COLUMNKustaw Bessems

Met het verdwijnen van Trump zou het probleem niet weg zijn, de VS zijn een potentieel conflictgebied

Trump kan gewoon nog winnen. En mocht hij verliezen, dan is er nog niets opgelost.

Zeker, het zou schelen. Hij vormt een ernstige bedreiging voor – in de eerste plaats – de stabiliteit in eigen land. Pas nog zette hij aan tot terrorisme tegen de gouverneur van Michigan. Trump hitste zijn volgelingen op met het waanidee dat zij, door coronamaatregelen te treffen, haar staat had bezet en dat die dus moest worden bevrijd. De FBI voorkwam dat een rechtse militie haar ontvoerde en vermoordde.

U heeft het misschien niet eens meegekregen, want Trumps presidentschap is een stortvloed van boosaardigheid. 250 keer twitterde hij propaganda van QAnon, de beweging die denkt dat de wereld door satanische kinderverkrachters wordt geregeerd en dat Trump achter de schermen met hen een heroïsch gevecht levert. Elk van die tweets had, afkomstig van iedere andere president, de wereldpers beheerst. Maar alles wat Trump aanricht, gaat op de grote hoop. En mestgeur went.

Het maakt ook verschil dat hij vooral huishoudt bínnen de Verenigde Staten. Het presidentschap van George W. Bush (2001-2009) was voor de wereld een grotere ramp door de Irakoorlog, die eindigde in talrijke burgerdoden en een triomf voor het internationaal jihadisme.

Bush wordt nu als een vriendelijk schilderend opaatje opgevoerd, als stem van de rede, maar ook hij kwam aan de macht door cultuurstrijd en campagnes die zijn opponenten met suggestie en leugens moesten uitschakelen. Al toen hij in de jaren negentig gouverneur van Texas wilde worden liet zijn campagneleider Karl Rove nep-opiniepeilingen verspreiden waarin de vraag stond of iemand wel op Bush’ opponent zou stemmen als ‘haar staf werd gedomineerd door lesbiennes’.

Het was John McCain, alom geprezen als gematigd en bereid tot samenwerken met tegenstanders, die in 2008 Sarah Palin vroeg als kandidaat-vicepresident. Palin tilde in haar aanvallen op toenmalig president Obama racisme en complottheorieën naar het hoogste niveau van de politiek. Op campagnebijeenkomsten schilderde ze hem af als terroristenvriendje, en vanuit het publiek werd opgeroepen Obama te vermoorden.

De politieke cultuur in Amerika is allang verrot. Connecties en vooral geld zijn allesbepalend. Beide grote partijen hebben extremisten in de gelederen gehad. Maar alleen de Republikeinse partij is gereduceerd tot louter vehikel voor dat extremisme.

Het overgrote deel van het kader steunt Trump door dik en dun. Geen wonder: 63 miljoen Amerikanen hebben op hem gestemd. Op een man die heeft geïmpliceerd dat zijn rivaal Hillary Clinton kon worden doodgeschoten door wapenbezitters, als zij na verkiezingswinst rechters zou aanstellen die hen onwelgevallig waren.

Vier destructieve jaren verder is Trump niet al die kiezers kwijt, maar spant het erom in zijn strijd met Joe Biden. Miljoenen blijven een president trouw die levens heeft verspeeld door te proberen een pandemie weg te liegen. Die het ‘prachtig’ vindt als een journalist met een rubberen kogel wordt geraakt, die buitengerechtelijke executies op demonstranten laat uitvoeren, die nu al aankondigt een tegenvallende verkiezingsuitslag niet te zullen aanvaarden en gewapende milities oproept om paraat te staan.

En zo kan het dat de gerenommeerde International Crisis Group, een kenniscentrum dat normaal rapporteert over Jemen of Myanmar, voor het eerst in 25 jaar een stuk publiceert over dreigend binnenlands geweld in de VS. Over ‘de realistische mogelijkheid dat de president de uitkomst van de verkiezingen zal verwerpen en dat dat in gewapende confrontatie zal resulteren’. Met als voornaamste oorzaak ‘Trumps geflirt met conflict om zijn persoonlijke belangen te behartigen’.

Mocht de Democraat Biden winnen en zijn winst ook verzilverd krijgen, dan zal deze versleten politieke insider te midden van virusuitbraken en in een economische crisis het hoofd moeten bieden aan een rancuneuze meute, die voor een deel gelooft dat hij zijn presidentschap aan fraude dankt. De kans dat hem dat lukt, is niet zo groot.

Niks missen van de strijd tussen Biden en Trump? Lees hier alles over het Amerikaanse verkiezingscircus. Of luister naar POTUS de podcast, waarin u wordt bijgepraat over het laatste verkiezingsnieuws.

Meer over