OPINIEMeelezers

Nieuwe rubriek: de redactie reageert op wat er leeft onder lezers

In de nieuwe rubriek Meelezers reageert de redactie op wat er leeft onder lezers. Over het vermelden van afkomst, steun voor de zorg en meedenken met de krant.

Verplegend personeel in een ziekenhuis.Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

Zwart-wit

Lezer Tonna van der Linden schrijft: 

‘Ik zou het waarderen als u het niet over zwart en wit hebt, maar over MENSEN.’ 

De hoofdredacteur reageert:

Deze klacht is niet nieuw. Musicalproducent Albert Verlinde belde eind vorig jaar al met een verzoek. ‘Veel van mijn musicalsterren staan in de rubriek ‘Land van afkomst’ van Robert Vuijsje’, zei hij, ‘maar ik zou zo graag willen dat ze als musicalster worden aangesproken en niet altijd op hun afkomst. In onze wereld is die afkomst volstrekt irrelevant.’

Adjunct-hoofdredacteur Chris Buur, verantwoordelijk voor V, was dat deels met hem eens, maar Nederland is helaas nog niet kleurenblind, schreef hij. ‘Iedereen dóét wel alsof het er helemaal niet toe doet, maar dat is vooral omdat ze van zichzelf vinden dat dat zo hoort, en dat niemand dat zou moeten vinden, maar die afkomst speelt nog steeds een venijnige rol. Dat iemand niet op zijn kleur wil worden aangesproken, is in die zin júíst een goed voorbeeld van hoezeer afkomst een rol speelt en dus een wezenlijk thema is.’

Als je kleur wel benoemt, loop je het risico dat je tegenstellingen versterkt, als je kleur niet benoemt, loop je het risico dat je blind bent voor discriminatie. Tussen die twee uitersten moeten wij ons werk doen.

Mij schieten in dit debat altijd de woorden te binnen van rapper Fresku, vier jaar geleden in de Volkskrant. ‘Racistisch gedrag zit in ons allemaal’, zei hij. ‘Als we dat niet erkennen, zijn we nergens.’ En om het te erkennen, moeten we het benoemen.

Dat brengt ook een gevaar met zich mee. Sommige van de extra horden die Nederlanders met een kleur moeten nemen, komen voort uit sociaal-economische achterstelling. Door de afkomst te vermelden, suggereer je dat huidskleur of culturele bagage de hoofdoorzaak is. Dat gevaar is nog veel groter als je de afkomst vermeldt bij crimineel gedrag. Je zegt daarmee impliciet dat afkomst gedrag beïnvloedt, terwijl criminaliteit vaak in de eerste plaats sociaal-economische oorzaken heeft.

Je moet het nieuws kortom eerst goed analyseren voordat je de juiste woorden kunt kiezen. En bij twijfel, als we niet kunnen aantonen dat het een rol speelt, moeten we afkomst en kleur niet vermelden, precies zoals mevrouw Van der Linden hoopt. 

Pieter Klok

Stemmen over de zorg

Nadat de motie om het salaris van zorgmedewerkers te verhogen dinsdag voor de derde keer was weggestemd in de Tweede Kamer, zwol het rumoer in onze inbox aan. Hoe bestaat het dat we miljarden staatssteun bieden aan KLM, maar geen eerlijke vergoeding kunnen ophoesten voor zorgpersoneel, luidde de vraag van velen.

PvdA-voorman Lodewijk Asscher had voorafgaand aan het debat op de radio Kamerleden nog opgeroepen op tijd aanwezig te zijn, maar stond zelf in de wandelgangen van het Kamergebouw toen hij zijn stem moest uitbrengen. Volgens lezer Len Koetsier leek de gang van zaken het meest op een slechte grap. ‘Triest’ stelt hij, ‘schandalig’ vindt Charlotte Luijerink uit Meppel, die meldt dat 40 procent van de zorgmedewerkers overweegt met het werk te stoppen. Logisch, volgens Jochen Schöne: verpleegkundigen werken zich te pletter, verdienen te weinig, kunnen zich geen woning veroorloven in de Randstad en doen gevaarlijk werk. ‘Waarom zou je nog verpleegkundige willen worden? Gelukkig zijn er politici die zich hard maken voor de beroepsgroep, jammer dat ze niet op tijd zijn voor de stemming in de Kamer.’

Volgens Rob Hamers uit Heerlen biedt de uitkomst van de stemming in de Kamer een ‘simpele oplossing’ voor het beantwoorden van de vraag wie voorrang moet krijgen bij een tekort aan ic-bedden: degenen die met hun stemgedrag de laatste jaren blijk gaven van ondersteuning van de opbouw van zorgcapaciteit.

Ger Hungerink uit Leiden constateert dat de motie voor meer salaris en betere arbeidsvoorwaarden niet zomaar voor de derde keer is weggestemd. Zijn voorspelling: maart volgend jaar komt het kabinet vlak voor de verkiezingen met een vergelijkbare maatregel ‘om met de eer en de winst te kunnen strijken’. De tijd zal het leren. Briefschrijver Arjen Boswijk uit Groningen verwees deze week al naar dichter M. Vasalis: ‘Er is geen tijd. Of is er niets dan tijd?’

Maurits Chabot

Vragenlijst

Wat wilt u lezen over steun die noodlijdende bedrijven krijgen van overheid en consumenten? Die vraag stelden we enkele weken geleden aan de Open Redactie, een groep van 5.500 abonnees die bijna wekelijks een vragenlijst krijgen toegestuurd over een onderwerp dat de redactie wil gaan behandelen. Zo kunnen lezers actief meedenken over ideeën en invalshoeken.

We wisten al dat het onderwerp leefde – dat bleek wel uit de vele mails die we erover ontvingen. Veel lezers ergerden zich aan de houding van grote bedrijven met aandeelhouders in de crisis, helemaal als die ook belasting ontweken.

Maar nog nooit zagen we dat een idee zo hoog scoorde als voor een artikel over de vragen: ‘Kan de overheid fatsoensnormen opleggen aan bedrijven die staatssteun krijgen? Mag de overheid dat überhaupt? In hoeverre is dit wettelijk vast te leggen, is dit een maatschappelijke wens en bestaat hier politieke draagkracht voor?’ 75 procent van de deelnemers zei dit voorstel ‘heel graag’ uitgewerkt te zien.

Uit de antwoorden leiden we af dat veel lezers vóór meer voorwaarden zijn voor staatssteun, maar vooral ook willen weten welke mogelijkheden daarvoor bestaan en de redactie vragen daar goed naar te kijken. Afgelopen dinsdag stond de analyse ‘Krijgen deze keer alleen ‘goede’ bedrijven steun?’ van Wilco Dekker in de krant. En we broeden op meer verhalen over het thema.

Fleur de Weerd

Wilt u de redactie ook per vragenlijst laten weten wat u het liefst wilt lezen? Meld u dan aan op openredactie.volkskrant.nl

Meer over