CommentaarPieter Klok

Nu de leugens van Trump hebben geleid tot een fysieke aanval op het hart van de democratie, zijn de techbedrijven allemaal wakker

Donald Trump werd verbannen van Twitter.  Beeld European Press Agency (EPA)
Donald Trump werd verbannen van Twitter.Beeld European Press Agency (EPA)

Ineens duikelt iedereen over elkaar heen om president Trump te weren. Facebook besloot na de bestorming van het Capitool Trump twee weken de toegang te ontzeggen, waarop Twitter besloot Trump voor de eeuwigheid in de ban te doen. Op de alternatieve sociale mediasite Parler is de Amerikaanse president nog wel welkom, maar Apple en Google hebben nu besloten om de app uit hun webwinkels te verwijderen, waardoor Trump zijn boodschap werkelijk nergens meer kan verspreiden.

Jarenlang hebben de techbedrijven oogluikend toegestaan hoe Trump de ene na de andere leugen verkocht. Pas nu deze leugens hebben geleid tot een fysieke aanval op het hart van de democratie, zijn ze allemaal wakker.

De betekenis van deze stap kan moeilijk worden overschat. Om de schijn van willekeur te vermijden en hun neutrale imago te behouden zullen techbedrijven heel precies moeten formuleren wat wel en wat niet is toegestaan op hun podia. Ze beginnen daarmee steeds meer op klassieke media te lijken zoals kranten, radio en tv, die verantwoording moeten afleggen over de berichten die ze verspreiden. En dat is winst.

Wantrouwen is echter op zijn plaats, want het echte probleem zit in het verdienmodel van de techbedrijven en het daaraan gekoppelde algoritme. Facebook, Google en hun dochters Instagram en YouTube willen dat bezoekers zoveel mogelijk tijd bij hen doorbrengen. De beste manier om dat te realiseren is om hun steeds extremere uitingen aan te bieden. Radicalisering loont voor techbedrijven, maar ondermijnt tegelijkertijd de democratie.

Dat 74 miljoen mensen op Donald Trump hebben gestemd en dus in zijn leugens geloven of zijn leugens op zijn minst geen probleem vinden, laat zien dat de Democratie in de VS in een erbarmelijke staat verkeert. In Europa is het nog lang niet zover, maar het zou overmoedig zijn om te denken dat wij hier immuun voor zijn.

Het gezond houden van de democratie kan niet aan techbedrijven worden overgelaten. Het is daarom hoog tijd dat er een breed maatschappelijk en politiek debat op gang komt hoe we kunnen voorkomen dat de gedeelde waarheid sneuvelt en iedereen in zijn eigen waarheidsbubbel eindigt.

In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.

Meer over