OpinieLezers over de huizengekte

Neem woningzoekende serieus, daar hebben we meer aan dan geschuif met belastingen

Net als onder de meeste huizenkopers en woningzoekenden heerst onder de lezers van de Volkskrant veel boosheid en frustratie over de huidige oververhitte markt. Maar ze bieden vaak ook – verrassende – oplossingen.

Na een bezichtiging van een huis in Den Bosch staan de volgende starters al weer te wachten.  Beeld Marcel van den Bergh /de Volkskrant
Na een bezichtiging van een huis in Den Bosch staan de volgende starters al weer te wachten.Beeld Marcel van den Bergh /de Volkskrant

De Nederlandse huizenprijzen gaan door het dak. Kopers moeten dieper en dieper in de buidel tasten, of vissen op de oververhitte woningmarkt steeds vaker achter het net. Vorige week becijferde makelaarsvereniging NVM dat we te maken hebben met de grootste prijsstijging sinds 1995. Deze week blijkt uit nieuwe cijfers van het CBS, het Kadaster en Eurostat dat de transactieprijzen van Nederlandse koopwoningen gemiddeld 11,3 procent hoger zijn dan een jaar eerder. Hiermee zijn de huizenprijzen in Nederland opnieuw harder gestegen dan het Europees gemiddelde.

Wat helpt om het oplopen van de huizenprijzen op korte termijn in te dammen?, vroeg de Volkskrant aan deskundigen. ‘Een aantal mogelijkheden werden genoemd, maar spijtig niet de aanpak die het beste werkt’, aldus lezer Ap Zwinkels uit Leiden: ‘Af­roming van de grote winsten die worden gemaakt. Winsten die worden gemaakt zonder enige eigen inspanning. Alleen omdat de woningmarkt voor sommige mensen erg gunstig is. Voor velen echter zeer ongunstig. In diverse landen worden winsten flink belast, zoals in Frankrijk als taxe plus value. Uiteraard worden gedane investeringen voor renovaties in mindering op de waardestijging gebracht.’

Ook lezer(en notaris) M.H.G.A. Verlinden uit Nederweert wijst op Frankrijk, waar de wetgever een oplossing lijkt te hebben gevonden voor het stellen van een ‘scherpe vraagprijs’ voor een te koop staande woning. Waarmee huizenverkopers en hun makelaars een hogere prijs verkrijgen, want er wordt door kopers (over)geboden. ‘Indien in Frankrijk een koper bereid is de vraagprijs te betalen, dan is deze vraagprijs de koopsom. De makelaar/verkoper moet zijn ‘echte vraagprijs’ hanteren. Als de politiek de woningzoekende serieus neemt: maak er dan werk van. De samenleving is hier meer bij gebaat dan met het schuiven van de overdrachtsbelasting.’

Als het aan Verlinden ligt, hoeven we niet te wachten tot er een nieuw wetsontwerp komt: ‘De NVM kan middels statuten en reglement (en/of een beroep op fatsoen) reeds nu haar leden aanzetten tot bovenstaande handelswijze, zulks ook in het belang van de branche.’

Forse boete

Danielle Feij uit Maastricht gaat nog een stap verder. Zij pleit voor ‘een forse boete op makelaars die ingaan op overbieding van de koopprijs’. Daarnaast suggereert Feij: ‘De huurwoningen van woningbouwverenigingen en particulieren controleren op reële huurprijzen. Als laatste zou ik de verkoop aan huisjesmelkers stevig aanpakken, liefst verbieden.’

Mijn voorstel, schrijft Fred van Wijk uit Heukelum: ‘Maak een wet die regelt dat binnen twee jaar elk huis dat commercieel wordt verhuurd, extra wordt belast met een belasting die niet mag worden doorberekend aan de huurder. Het doel: maak het onmogelijk om commercieel vastgoed met het doel ‘particuliere bewoning’ rendabel te exploiteren. In die twee jaar kan iedere eigenaar dan op een normale manier van zijn extra woning(en) afkomen. Non-profit organisaties, zoals woningcorporaties blijven zo buiten schot. Op deze manier komen er snel een hoop extra huizen op de markt en zal waarschijnlijk de huurprijs van woningen ook wat getemperd worden. Bovenal, de Staat doet wat ze hoort te doen: het recht op beschikbare woningen voor haar burgers veiligstellen.’

Subsidies aan verkopers

Marcel van der Poel uit Bleiswijk ziet het probleem juist in de subsidies aan kopers van huizen, die werken volgens hem ‘prijsopdrijvend’. ‘Startende huizenkopers moeten concurreren met speculanten en huiseigenaren met overwaarde op hun huidige woning. Ik stel voor subsidies te geven aan de verkopers die starters voorrang bieden. Dit kan ook oudere huizenbezitters stimuleren om hun eengezinswoning te verlaten.’

Henk Duthler uit Ede legt weer de schuld van de prijsexplosie van woningen bij het rentebeleid van de centrale banken. ‘Vooral aandelen én woningen zijn daardoor fors in prijs gestegen. In het verleden was ik betrokken bij hypotheekverstrekkingen. Wat mij altijd opviel, was dat mensen voor een huis betalen wat men gefinancierd kan krijgen en er maar beperkt gekeken werd naar de waarde. Nog maar een paar jaar terug bleven mensen na de verkoop van hun huis zitten met een restschuld. Als de rente hopelijk weer een keer gaat stijgen, zullen we dat opnieuw gaan zien. Het beleid van de Europese Centrale Bank is frustrerend en funest voor de spaarder, voor pensioengerechtigden en voor de huizenkopers.’

Al eens berekend hoeveel de waarde van een langlopende 25-jarige obligatie daalt als de rente weer normaliseert op 4 procent, vraagt Duthler. ‘Dat is ongeveer de verwachte daling van de huizenprijzen bij een genormaliseerde rente. Hoe gaan we dan om met de restschuld van de huiseigenaren? Laten we de ECB als aansprakelijk verplichten, die restschuld over te nemen.’

Ook Merijn Lücke uit Zwanenburg meent dat een belangrijk veroorzaker van de hoge huizenprijzen de lage rente is, ‘en die is zo laag door het oneindige bijdrukken van geld door de Europese Centrale Bank. Er kan heel makkelijk en bijna gratis geld worden geleend, en wellicht belangrijker nog: huizen zijn zo’n beetje de enige investeringsobjecten waar (veel) geld aan te verdienen valt. Een belangrijk onderdeel van de oplossing is dus het stoppen/afbouwen van de geldpers. Mooie bijkomstigheid zou zijn dat de pensioenkapitalen ook weer wat waard worden.’

Slimmere oplossingen

Carel Richters uit Lochem hekelt het voornemen van De Nederlandsche Bank (DNB) om huizen van huiseigenaren aan te merken als eigen vermogen en dienovereenkomstig te belasten. ‘Zoals wel bij meer opvattingen van de DNB houdt deze totaal geen rekening met de andere realiteit dan het tekort aan woningen, namelijk het feit dat bij veel gepensioneerden hun geld vastzit in de stenen en zeker de laag gepensioneerden helemaal niet beschikken over de middelen om de vermogensbelasting, die dan zou worden opgelegd, te voldoen. Rekening houdend met het feit dat dit beleid niet effectief is − ook voor gepensioneerden zijn er, als zij uit hun huis gejaagd worden, geen geschikte huizen beschikbaar − dan is dit niets anders dan het ene probleem inruilen voor het andere. Je zou van de DNB slimmere oplossingen mogen verwachten.’

A. van Mourik uit West Betuwe meent dat met het tijdelijk opschorten van allerlei Europese regels en bedrijfsbelangen bij migratie ‘een verdere toename van de vraag naar huizen voor de komende jaren snel kunnen afremmen. Daardoor wordt woningbouw ook veel effectiever en niet dweilen met de kraan open, zoals nu het geval is.’

‘In het dichtstbevolkte en meest vervuilde land van Europa is het voor de IND nog altijd een keuze om tweeduizend Chinese koks en tienduizend Indiase it-specialisten toe te laten. Zoals het ook een keuze is om bedrijven zich te laten vestigen die alleen bestaansrecht hebben wanneer zij arbeidsmigranten mogen gebruiken. Over deze onderwerpen zou het ook eens moeten gaan.’

Meer over