Commentaar

Met militair ingrijpen alleen krijg je IS niet weg uit Afrika

De auto waarin zes Franse hulpverleners, hun lokale gids en de chauffeur werden gedood door onbekende schutters op motorfietsen in een gebied in het zuidwesten van Niger. Beeld AFP
De auto waarin zes Franse hulpverleners, hun lokale gids en de chauffeur werden gedood door onbekende schutters op motorfietsen in een gebied in het zuidwesten van Niger.Beeld AFP

Het terroristische geweld in het noorden van Mozambique wordt steeds gruwelijker. De afgelopen dagen zijn tientallen mensen afgeslacht door jihadisten die de gasrijke kuststad Palma hebben ingenomen. Ooggetuigen vertellen over een strand vol lijken – sommigen met hoofd, sommigen zonder. Het Mozambikaanse leger staat machteloos en westerse bedrijven doen wanhopige pogingen om hun mensen weg te krijgen.

Die expats zijn daar, omdat Palma als basis dient voor multinationals die de nieuwe gasvelden voor de kust van Mozambique exploiteren. Het gaat om investeringen van tientallen miljarden euro’s in een provincie met straatarme inwoners. En dat wringt. Sinds 2017 zijn er gewapende strijders actief die zeggen op te komen voor de lokale bevolking, omdat deze niet profiteert van de bodemschatten.

De meerderheid van de inwoners is moslim, en volgens Amnesty International wordt de islamitische ideologie door de strijders gebruikt om mensen aan zich te binden. Het is een patroon dat we vaker zien. De ene dag is iemand nog een gemarginaliseerd keuterboertje, een week later strijdt hij voor rechtvaardigheid, en een jaar later is hij aangesloten bij Islamitische Staat. Die organisatie heeft de aanval op Palma maandag opgeëist.

Ondertussen lijdt de bevolking hevig. Er zijn 2.500 doden gevallen en 670.000 mensen op de vlucht geslagen. De roep om internationaal ingrijpen wordt steeds luider. Portugal maakte dinsdag bekend commando’s te sturen om Mozambikaanse soldaten te trainen, iets waarmee de Amerikaanse groene baretten eerder deze maand ook al begonnen. Ook de Zuid-Afrikaanse president overweegt meer militaire steun te leveren.

Maar militair ingrijpen alleen is niet voldoende. Dat zien we in andere landen, zoals bijvoorbeeld Mali, waar aan IS gelieerde groeperingen het leven wreed blijven ontwrichten, ondanks de aanwezigheid van internationale troepen. In vrijwel al deze regio’s zit er veel geld onder de grond, in de vorm van olie, gas, coltan of edelstenen, en is de bevolking arm en gefrustreerd. Zolang zij geen beter perspectief krijgt, is zij gemakkelijk te rekruteren door jihadisten.

Ook bedrijven hebben hier een verantwoordelijkheid te nemen. Als zij alleen onderhandelen met een (veelal corrupte) minister in een verre hoofdstad, zal de lokale bevolking blijven morren. Met alle consequenties van dien.

In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.

Meer over