ColumnLisa Bouyeure

Make-uptutorials zijn een slimme manier om ongezellige zaken bespreekbaar te maken

null Beeld

Schoonheidsinfluencer Vi, op Instagram en TikTok bekend onder de naam @whatsonvisface, liet deze week zoals gewoonlijk zien wat ze op haar gezicht smeerde. Op haar voorhoofd en wangen bracht ze met een kwast een oranje peeling aan en haar neus bedekte ze onder een dikke witte substantie. Tot zover niets aan de hand. Ik heb ondertussen duizenden filmpjes gezien waarin vrouwen hun huidverzorgingsroutine en make-uptips tonen. Niet omdat ik die tips vervolgens in de praktijk ga brengen, maar omdat zo’n snelle metamorfose gewoon ontzettend bevredigend is om naar te kijken. In een beetje highschoolfilm uit de jaren negentig duurt het toch zeker een dikke anderhalf uur tot het lelijke eendje in een vamp verandert.

Maar de TikTokvideo van Vi was een ander verhaal. Terwijl zij kwastte en smeerde, klonken op de achtergrond de namen van de acht Amerikanen die woensdag in verschillende massagesalons werden doodgeschoten door een 21-jarige witte man. Zes slachtoffers waren van Aziatische komaf, zeven waren vrouw. Het bloedbad leidde tot een nieuwe golf van protest tegen het anti-Aziatische racisme en geweld dat sinds corona flink is toegenomen, variërend van bekladde noedelrestaurants en een bespuugd kind tot de mishandeling van een oudere vrouw eerder deze week.

De Amerikaanse organisatie Stop AAPI Hate – AAPI staat voor Asian Americans and Pacific Islanders – publiceerde dinsdag een verontrustend rapport over alle incidenten sinds maart vorig jaar, waarbij meer dan 40 procent van de slachtoffers van Chinese komaf was. Je zou haast denken dat het iets te maken heeft met een zekere oud-president die corona steevast aanduidde als het ‘China virus’ of de ‘kung flu’, en bovendien erg succesvol is gebleken in zijn woorden omzetten in andermans daden.

Alexandria Ocasio-Cortez maakte voor modeblad Vogue een make-uptutorial waarin ze ondertussen sprak over racisme en het zorgstelsel. Beeld
Alexandria Ocasio-Cortez maakte voor modeblad Vogue een make-uptutorial waarin ze ondertussen sprak over racisme en het zorgstelsel.

Maar terug naar de make-uptutorial, die de afgelopen jaren vaker als protestmiddel werd ingezet. In navolging van schoonheidsinfluencer Vi werd er deze week op TikTok druk geexfolieerd en met jade rollers gerold. Er werden maskers opgesmeerd, lippen gestift en ogen geaccentueerd, en steeds weer klonken de namen van de dodelijke slachtoffers van de schietpartij.

Vorig jaar was het op hetzelfde platform een trend onder vrouwen om zich op te maken als Alexandria Ocasio-Cortez, terwijl ze haar speech over seksisme playbackten. Hun inspiratiebron? Misschien wel AOC zelf, die in een YouTubevideo voor Vogue haar badkamerritueel uit de doeken deed en tussen het neus poederen en lippen stiften door over racisme en het belang van een goed functionerend zorgstelsel sprak.

In een video die eerder al viral ging op de Chinese filmpjesapp – ‘Hé guys, vandaag ga ik jullie laten zien hoe je mooie, lange wimpers krijgt’ – vertelt een meisje tijdens het wimpers krullen over de Oeigoerse genocide in China. En nog voor het bestaan van TikTok vermomde een vrouw haar YouTubemonoloog over culturele toe-eigening als een instructievideo voor het perfecte Thanksgiving-make-upje.

Het is een slimme manier om ongezellige zaken bespreekbaar te maken. Mensen sluiten graag hun ogen voor ingewikkelde problemen als racisme, maar smullen van schoonheidstips. Het doel is in beide gevallen concreet: een rechtvaardige wereld dan wel de perfecte smokey eyes, maar alleen de instructievideo biedt binnen tien minuten verlossing. Om iets makkelijker verteerbaar te maken, moet er soms snelle verzadiging tegenover staan.

Het tutorialactivisme geeft ook een hele nieuwe betekenis aan een uitspraak die Coco Chanel ooit deed: ‘Als je verdrietig bent, doe dan meer rode lippenstift op en val aan!’

Meer over