ColumnSheila Sitalsing

Mark Rutte bewaart zijn wollen mutsjes speciaal voor wanneer hearts & minds moeten worden gewonnen

null Beeld

Woensdagavond had Herman Tjeenk Willink tegen de verzamelde pers gezegd dat het hem ‘overdreven’ lijkt dat Mark Rutte als enige schuldig zou zijn aan de verziekte bestuurscultuur waar iedereen de mond nu zo vol van heeft. Die cultuur is ‘in meer dan veertig jaar gegroeid’, is dus ‘breder dan Mark Rutte’, aldus Tjeenk Willink. Hij vindt het ook ‘moeilijk te accepteren dat iemand tien jaar premier is en dat je dan zegt dit deugt allemaal niet’.

Daarna gingen journalisten, zie je wel, het wordt gewoon Rutte IV opschrijven, en kijk eens hoe druk die ouwe Tjeenk Willink nu al is met de rehabilitatie van Rutte.

Waarop Tjeenk Willink vrijdagochtend ongevraagd een schriftelijke verklaring ging rondsturen. Daarin schrijft hij dat de informateur ‘erop heeft gewezen dat Mark Rutte niet de enige drager van de huidige bestuursstijl is. In enkele artikelen in de media wordt hieruit de conclusie getrokken: Rutte geen belemmering voor formatie. Die conclusie kan de informateur niet tot de zijne rekenen zolang het tweede deel van zijn opdracht niet is uitgevoerd, namelijk te onderzoeken: of en zo ja onder welke voorwaarden er voldoende vertrouwen tussen partijen bestaat of weer kan ontstaan.’

Formeren is alles wat groot is in stukjes breken (de veestapel, miljarden aan lastenverzwaringen, miljoenen aan loonsverhogingen, diepgewortelde argwaan jegens een collega na ‘een patroon van vergeetachtigheid, van amnesie’). Net zolang tot de brokjes voor voldoende partijen acceptabel zijn. Alles gaat door de steenbreker, niemand is blij, en wanneer iedereen precies even chagrijnig is, zeggen de beoogde coalitiedeelnemers toch maar ja. Want ‘dit land moet bestuurd worden’, en dan maar in godsnaam liever mét ons dan zonder ons, bovendien hebben de kiezers net zo’n slecht geheugen als sommigen in Den Haag, dus het zal ons niet lang worden nagedragen dat onze in graniet gebeitelde overtuigingen zijn teruggebracht tot een handvol steentjes en wat gruis.

Rutte is een grootmeester in het terugbrengen van zijn eigen standpunten tot onbelangrijke wensjes. Toen hij zijn tweede kabinet aan het formeren was met Diederik Samsom en de JSF ter sprake kwam – vliegende totempaal der liberalen, doorn in het oog van de sociaal-democraten, bron van bloedige twisten – riep hij halverwege de onderhandelingen ‘Ik hoef dat ding niet!’ uit. Zijn entourage schrok ervan.

Nu moet Rutte zelf door de steenbreker. Het is Sigrid Kaag en Wopke Hoekstra niet gelukt hem los te weken van de VVD. Misschien hadden ze het gehoopt, maar elke verwachting dat de wegen van partij en partijleider zouden scheiden is verdampt nadat een kudde mastodonten opgewonden trompetterend om de leider heen is gaan staan. Het fietstochtje met wollen mutsje op maakte het af (Rutte bewaart dit soort kledingstukken speciaal voor sessies waarin hearts & minds moeten worden gewonnen).

Nu ziet Tjeenk Willink het als zijn taakopvatting om Rutte in brokjes te hakken, tot hij klein genoeg is voor Kaag. En voor Hoekstra. En voor de man wiens naam niet meer genoemd mag worden, en wiens schaduw onheilspellend boven het CDA hangt, en die met één goed getimede tweet uit Twente de steentjestoren van Tjeenk Willink omver kan kegelen.

En ook dan weer zal de man met het mutsje stoffer en blik pakken en onvermoeibaar grijnzend ‘Nog een keer?’ roepen, want in de ‘nieuwe bestuurscultuur’ blijft veel bij het oude.

Podcast Koorts

De wederopstanding van Rutte na het Paasweekend was wonderbaarlijk. Hoe komt hij toch altijd overal mee weg? Luister onze politieke podcast Koorts met columnist Sheila Sitalsing, hoofdredacteur Pieter Klok, chef politiek Raoul du Pré en presentator Gijs Groenteman.

Meer over