CommentaarCarlijne Vos

Nieuw dieptepunt in het migratiedossier: het extra slot op ‘Fort Europa’ voor Afghaanse vluchtelingen

Een grensmuur in Griekenland.  Beeld NurPhoto via Getty Images
Een grensmuur in Griekenland.Beeld NurPhoto via Getty Images

Angst regeert in het Europees migratiedebat, waardoor medemenselijkheid en solidariteit ten opzichte van Afghaanse vluchtelingen sneuvelen.

Europa is niet van plan zijn poorten te openen voor de te verwachten massale komst van vluchtelingen uit Afghanistan. Een herhaling van de chaotische taferelen in 2015 toen een miljoen Syrische vluchtelingen op wankele bootjes illegaal de Middellandse Zee over staken, moet volgens Brussel koste wat kost worden voorkomen. Liever schuiven de lidstaten de verantwoordelijkheid voor vluchtelingenopvang af op ‘de regio‘ , waarvoor ze dan wel bereid zouden zijn te betalen. Althans op papier, in praktijk stellen de toezeggingen en fondsen voor ‘opvang in de regio’ zelden iets voor, waardoor vluchtelingen noodgedwongen meestal toch hun heil elders gaan zoeken.

Dat de EU de chaos van 2015 wil voorkomen is begrijpelijk. Het politieke onvermogen om vluchtelingen destijds op een fatsoenlijke manier op te vangen en te verdelen over de lidstaten leidde tot schrijnende humanitaire toestanden, falende integratie, toenemende vreemdelingenangst en de groei van populisme en rechts-extremisme. Omdat de EU er tot op heden niet in is geslaagd de politieke impasse te doorbreken en een duurzaam migratie- en asielbeleid op te tuigen, staat ze nu dus opnieuw ongewapend voor een crisis.

Uit onmacht wordt nu de poort van Fort Europa maar helemaal op slot gegooid en zijn landen – Nederland voorop – veel te laat en met de nodige tegenzin begonnen met het evacueren van Afghanen die direct gevaar lopen, in veel gevallen met achterlating van hun familieleden. De rest van de Afghanen die om andere redenen moeten vrezen voor hun veiligheid, zoals de etnische Hazara-minderheid, moeten het maar uitzoeken in ‘de regio’.

Aan de crisis-overlegtafels regeert de angst en lijkt geen ruimte meer voor medemenselijkheid, empathie, mensenrechten of solidariteit – eens de pijlers van die Europese waardengemeenschap waar vluchtelingen juist meenden bescherming te kunnen vinden. Het extra slot op ‘Fort Europa’ voor Afghaanse vluchtelingen vormt zo een absoluut nieuw dieptepunt in het Europese migratiedossier.

Als de EU haar moreel gezag wil behouden en ‘de regio’ bereid wil vinden om op te draaien voor de opvang, zal ze medemenselijkheid en medeverantwoordelijkheid moeten tonen. Dat betekent dat de lidstaten het individueel recht op asiel dienen te respecteren en veilige legale wegen moeten creëren. De eerste voor de hand liggende oplossing is dan een snelle en ruimhartige hervestiging van vluchtelingen uit de – al overbelaste en straatarme – buurlanden.

In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.

Meer over