Feiten voor bij de borrel

Lijsttrekkers online op zoek naar kiezers: wie is het populairst?

Nu voluit campagne voeren door corona niet kan is onlinebereik voor lijsttrekkers belangrijker dan ooit tevoren. Wie is online het populairst?

Lijstrekker Jesse Klaver van GroenLinks tijdens een online presentatie. Beeld ANP
Lijstrekker Jesse Klaver van GroenLinks tijdens een online presentatie.Beeld ANP

Met het reces van het parlement is de campagne voor de Tweede Kamerverkiezingen echt begonnen. Maar aangezien de lijsttrekkers en andere kandidaten niet de straat op kunnen om te flyeren of openbare bijeenkomsten op te fleuren, gaat alle aandacht uit naar een optreden op een televisiescherm. Het aantal plekken bij verkiezingsdebatten en in talkshows op de televisie is echter beperkt, waardoor politici hun campagne ook via sociale media proberen te voeren. Welke lijsttrekker kan zich dan enigszins meten met influencers en heeft een goede uitgangspositie om onlinecampagne te voeren?

Vooropgesteld, over het precieze bereik en de impact van sociale media is nog weinig bekend. Prat gaan op honderdduizend volgers is net zoiets als zeggen dat er in elk huis van de 13 miljoen stemgerechtigde kiezers een tv staat. Het gaat er uiteindelijk om of de kiezer de boodschap ook onder ogen krijgt, en daarnaar is nog weinig onderzoek gedaan. Maar wie een groter bereik heeft, kan wel meer gedaan krijgen. En bij een veelgelezen bericht kan de verzonden boodschap door de volgers ook verder worden verspreid.

Partijen en lijsttrekkers

Er zijn grote verschillen tussen partijen en lijsttrekkers, constateert Tom Kunzler van adviesbureau Public Matters. ‘De coronacrisis heeft Mark Rutte en Hugo de Jonge online enorm veel bereik en invloed opgeleverd, terwijl kersverse lijsttrekkers een achterstand hebben. Dit kan een belangrijk verschil maken nu door corona de campagne voor een groot deel online plaatsvindt.’

Van alle lijsttrekkers heeft Geert Wilders de sterkste uitgangspositie, zo blijkt uit gegevens over de online-activiteit van politici die Public Matters gedeeld heeft met de Volkskrant. De PVV-lijsttrekker heeft met bijna 1 miljoen niet alleen de meeste volgers op Twitter, maar is met ruim 400 duizend volgers ook op Facebook de grootste onder de lijsttrekkers. Ook op Instagram is Wilders sterk aanwezig. Alleen op LinkedIn ontbreekt hij.

Premier en VVD-lijsttrekker Mark Rutte roert zich zelden op de sociale kanalen, maar heeft sluipenderwijs toch best veel volgers gekregen, die hij de komende maand desgewenst kan bereiken. Op LinkedIn is Rutte met 137 duizend volgers zelfs de grootste speler van alle lijsttrekkers.

Ook GroenLinks-leider Jesse Klaver en lijsttrekker Thierry Baudet van Forum voor Democratie hebben een flinke digitale achterban weten te kweken. Klaver staat na Wilders bij Twitter en Facebook op de tweede plaats. Baudet staat bij alle kanalen in de bovenste regionen. Voor een kleine partij als Denk heeft Farid Azarkan ook een redelijk bereik en Lilian Marijnissen van de SP is eveneens goed zichtbaar.

De nieuwe lijsttrekkers hebben duidelijk een achterstand. Sigrid Kaag van D66 is al sinds de zomer actief en heeft vooral op LinkedIn een aardige schare volgers weten te verzamelen. Maar op Facebook, Instagram en Twitter telt ze niet echt mee.

CDA-voorman Wopke Hoekstra is sterk op LinkedIn, maar had op het moment van het onderzoek nog geen publieke Facebookpagina aangemaakt. Inmiddels heeft hij wel een pagina gelanceerd en krijgt hij meer likes dan Kaag. Zijn voorganger Hugo de Jonge heeft op alle kanalen een veel groter bereik.

Lilianne Ploumen is pas enkele weken lijsttrekker bij de PvdA en heeft qua bereik nergens een plek in de top-10. Haar twitteraccount is pas in december 2020 aangemaakt en op Facebook blijft het bereik met dik 20 duizend volgers erg beperkt.

Zowel Hoekstra als Ploumen hebben dus een minder goede uitgangspositie. Misschien dat daarom CDA-lijsttrekker Hoekstra met een bekritiseerde tweet over een schaatstochtje in Thialf de aandacht probeerde te trekken. Want wie online een te kleine megafoon heeft, kan alleen met een portie opportunisme een grotere toeter bemachtigen.

null Beeld Volkskrant Infographics
Beeld Volkskrant Infographics
null Beeld volkskrant Infographics
Beeld volkskrant Infographics
Meer over