Moet GroenLinks gaan regeren met de VVD?

Moet GroenLinks toch deelnemen aan een kabinet waarin de VVD van Rutte de dienst uitmaakt?

Hans Wansink en Laura de Jong
Mark Rutte en Jesse Klaver na overleg met de verkenner. Beeld AP
Mark Rutte en Jesse Klaver na overleg met de verkenner.Beeld AP

Rutger Bregman, journalist van De Correspondent:

'Het is niet verstandig als GroenLinks gaat deelnemen aan een regering met de VVD. Jesse Klaver kan het tij niet echt keren. Hij moet niet naar het midden buigen in ruil voor een paar kleine groene concessies. Het gevaar bestaat dat GroenLinks dan na afloop net zo'n pak slaag krijgt als de PvdA. Jesse Klaver mag geen tweede Diederik Samsom worden. Natuurlijk lonkt de macht nu, maar bedenk: de invloedrijkste politicus van de afgelopen vijftien jaar heeft nooit in een kabinet gezeten.

'Het grootste probleem op links is het gemis aan een geloofwaardig verhaal. Goeie ideeën zijn er genoeg, maar ze zijn nog niet doorgedrongen tot de linkse partijen.

'Politici als Jesse Klaver en Marianne Thieme zouden gebruik moeten maken van nieuwe ideeën die de afgelopen jaren zijn opgekomen - van een radicaal duurzame economie tot een universeel basisinkomen, van een belastingstelsel dat de vermogens aanpakt tot een zorgstelsel dat op vertrouwen is gebaseerd. Maar daarvoor moet de val vermeden worden waar de PvdA in tuimelde: de val van gematigdheid, van kleurloosheid, van liters water bij de wijn. GroenLinks moet dus niet gaan meeregeren, met wie dan ook.'

Rutger Bregman. Beeld  Jiri Buller
Rutger Bregman.Beeld Jiri Buller

Dick Pels, voormalig directeur van het wetenschappelijk bureau van GroenLinks:

'Nee, GroenLinks moet het niet doen. De partij, in de persoon van Jolande Sap, is al eerder in het pak genaaid door Mark Rutte: de Kunduz-missie heeft de partij gespleten. Rutte zei dat het een burgermissie zou worden, maar intussen bleef het een militaire missie.

'GroenLinks kan zijn programma niet realiseren als bijwagen in een coalitie die in hoofdzaak Wilders light is. GroenLinks en D66 zijn de afgelopen jaren uitelkaar gegroeid. GroenLinks is sociaal-democratischer geworden en D66 marktgerichter en wil per se gaan regeren.

'In de oppositie kan Klaver groeien als premierskandidaat. Er zijn in de oppositie ook allerlei hergroeperingen mogelijk. Iedereen valt nu over Plasterk heen met zijn voorstel voor linkse samenwerking, maar het is een goed idee. De sociaal-democratie is een bredere traditie dan alleen de PvdA. Samen optrekken met de PvdA zou niet gek zijn, want dan word je de tweede partij van het land met 23 zetels.

'De politieke tegenstelling van de toekomst wordt: groen-vrijzinnig links versus nationalistisch-populistisch rechts. Die beweging zie je ook in Oostenrijk met de uitverkiezing van Van der Bellen en in Frankrijk met de opkomst van Macron. Oude partijen kalven af of verdwijnen. In dit licht is het belangrijk aan de lange termijn te denken. Dat betekent dat je nu niet in een regering moet gaan zitten zodat je na vier jaar wordt gedecimeerd. Over vier jaar gaat Rutte weg en dan is er een open kans voor Klaver. Hij vertelde me een tijdje geleden dat hij een zevenjarenplan heeft en dat het dus ook bij de verkiezingen van 2021 mag gebeuren. Als hij premier wil worden, moet hij niet zijn glazen ingooien door de lange termijn uit het oog te verliezen.'

Dick Pels. Beeld
Dick Pels.Beeld

Noortje Blokhuis, voorzitter jongerenvereniging Dwars:

'Het is te overwegen, maar ik ben niet heel enthousiast over deze optie. Als GroenLinks het rechtse motorblok van VVD, CDA en D66 gaat ondersteunen, zullen rechtse partijen veel moeten inleveren. We moeten trouw blijven aan onze principes als duurzaamheid, toelating van vluchtelingen en nivellering van hogere en lagere inkomens. Mocht daarover te praten vallen met de VVD, dan sluiten we een samenwerking niet uit. Maar als dat niet kan, raad ik het Klaver af om het te doen.'

Noortje Blokhuis. Beeld
Noortje Blokhuis.Beeld

Ted van Hees, politicoloog en ruim 25 jaar lid van GroenLinks:

'GroenLinks en D66 moeten gezamenlijk een onderhandelingsstrategie ontwikkelen om in een regering met VVD en CDA een groen-progressieve koers uit te zetten. In de eerste plaats op het gebied van duurzaamheid. Een uitdagend groen compromis moet mogelijk zijn, gegeven de verbale steun van de VVD aan de klimaatafspraken van Parijs en de ideologie van het CDA als rentmeester van de planeet aarde. Een belangrijk deel van hun achterban (VNO-NCW, MKB) steunt zo'n groene koers. Als VVD en CDA zo'n minimumprogramma niet accepteren, kunnen Groen Links en D66 beter kiezen voor een links alternatief.

'Wat betreft de vraagstukken van leven en dood zou de strategie van D66 en GroenLinks erop gericht moeten zijn dat ieder Kamerlid een individuele, vrije keuze kan maken.

'Op financieel-economisch gebied zijn de verschillen tussen D66 en GroenLinks wat groter, maar de specialisten in de fractie zitten wel op één lijn als het gaat om internationale belastinghervormingen en het aanpakken van belastingparadijs Nederland. '

Meer over