COLUMNLoes Reijmer

Lilianne Ploumen te onbekend? Voor de duidende dandy’s misschien

null Beeld

Je kunt minister zijn geweest, en partijvoorzitter. Met een boud initiatief heb je zelfs de wereldpers gehaald, van The Guardian tot The New York Times, van Le Monde tot El País.

Nope, klinkt het dan toch uit de kelen van de duidende dandy’s, het hoofd meewarig schuddend. Véél te onbekend.

Stiekem dacht ik dat we in dit land al wat verder waren. Dat we, als er een nieuwe leider wordt gezocht, wéten dat we eerst denken aan de mensen die op de vorige leider lijken. Was de laatste een kalende man met rode stropdas? Dan de volgende ook – zo werkt het nu eenmaal in ons hoofd. De kunst is om je daarvan bewust te zijn, en de blik vervolgens wat te verbreden. Heel associatief acrobatisch hoef je daarvoor trouwens niet te zijn. Je zou bijvoorbeeld, ik noem eens wat, kunnen kijken naar de nummers 2 en 3 op de kandidatenlijst. Zouden dat misschien goede opvolgers zijn? Ze zijn toch niet per ongeluk op die plek beland?

Sven Kockelmann, kom er maar in! Nieuwe lijsttrekker van de PvdA, aan welke namen denk jij? Poeh, tja, verzuchtte de ambassadeur van pochetminnend Nederland in de talkshow M, alsof hij de ondankbare taak had de ideologische veren er hoogstpersoonlijk weer bij iemand in te steken. Frans Timmermans had vanuit Brussel laten weten dat hij niet wilde, aldus de commentator, maar er ‘hing altijd nog wel een zweem om hem heen dat hij ooit als partijleider terug zou willen’. Burgemeester Ahmed Aboutaleb kwam het ook niet goed uit, onwaarschijnlijk dat hij wilde dus, hoewel hij ‘de deur ook nog niet he-le-maal leek dicht te gooien’. In zijn hoofd was Kockelmann naar Rotterdam en zelfs helemaal naar Brussel gereisd om daar te speuren naar de kiertjes in het woord ‘nee’ – het was vertederend, eigenlijk. ‘Dus ja, zeg het maar’, besloot hij, zich er nog niet van bewust dat drie vrouwen aan de talkshowtafel hem met grote ogen zaten aan te kijken en vervolgens wél over Khadija Arib en Lilianne Ploumen begonnen.

Arib schijnt te hechten aan haar positie als Kamervoorzitter, Ploumen wil naar verluidt wel. Maar ook de Volkskrant oordeelde in een analyse dat de vrouw die dus vijf jaar voorzitter van de PvdA was, daarna minister werd, in 2017 met voorkeursstemmen in de Tweede Kamer werd gekozen en nu op plek 3 staat, ‘relatief onbekend’ is – overigens zonder duidelijk te maken waarop dat gebaseerd was. Collega Bert Wagendorp vond eveneens dat haar ‘publieke profiel te zwak is om het strijdperk succesvol te betreden’.

Te zwak en te onbekend voor wie? Toen Trump in 2017 besloot geen geld meer te geven aan organisaties die in arme landen vrouwen en meisjes helpen met anticonceptie en veilige abortus, zette minister Ploumen zonder omhaal een fonds op om dat verlies te compenseren. Andere landen sloten zich aan, ze haalde er 450 miljoen euro mee op, media deden er wereldwijd ronkend verslag van. In de Tweede Kamer ijvert ze voor gelijke beloning van mannen en vrouwen en vergoeding van anticonceptie, eerder regelde ze al extra geld voor kraamhulpen. Het is misschien wat navelstaarderig, maar voor een bepaalde groep, iedereen met een baarmoeder zeg maar, toch de helft van dit land, zou Ploumen weleens helemaal geen ‘zwak publiek profiel’ kunnen hebben.

Haar levensverhaal past bovendien bij de idealen van de sociaal-democratie, als dochter van de melkboer die minister werd. Toen ze zich in 2007 kandideerde voor het voorzitterschap van de partij en het onder meer moest opnemen tegen Jan Pronk, gaf niemand haar een kans. ‘Ik weet nog dat journalisten mij op de uitslagenavond voorbijliepen’, vertelde ze onlangs in Volkskrant Magazine. ‘Grappig, hè?’

Meer over