Column

Moskouse waarheidsvervormers zijn geen kleine jongens

De Russen proberen met hun rode tentakels de wieken van de Hollandse molen tot stilstand te brengen. Een tekening waarop dat dreigende tafereel werd verbeeld stond maandag in NRC Handelsblad. Het was de illustratie bij een verhaal over de Russische pogingen de Nederlandse publieke opinie te beïnvloeden. Die zijn tamelijk succesvol, mocht je uit het stuk concluderen, ook al blijft succes in dit soort kwesties een schimmig gegeven.

null Beeld AFP
Beeld AFP

Gelukkig is de AIVD alert. Op de site van de geheime dienst staat het zo: 'De wereldwijde Russische campagne om beleid en beeldvorming ten aanzien van Rusland te beïnvloeden raakt ook Nederland.' De AIVD wil niet publiekelijk maken over welke beïnvloeding het precies gaat, daarvoor zijn ze ook de geheime dienst. Maar volgens NRC is het duidelijk dat de Russen rond het Oekraïnereferendum flink aan het desinformeren zijn geweest. Niet alleen via de eigen mediakanalen van Russia Today en Sputnik, maar ook via Nederlandse 'nieuwssites' als Ninefornews (nooit van gehoord) en Destillewaarheid (ook nooit van gehoord).

Een iets bekendere nieuwssite als GeenStijl publiceerde de Russische propaganda ook. Maar dat was niet zo vreemd, omdat ze met hun bijkantoor GeenPeil het Oekraïnereferendum niet alleen hadden georganiseerd, maar ook op een nee wilden laten uitlopen. Daar hoefden de Russen dus weinig aan te doen. Bij The Post Online publiceerden ze voor het referendum een artikel van een zekere Kornilov, volgens NRC ook een radertje in de machtige Russische propagandamachine. Maar bij het meelijwekkende TPO zitten ze zo wanhopig om gratis kopij te springen dat je het ze amper kwalijk kunt nemen dat ze Kornilov de ruimte gaven - jongens zetten alles met minder dan twee taalfouten per zin online.

Russisch succes kun je het in elk geval moeilijk noemen, de belangeloze medewerking van GeenStijl en TPO. Te gemakkelijk, dat had elke blinde spion met een trekkend been voor elkaar gekregen. Als sprake is geweest van een enigszins geslaagde operatie, dan was het die waarbij Harry van Bommel van de SP voor het karretje werd gespannen. Van Bommel reisde tijdens zijn campagne voor de nee-stem met een clubje Nederlanders van Oekraïense afkomst door het land. Dat dacht Van Bommel tenminste. In werkelijkheid waren het allemaal trouwe Poetin-supporters die onder leiding van reisleider ome Harry het volk dat naar hun bijeenkomsten kwam een rad voor ogen draaiden. Dat heeft iets hilarisch; opeens begrijp je ook waarom Van Bommel een punt achter zijn politieke loopbaan zet.

Aanvullingen en verbeteringen: Kornilov heeft één artikel voor TPO geschreven en geen ‘artikelen’, zoals eerder werd vermeld in deze column.

Maar goed, misschien kwam de twee procent boven de minimaal vereiste opkomst van dertig procent wel van GS, TPO, SP en hun klapvee op de social media, en dan was het toch een geslaagd staaltje pesten van het Kremlin. Met als gevolg dat Mark Rutte zich in alle bochten moest wringen om de zaak weer recht te breien.

Misschien was het Oekraïnereferendum een warmlopertje, en krijgen we de komende tijd het echte werk. Zelfs Trump gelooft nu dat hij mede dankzij Poetin president van de VS is geworden: het zijn geen kleine jongens, de Moskouse hackers en waarheidsvervormers. Gasten weten al een eeuw alles van agitprop.

Mochten ze in het Kremlin besluiten dat het het beste is dat Emile Roemer de nieuwe premier van Nederland wordt, dan gaan we nog heel rare dingen meemaken.

Meer over