ColumnIbtihal Jadib

Noem mij maar een onnozele kip, want ik volg de verduurzamingsplannen niet meer

null Beeld

Ik ben tot de droevige constatering gekomen dat ik niet zo slim ben als mijn moeder had gehoopt. De meest basale nieuwsberichten gaan tegenwoordig mijn begrip te boven, ik geef het maar eerlijk toe.

Zo las ik dat er vandaag een Green Deal-overleg plaatsvindt in Brussel. Een belangrijk moment, aangezien het gaat over de doelstellingen van de EU-klimaatwet. Volgens die wet moet Europa in 2050 klimaatneutraal zijn, een ambitieus plan waarvoor op dit moment een hele vrachtwagen aan maatregelen wordt uitgeladen.

Op de website van de Europese Commissie probeerde ik door de lange lijst actiepunten heen te ploegen die ervoor moeten zorgen dat de EU een ‘moderne, grondstoffenefficiënte en concurrerende economie’ krijgt. Wat goed! Eindelijk wordt er doorgepakt met de zorg voor onze planeet, economische belangen kunnen niet meer vanzelfsprekend voorsorteren op ecologische. Tegelijkertijd heb ik geen idee wie de (uiteindelijke) rekening krijgt. De bedoeling is om er een gezamenlijke opgave van te maken, uiteraard. Maar ik kan me zo voorstellen dat elke lidstaat een andere voorstelling heeft van de bij te dragen steentjes.

Nog los van de onderhandelingskunsten die ze in Brussel nodig zullen hebben, vraag ik me af wat nu wijsheid is ten aanzien van effectieve klimaatdoelen. Wat is eigenlijk ons grootste probleem? Is dat stikstof of CO2? Is dat het gebruik van fossiele brandstoffen? Zijn dat de microplastics die het leven in de bodem en oceanen vergiftigen? Is dat de luchtkwaliteit, die in Europa jaarlijks meer dodelijke slachtoffers maakt dan corona? Is het alles tegelijk?

Als ik dicht bij huis kijk, lees ik berichten van duinbeheerders in Kennemerland die voortdurend vechten tegen de gevolgen van stikstof. Zij geven aan dat stikstof de belangrijkste oorzaak is voor de achteruitgang van de natuur. Boeren in Kennemerland mogen om die reden minder koeien en schapen houden. Ondertussen staan de dieren die ze nog wél mogen houden te grazen onder de rook van de Hoogovens.

De logica ontgaat mij ook bij de redenering dat biomassa, oftewel hout, een klimaatvriendelijk alternatief is voor fossiele brandstoffen. Ik dacht dat we juist zuinig moesten zijn op soortenrijke bossen en kwade blikken moeten werpen richting Bolsonaro, omdat hij het Amazonegebied vernietigt. Wat blijkt: onze eigen bovenburen hanteren een ‘Zweeds bosbouwmodel’, waardoor er in Scandinavië veel meer wordt gekapt dan in Brazilië. Een bericht in deze krant van 12 juli vermeldde dat er in Zweden nauwelijks nog oerbossen over zijn. Ruim 90 procent is gekapt, omdat – nu komt het – kappen goed zou zijn voor het klimaat. Volgens de bosbouwsector, die een stevige lobby heeft in Brussel, slaan productiebossen grote hoeveelheden CO2 op en is biomassa de ideale uitweg uit de klimaatcrisis. Noem mij maar een onnozele kip, want ik volg dat niet meer.

Aan goede wil ontbreekt het in elk geval niet, er zijn genoeg mensen bereid offers te maken voor een gezonde planeet. Maar die gezamenlijke opgave, het gevoel van solidariteit, lijkt mij niet gebaat bij een gewiekst emissiebeleid of het uitdelen van gratis CO2-rechten. Dat wekt vooral de indruk dat er gesjoemeld kan worden. En wat als lidstaten zich niet aan de regels houden? Krijgen die dan ‘foei’ te horen? Soms denk ik dat ik beter naar Nieuw-Zeeland kan verhuizen om me daar terug te trekken op een zelfvoorzienend boerderijtje. Maar ja, die vlucht erheen zal wel 30 duizend bomen kosten. Ook niet handig.

Meer over