Opinie

Ons geld moet naar de zorg, niet naar telecardiologie

Het verwijt dat ziekenhuizen telemonitoring om funanciële redenen blokkeren is onrechtvaardig.

René Dijkgraaf is cardioloog
Foto genomen in het Sint Jansdal ziekenhuis in Harderwijk. Beeld anp
Foto genomen in het Sint Jansdal ziekenhuis in Harderwijk.Beeld anp

Het artikel 'Minder naar dat dure ziekenhuis' (Ten eerste, 27 november) doet geloven dat telemonitoring van hartfalenpatiënten een goede strategie is, die zo snel mogelijk integraal moet worden ingevoerd. En dat ziekenhuizen dat tegenhouden omdat ze er in inkomen op achteruit zouden gaan. Er wordt ook een wetenschappelijk onderzoek aangehaald, geïnitieerd door Philips en door drie grote zorgverzekeraars, waaruit het nut onomstotelijk zou blijken. Ook een enthousiaste klant mocht zijn zegje doen, net als in een reclame voor een vermageringsmiddel.

In werkelijkheid is het nut van telemonitoring helemaal niet zo wetenschappelijk bewezen.

Geen voordelen

In 2010 verscheen een klassiek geworden grootschalig onderzoek in het gerenommeerde New England Journal of Medicine, waaruit bleek dat monitoring géén wezenlijke voordelen biedt en dat eerdere - veel kleinere - onderzoekjes wetenschappelijk niet deugden. Op congressen zijn de resultaten van bovengenoemd onderzoek altijd fier overeind gebleven. Het mooie was ook dat het onderzoek niet door een fabrikant van telemonitoren was geïnitieerd.

In het ziekenhuis St Jansdal in Harderwijk, waar ik werk, oogst de hartfalenpolikliniek allerwegen lof. Patiënten bellen als hun gewicht is toegenomen, ritmestoornissen komen bijtijds aan het licht en het nut van dagelijkse bloeddrukmeting is beperkt. We werken onderling nauw samen, ook met de huisarts. (Waar is die in het Emmense verhaal gebleven, trouwens?) Door telefonische contacten en incidentele thuisbezoeken hoeven patiënten niet vaak naar ons toe te komen, kwestie van menselijke aandacht.

Waarom wordt er dan toch zo krachtig gelobbyd voor deze vorm van medicalisering? Waarom werd er wéér een nieuw onderzoek opgezet?

Dat laat zich raden: het gaat om de omzet van Philips, Vitaphone, KSYOS en voor de vele andere bedrijven die mee-eten van ons zorggeld.

Dat maakt het verwijt dat ziekenhuizen telemonitoring om financiële redenen blokkeren extra onrechtvaardig: een ziekenhuis krijgt per patiënt en per DBC (kostprijs per behandeling, red.) betaald, het maakt daarbij niet uit of zo'n patiënt één keer of dertig keer per jaar naar het ziekenhuis komt. Ik durf te wedden dat de kosten die de betrokken bedrijven samen genereren veel hoger zijn dan die van een toegewijd klassiek werkend team.

Overheidstaak

De positieve kanten van e-health omarm ik, maar telemonitoring van hartfalenpatiënten valt daar nog nadrukkelijk buiten. Ik wacht met belangstelling het vonnis van de wetenschappelijke gemeenschap over het Philipsonderzoekje af.

In dezelfde Volkskrant (Ten eerste, 27 november) legt Renske Leijten (SP) uit dat een grote meerderheid van de bevolking af wil van marktwerking omdat het zorgklimaat er steeds guurder door wordt. Die mensen hebben groot gelijk: gezondheidszorg is een overheidstaak, de vrije markt verziekt haar slechts, kijk maar hoe het met de zorg voor bejaarden en zwakkeren gegaan is. Dáár moet ons geld heen, niet naar Philips.

Meer over