commentaar

Onder Scholz breekt een nieuw tijdperk aan met een ambitieuze en wellicht ongeduldige Duitse aanjager

Het optimisme en de vernieuwingsdrang van de Duitse coalitie is een aanstekelijk voorbeeld voor de stroeve Nederlandse formatie.

Carlijne Vos
Sociaal-democraat Olaf Scholz (wijzend) met vanaf links: Groenen-leiders Annalena Baerbock en Robert Habeck en FDP-leider Christian Lindner. Beeld Reuters
Sociaal-democraat Olaf Scholz (wijzend) met vanaf links: Groenen-leiders Annalena Baerbock en Robert Habeck en FDP-leider Christian Lindner.Beeld Reuters

De ‘verkeerslichtcoalitie’ van de Duitse sociaal-democraat Olaf Scholz presenteerde deze week een regeerakkoord met heldere kernpunten: modernisering en digitalisering van het overheidsapparaat, de transitie naar een groene, duurzame economie en een eerlijker sociaal beleid.

Niet alleen de snelheid waarmee de coalitie een regering heeft gevormd, is jaloersmakend voor een klein buurland dat al tien maanden oeverloos aan het formeren is. Ook het optimisme en de vernieuwingsdrang waarmee de plannen zijn gepresenteerd, werkt aanstekelijk.

In het opmerkelijke verbond tussen sociaal-democraten, de Groenen en de liberale FDP lijken de partijen elkaar gevonden te hebben in de behoefte de boel eens flink op te schudden. Of het ze uiteindelijk gaat lukken, is een tweede, maar de ambitie spat ervan af. In de gezamenlijke perspresentatie kregen de drie partijleiders bovendien elk de ruimte om de kiezer te laten zien wat ze binnen hebben gehaald, wat blijkt geeft van onderling vertrouwen en respect voor elkaars partijstandpunten.

Zonder het conservatieve en ingedutte CDU van Angela Merkel grijpt deze coalitie de kans op vernieuwing. De Duitsers hebben het afgelopen jaar op pijnlijke wijze moeten vaststellen dat die hard nodig is. Bij de bestrijding van corona werd de samenleving keihard geconfronteerd met zijn digitale achterstand, bij de overstromingen deze zomer volgde de confrontatie met de onherroepelijkheid van klimaatverandering.

Met name de Groenen konden hierdoor nadrukkelijk hun stempel op het regeerakkoord drukken; de voor het klimaat zo noodzakelijke ‘groene transitie’ wordt met meer urgentie en door de hele economie geïmplementeerd. Een superministerie voor Economie en Klimaatbescherming gaat hierop toezien.

De regering van Scholz is van plan de Duitse voortrekkersrol in Europa voort te zetten en zal dus met Groenen-leider Annalena Baerbock als minister van Buitenlandse Zaken zeker ook andere lidstaten onder druk zetten om de klimaatbeloften van Glasgow na te komen. Ook op het gebied van bescherming van de Europese rechtsstaat heeft de toekomstige regering-Scholz laten weten weinig coulance te gaan tonen met tegenwerkende lidstaten.

Als de achterbannen instemmen met het regeerakkoord, breekt zo ook voor Europa een nieuw tijdperk aan met een ambitieuze en wellicht ongeduldige Duitse aanjager. Voor de fragiele eenheid van de EU, die door steeds meer machtsblokken wordt bedreigd en nog jaren zal nodig hebben om de pandemie te boven te komen, mag iets van de behoedzame diplomatie van Angela Merkel wel behouden blijven.

In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.

Meer over