Opinie

Opinie: Artsen kunnen 700 duizend non-responders niet helpen. De overheid wél. Door de vrijheid van weigeraars te beperken

Het is een grove onrechtvaardigheid dat mensen bij wie het vaccin niet werkt, zich moeten opsluiten, omdat anderen om niet-medische redenen een vaccin weigeren.

Vaccinatielocatie van de GGD in Malden.
 Beeld Arie Kievit
Vaccinatielocatie van de GGD in Malden.Beeld Arie Kievit

Ze lezen als een doodvonnis. Twee zinnen uit de briefing van RIVM-directeur Jaap van Dissel: ‘Voor de 700 duizend non-responders kunnen we niks doen.’ En: ‘Iedereen die niet gevaccineerd is, krijgt vroeg of laat het virus en zal er ziek van worden.’

Ik ben zo’n non-responder. Ik heb een stamceltransplantatie gehad, maar heb nog steeds non-hodgkin en ik gebruik een medicijn dat als bijwerking mijn afweer nog eens extra zwak maakt. Ik maak geen antilichamen aan, ondanks de twee vaccinaties die ik heb gehad. Een derde prik zal dus ook weinig nut hebben. Je kunt mij daarom zien als de niet-gevaccineerde die volgens Van Dissel vroeg of laat ziek zal worden door corona. In mijn geval is de kans dat ik dat overleef heel klein.

Maar ik ben niet alleen maar kwetsbaar. Zo zie ik mezelf ook niet. Ik ben iemands partner, moeder van drie, oma van twee. Ik ben directeur bij een grote onderwijsinstelling met zes vestigingen en heb de verantwoordelijkheid voor honderden medewerkers en duizenden studenten. Ik onderhoud relaties met gemeenten, bedrijven en instellingen in de regio. Ik heb broers en vrienden, hobby’s. Ik sta midden in het leven en midden in de maatschappij.

Bescherming

Hoewel het nieuwe schooljaar is begonnen, kan ik niet naar mijn werk. Niet omdat ik ziek ben – de non-hodgkin belemmert me, los van de behandelingen, al achttien jaar niet om mijn werk goed te doen – maar omdat het niet veilig is.

Mijn gepensioneerde partner heeft zijn vrijwilligerswerk opgezegd en beperkt zijn sociale contacten, om mij te beschermen.

Mijn kinderen beperken hun eigen leven op allerlei manieren om mij te beschermen.

Mijn kleinkinderen van 5 en 7 vragen inmiddels zelf om een zelftest voordat ze bij mij in de buurt komen, ondanks dat ze mij alleen in de buitenlucht zien. Om mij te beschermen.

En zelf kan ik niks doen om mijzelf te beschermen, anders dan me terugtrekken en vertrouwen op mijn omgeving. Ik ben mijn autonomie en de regie over mijn leven kwijt. Daar word je op een andere manier ziek van.

Ik geloof Van Dissel als hij zegt dat de medici niets kunnen doen voor de 700 duizend non-responders. Maar ik weiger om ons af te laten schrijven.

Families

Die 700 duizend mensen zijn geen dor hout. Het zijn mensen met banen, mensen met sociale verbanden, mensen die bijdragen aan de economie, aan de maatschappij. Het zijn mensen met ouders, kinderen, kleinkinderen, familie en vrienden. En het gaat dus ook om veel meer dan 700 duizend mensen die op allerlei manieren gevangen zitten in de greep van het virus. Al die mensen om ons heen die beschermende kring vormen, zijn ook hun vrijheid kwijt.

Al kan de medische wetenschap ons niet helpen, de overheid kan dat wél. Ze doet het echter niet.

Zo’n 1,8 miljoen mensen laat zich, om wat voor niet-medische reden dan ook, niet vaccineren. Zij dragen in belangrijke mate bij aan de voortdurende circulatie van het virus. Zij krijgen van de overheid de vrijheid die keuze te maken, zonder dat dat voor henzelf consequenties heeft.

Wel gevaccineerd, niet veilig

De consequenties zijn voor ons. Wél gevaccineerd, niet veilig, mede door hen. De niet-gevaccineerden kunnen zich vrijelijk overal in de openbare ruimte begeven en anderen in gevaar brengen. Dit laat ons geen andere keuze dan onszelf op te sluiten, onze banen op het spel te zetten, ons leven stil te zetten. Dat is een grove onrechtvaardigheid.

De overheid heeft de grondwettelijke plicht ons zoveel mogelijk te beschermen tegen ernstige ziekte of de dood. En de overheid kán, anders dan de medici, veel meer doen om die plicht na te komen. Dat kan voor een deel al door maatregelen als 1,5-meter en mondkapjes niet, zoals gepland, af te schaffen.

Maar vooral: maak de openbare ruimte veilig voor de mensen die wél voor vaccinatie hebben gekozen, juist voor hen voor wie die ruimte het gevaarlijkst is. Doe dat door de bewegingsvrijheid te beperken voor mensen die uit vrije wil de keuze maken tégen levensreddende vaccinatie. Zij zullen de consequentie van hun eigen vrije keuze moeten accepteren.

Jolanda van Kessel is regio-directeur bij een roc (mbo-onderwijs en inburgering)

Meer over