Nostalgische Amsterdamse hartelijkheid

Een paar weken geleden was ik bij de boekpresentatie van Komen en Gaan van Herman Obdeijn en Marlou Schrover, over immigratie en emigratie in Nederland vanaf 1550. Mede door hun boek ben ik helemaal in de ban van verhalen van emigranten en immigranten.

De interessantste mensen kom je op de markt tegen. Zeer frequent marktbezoek is een gewoonte die ik heb overgehouden aan mijn verblijf in Marokko vorig jaar. De markt was daar de ideale plek om contact te maken met de lokale bevolking.

Deze week kocht ik een jas op de markt. De verkoper is een gezellige Amsterdammer van middelbare leeftijd met een warme Jordanese persoonlijkheid. Ik heb een zwak voor dit soort Amsterdammers. Een nostalgisch gevoel overvalt me altijd wanneer ik me realiseer dat zij de nazaten zijn van de oorspronkelijke Amsterdammers. Wie dit ook mogen zijn.

Zo stapte ik laatst in Amsterdam-Oost een café binnen om naar een adres te vragen van vrienden die ik gemiddeld een keer per jaar bezoek. Elke keer raak ik de weg kwijt wanneer ik een andere route uitprobeer. Voor het Hoppe café zaten twee Amsterdammers met rood aangelopen doorleefde gezichten in het late namiddagzonnetje, alsof ze landarbeiders uit de vorige eeuw waren.

Zij wisten het adres niet, maar wezen me dat ik het binnen kon vragen aan de mevrouw achter de bar. Toen een van de mannen opstond om de deur voor me open te houden, wankelde hij en een walm alcohol vernietigde mijn romantische fantasie over deze mannen die op het land aan het hooien waren in de felle zomerzon.

Binnen in het donkere café stond een biljarttafel met een paar tafeltjes. De dame achter de bar had een truitje aan met een V-hals waar haar rijke boezem uitpuilde, en zware gouden kettingen om haar nek.

‘Schat, ik ga het adres wel voor je opzoeken in het adressenboek’, zei ze met een zwaar Amsterdams accent. Oh, wat een lieverd dacht ik, ontroerd door haar hartelijkheid en door de Amsterdamse geschiedenis die ik in haar weerspiegeld zag.

De Amsterdamse marktkoopman groet me altijd hartelijk met ‘dag schat, pas het maar rustig aan schat, het staat je fantastisch schat, voor jou een speciale prijs schat’.

Zo pakt hij me elke keer weer in. Nou ja ik ben ook erg makkelijk in te pakken.

‘Sorry schat, ik moet eerst even mijn vrouw pakken’, zegt hij als zijn mobieltje gaat. Hij vertelt haar trots dat hij al een jas heeft verkocht en dat het een goed teken zou kunnen zijn voor de rest van de dag en hij knipoogt naar mij.

Bij het afrekenen pakt hij het briefje en spuugt erop. Plotseling houdt hij het briefje voor m’n neus en zegt dat ik er ook op moet spugen. Mijn vriendin zegt dat het geluk zal brengen. Ik spuug snel op het briefje en heb het gevoel alsof ik op de markt ben in Istanbul en of die gezellige Amsterdammer een gezellige Turk is.

De gezellige schat adviseerde ons de jas bij hem te laten zodat we nog even rustig over de markt konden struinen. Bij een ondergoedkraampje bleven we staan en zagen mooie kwaliteitsmerk bh’s voor maar 5 euro!

Ik zocht de juiste maat in een wirwar van bandjes met vrolijke kleuren.

Vrouwen die langs liepen en mij met de bh’s in de hand zagen staan, vroegen me hoeveel ze kostten. Omdat ik enthousiast zei dat het maar 5 euro was, werd het almaar drukker.

Een oudere Marokkaanse berbervrouw met een door rimpels verschrompelde blauwe tatoeage-ster op haar voorhoofd liep langs en vroeg zich hardop af in het Marokkaans hoeveel de bh’s zouden kosten, die ze in mijn handen zag.

Ze reageerde geschrokken op de prijs die ik riep. 5 euro vond ze te veel. Ik zei tegen haar dat deze bh’s minstens 30 euro zouden kosten in de winkel.

‘Ja, maar mijn kind als je geen eigen geld hebt dan is 5 euro echt te veel’, zei ze. ‘Ik laat ze liever hangen dan zo’n dure bh te kopen’,zei ze lachend en keek naar haar enorme borsten die er inderdaad zwaar bij hingen. Het is dat haar dikke buik ze tegenhield, anders zouden ze nog verder hangen, zag ik.

De rest van de dag hield de vrouw die zich de bh niet kon veroorloven me bezig: een van de vele Marokkaanse vrouwen die al tientallen jaren in Amsterdam wonen en toch nog leven alsof ze op hun erf voor hun boerderij staan in het Rifgebergte. Vrouwen die hun hand moeten ophouden bij hun man, die zichzelf wegcijferen totdat zelfs hun borsten erbij hangen.

Ik krijg bij die vrouwen geen romantische en nostalgische gevoelens zoals bij die gezellige Amsterdammers.

Meer over