DE WEEK VAN DE HOOFDREDACTEURpieter klok

Onafhankelijkheid, karakter en temparament in de media

Veronika Munk met haar collega’s van de site Index. Beeld Reuters
Veronika Munk met haar collega’s van de site Index.Beeld Reuters

Maandag was ik bij de Vrijheidslezing van Veronika Munk, hoofd­redacteur van een van de laatste ­onafhankelijke Hongaarse media. Ze schetste de deplorabele staat van het Hongaarse medialandschap. De afgelopen jaren hebben getrouwen van premier Viktor Orbán onafhankelijke kranten, sites en radio- en tv-stations opgekocht om ze om te ­toveren in regeringsgezinde media.

Munks nieuwssite viel ook in handen van Orbán, maar zij en haar collega’s ­besloten geld in te zamelen en begonnen voor zichzelf.

Ondanks internationale steun is het ­leven voor Munk en haar collega’s niet makkelijk. Ze kunnen weliswaar net rond­komen, maar het werken wordt hen moeilijk zo niet onmogelijk gemaakt. Het blijft moeilijk te begrijpen en te bevatten dat dit mogelijk is binnen de EU.

Aan het einde van het debat, waaraan ik deelnam, nam de Hongaarse ambassadeur het woord. Moest Nederland niet eens in de spiegel kijken? Hier worden journalisten bedreigd en vermoord, in Hongarije is daar vooralsnog geen sprake van. En: Orbán had de persvrijheid juist vergroot, vond hij. Tot tien jaar geleden was 90 procent van de media links. Nu is het aanbod in balans.

Munk legde uit dat je onafhankelijke media niet politiek moet beoordelen, maar op de kwaliteit van hun journalistiek. Ze had groot gelijk. Het heeft geen zin en is zelfs gevaarlijk om media in politieke termen te beschrijven. Het is een manier om ze te diskwalificeren. Media dienen juist buiten de ­politiek te staan. De enige relevante vragen: zijn ze ­onafhankelijk, objectief en eerlijk?

In het kader van ons honderdjarig ­bestaan nemen we in een serie podcasts drie (voor)oordelen over de Volkskrant onder de loep. De eerste aflevering gaat over de vraag hoe links de krant was en is. Een modern medium moet geen politieke kleur hebben, is mijn stellige overtuiging, het moet vooral de wereld zo goed en eerlijk mogelijk beschrijven.

Een medium heeft wél een karakter en temperament, zo is ons motto ‘Houdt het hoofd koel en het hart warm’. Daarnaast heeft een medium een maatschappelijk doel – het publieke ­debat op een zo hoog mogelijk niveau krijgen – maar verder moet het zijn handen vrij houden.

Meer over