Opinie

Opinie: Colleges netflixen is heel gerieflijk, maar wie écht geïnteresseerd is in z’n studie, moet de laptop dichtklappen

Universiteiten hebben heus wel meer te bieden dan alleen massale hoorcolleges. Je kunt er bijvoorbeeld uitstekend van gedachten wisselen. Studenten moeten dus gewoon weer naar de faculteiten komen.

Bas Hillebrand
Een lege collegezaal in de Erasmus Universiteit.  Beeld ANP
Een lege collegezaal in de Erasmus Universiteit.Beeld ANP

Joshua de Roos, vicevoorzitter van de Landelijke Studentenvakbond, probeert in een ingezonden stuk te verklaren waarom studenten zo weinig naar de universiteit komen. Daarmee richt hij terecht de aandacht op een groot probleem in het huidige academische onderwijs: te veel studenten zijn nauwelijks meer geneigd naar de universiteit te komen.

Maar in zijn analyse is De Roos wel een beetje eenzijdig: kort gezegd schildert hij de universiteiten af als instituten waar alleen massale colleges worden gegeven en waar geen discussie mogelijk is. Logisch dat studenten dan niet naar de universiteit komen en liever vanuit huis het college volgen, aldus De Roos.

Reden genoeg

Daarmee maakt hij een karikatuur van academisch onderwijs. Allereerst bestaat academisch onderwijs niet alleen uit massale hoorcolleges: de meeste opleidingen hebben ook werkgroepen en seminars waarin juist die discussie en reflectie die De Roos zoekt centraal staan. Reden genoeg om naar de universiteit te komen.

En die vermaledijde hoorcolleges dan? Ook daarvoor moet je naar de universiteit komen. Ten eerste omdat we weten dat een hoorcollege volgen via een scherm minder goed werkt dan een college volgen in een collegezaal: het is moelijker een actieve leerhouding aan te nemen achter een scherm dan in een collegebank. Ten tweede, en mogelijk veel belangrijker, zijn die hoorcolleges vaak interactiever dan de meeste studenten denken: veel van mijn collega’s stellen vragen tijdens hun colleges, gaan de discussie aan over de stof die besproken wordt. En ja, dat kan ook in een zaal met meer dan honderd studenten.

En naast de discussie tijdens het hoorcollege is er ook discussie mogelijk aan de randen van het college: loop eens in de pauze naar de docent om van gedachten te wisselen. Of praat eens met de student naast je in de collegebank over dat artikel dat op de agenda staat voor die dag. Dát is de academische gemeenschap waar De Roos (en ik) zo naar verlangt en die is er, maar dan moet je wel je laptop dichtklappen en naar de universiteit komen.

‘Colleges netflixen’

Door corona zijn studenten gewend geraakt aan het gemak van ‘colleges netflixen’. Verschillende studenten hebben me al verteld dat ze zelf ook wel weten dat het beter is om naar de universiteit te komen. ‘Maar ja’, zo verzuchten ze vervolgens, ‘het is zo verleidelijk om thuis te blijven als er een digitaal alternatief is’, zeker als je wat verder weg woont of als het college al om half 9 ’s ochtends begint.

Maar als je serieus geïnteresseerd bent in je studie, dan is het ook je verantwoordelijkheid om je actief op te stellen en gebruik te maken van de mogelijkheden die universiteiten in ruime mate aanbieden. Studenten zien als passief achteroverleunende consumenten die wachten tot er iets leuks aangeboden wordt, is me iets te makkelijk. Dus Joshua, laten we samen alle studenten oproepen om weer terug te komen naar de universiteit: er is meer discussie mogelijk dan je denkt, maar dan moet je wel actief meedoen.

Bas Hillebrand is hoogleraar aan de Radboud Universiteit Nijmegen.