en cultuursector drijft op zzp’ers en vrije makers, die in deze nieuwe ronde versoepelingen opnieuw aan hun lot worden overgelaten. Waarom behandelen we hen niet net als alle andere werkenden in Nederland?

Ik hoop dat we onze cultuur – van fanfares tot het Concertgebouw-orkest, van debatcentra tot ons unieke nachtleven, nu eindelijk op waarde gaan schatten en de deuren snel weer echt openen. Dat we niet of het economische belang of de maatschappelijke waarde of de frivoliteit blijven benadrukken – nee, dat we onze kunst en cultuur in brede zin waarderen en haar de plek geven die ze verdient: midden in onze samenleving.

Voor mij persoonlijk zijn de nieuwe maatregelen bitterzoet gebleken: mijn clubtour is deels geschrapt en grotendeels verplaatst naar het voorjaar, maar op 9 februari sta ik wél in het Concertgebouw, in de grote zaal.

Celine Cairo (Amsterdam, 1990) is singer/songwriter. Haar nieuwe album Overflow verscheen in augustus 2021.

Celine Cairo Beeld nvt
Celine CairoBeeld nvt
Meer over