Lezersbrieven

Lezers over Schooltv, gasprijzen, gedwongen anticonceptie, misbruik en een galg

De lezersbrieven van zaterdag 9 oktober.

Beeld uit de aflevering ‘De koning van Hispanje’ van Schooltv (1980).  Beeld HH
Beeld uit de aflevering ‘De koning van Hispanje’ van Schooltv (1980).Beeld HH

Brief van de dag

Zeventig jaar Nederlandse omroep. Veel aandacht op alle publieke zenders. Volkomen terecht. Er kijken dagelijks miljoenen Nederlanders naar veelsoortige televisieprogramma’s. Eén ding is opvallend als we naar onze omroepgeschiedenis kijken. We zijn écht niet alleen groot ­geworden met programma’s als De Fabeltjeskrant en Pipo de Clown.

Onder schooltijd werd in de jaren tachtig elke week klassikaal gekeken naar de live-uitzendingen van het Schooltv-weekjournaal. En elke vrijdagmorgen: Nieuws uit de Natuur. En niet te vergeten Koekeloere en Huisje Boompje Beestje voor de onderbouw. Een miljoenenpubliek.

Met series over Vincent van Gogh en Rembrandt. Beide producties werden ­bekroond met een Japan Prize. Met presentatoren als Maartje van Weegen, ­Dieuwertje Blok en Jan Douwe Kroeske.

Maar de programma’s werden niet ­alleen op school goed bekeken. Ouders schreven brieven (internet en e-mail waren nog onbekend) naar de Nederlandse Onderwijs Televisie met het verzoek om Schooltv ook in de avonduren uit te zenden. Enthousiaste ouders gingen – op verzoek van drukbezette leerkrachten – in de jaren tachtig uitzendingen thuis opnemen. De collectie video’s groeiden gestaag. Resultaat: nog meer kijkers.

Ook voor het voortgezet onderwijs werden voor bijna alle vakken ontelbaar veel programma’s gemaakt. Na afloop werd een programma in de klas besproken en leerlingen gingen met verwerkingsmateriaal aan de slag. Het is onbegrijpelijk dat het door bezuinigingen geschrapte Schooltv-aanbod nergens voorbijkomt in de geschiedenisprogramma’s over Zeventig jaar Nederlandse omroep.

Je kunt niet alles noemen, maar voor alle duidelijkheid: Schooltv was wél vijftig jaar een vertrouwd beeld in de klas. Het is nu een populaire online database met interactieve schoolplaten en speciaal voor het onderwijs bewerkte video’s. Verhelderend beeldmateriaal over allerlei thema’s. Bij uitstek geschikt voor het thuisonderwijs tijdens de lockdown.

Houd Schooltv in beeld. Docenten, scholieren en (groot)ouders zullen het zeker op prijs stellen.

Leo Both, Culemborg

Hoge gasprijzen

‘Nog maar drie, twee, of zelfs één maand geleden hadden we deze enorme stijging van de gasprijzen niet voorzien’, zei Wopke Hoekstra in het debat over de gasprijzen. Dat is alsof je zegt dat je niet had kunnen zeggen dat de regenbui precies om drie uur zou vallen, terwijl de donkere wolken zich opstapelden en de buienradar een hoosbui aangaf.

We weten al jaren dat het gas opraakt, en dat het dichtdraaien van de gaskraan stijgende prijzen tot gevolg zal hebben. We wisten alleen niet precies wanneer en hoeveel. Daarom waren tijdige investeringen in verduurzaming zo ontzettend nuttig en rendabel geweest.

Fijn, zo’n regering die een maand vooruitkijkt.

Gertien Smits, Diemen

Gronings gas

Vorig jaar zat er volgens de toenmalige prijzen nog voor 50 miljard euro aardgas in de grond in Groningen. Nu zijn de prijzen zeven keer zo hoog. Voor dat geld kan je iedereen daar een schitterend nieuw aardbevingsbestendig huis geven. En dan hou je nog steeds 300 miljard euro over. Waar zullen we dat eens aan besteden?

Gertjan Altena, Nijmegen

Winkeldeuren

Ik lees de berichten over torenhoge energieprijzen en dan zou je toch denken dat dit de deur dicht doet voor winkeliers die vaak roepen dat ze het zo moeilijk hebben. En dan bedoel ik niet alleen figuurlijk de deur dicht doen, maar ook letterlijk. Maar nee hoor, een rondje door een winkelstraat laat zien dat er aan die idiote praktijk van wagenwijd geopende deuren, ongeacht de buitentemperatuur, bepaald geen eind is gekomen. Deze ‘laat (de energie) maar (weg)waaien’-mentaliteit laat zien dat voor deze winkeliers de prijs van energie blijkbaar nog lang niet hoog genoeg is.

Fons Naus, Venray

Verantwoordelijkheid

Huurders die in slecht geïsoleerde huizen wonen, zijn de dupe van de hoge gasprijs. Voor verhuurders is er geen dringende reden om te investeren in isolatie en de huurders kunnen het meestal niet betalen. Zou het geen idee zijn om verhuurders te dwingen c.q. ­stimuleren om in plaats van een huurovereenkomst zoiets als een operationeel leasecontract af te sluiten?

Daarin zouden de huur, de energie en het onderhoud de verantwoordelijkheid zijn van de eigenaar/huisbaas. Op die manier zou de afweging isoleren of hogere stookkosten in één hand liggen, namelijk die van de huisbaas. Het ­gevolg is dat niet de huurder de dupe is van de laksheid van de huisbaas. En ­bovendien zou het een stimulans zijn voor vastgoedbezitters om sneller over te gaan op isolatiemaat­regelen. Dus goed voor de huurders, goed voor het milieu, goed voor ons allemaal.

Karel Koet, Delft

Voorzetraam

De jaren vijftig en zestig van de vorige eeuw kende enkele strenge winters. Mijn vader timmerde van vier latten een voorzetraam in elkaar en spande daaroverheen doorzichtige landbouwplastic (toen nieuw) en plaatste dit voor het raam. Het scheelde in de stookkosten en binnen was het aangenaam. En zeer betaalbaar.

Gérard Achten, Arcen

Morele prikkel

De prijs van een product wordt op de vrije markt bepaald door vraag en aanbod. De aanbodzijde wordt bepaald in Rusland. Daar hoeven we niet veel van te verwachten. Gelukkig is er ook nog een vraagzijde: bij minder vraag zal ­automatisch de prijs dalen.

Nu blijkt dat veel ‘vragers’ een langetermijncontract hebben afgesloten met hun leverancier. Zij worden niet getroffen door de torenhoge gasprijs. Voor hen is dus ook geen financiële prikkel om zuinig te zijn met hun gasverbruik.

Maar er bestaat toch ook zoiets als een morele prikkel. Ik roep lange­termijngebruikers op om, uit solidariteit met de rest, ook hun thermostaat een paar graden lager te zetten.

Hugo Koeweiden, Ede

Energiecowboys

Mensen die de afgelopen jaren hebben geprofiteerd van allerlei aanbiedingen van ‘energiecowboys’ zitten nu in de boot, maar worden gelukkig gecompenseerd. Maar hoe zit het met de mensen die gewoon een vast contract behielden en niet profiteerden van aanbiedingen? Zoals ondergetekende, bij Eneco. Krijgen wij ook compensatie?

Joseph van der Meer, Schiedam

Glastuinbouw

De glastuinbouw klaagt over de gasprijs, en dat het ‘bijna niet meer rendabel is’. Die reactie verbaast me. Ze krijgen ten opzichte van gewone huishoudens een grootverbruikerskorting, het is enkelglas en de hele nacht worden de kassen verlicht. Tijd om deze energieverkwistende bedrijfstak de nek om te draaien en daarvoor in de plaats bossen te planten.

Hans van Noord, Utrecht

Cijfers

De meeste mensen zijn ‘ongecijferd’, waarmee ik bedoel dat we ons grote ­getallen moeilijk kunnen voorstellen. 80 miljard euro coronasteun? Waarschijnlijk veel, maar we hebben er geen beeld bij. In de krant van 8 oktober stond in een artikel dat het ­Nederlandse gasverbruik in 2020 42 miljard kubieke meter bedroeg. Dit komt overeen met een ‘zwembad’ van 13 bij 50 meter, 2 meter diep, per seconde. Nu krijgt de lezer wel een beeld van de hoeveelheid. Ik pleit ervoor dat bij de vermelding van grote aantallen vaker dergelijke beeldtaal gebruikt wordt, zodat de essentie van het bericht beter overkomt.

Henk Stienstra, Soest

Gasprijs

De gasprijs wordt voor een groot ­gedeelte bepaald door verschillende ­belastingen die over de gasprijs worden geheven. Minister Wopke Hoekstra weet vast wel hoe we die belasting kunnen vermijden door het gas aan te kopen via de Maagdeneilanden.

Gerrit Voortman, Warnsveld

Belasting

Wat ik graag eens zou willen horen van alle vermogenden die hun geld via dubieuze constructies in belastingparadijzen stallen: waarom vinden zij dat ze geen belasting hoeven te betalen, terwijl ze juist erg geprofiteerd hebben van bijvoorbeeld door belastinggeld gebouwde infrastructuur en door publiek geld gefinancierd onderwijs?

Leon Palmen, Rotterdam

Imperfect

Harriet Duurvoort heeft groot gelijk. Gedwongen anticonceptie is geen optie. Want wie bepaalt wanneer je een ‘ongeschikte’ ouder bent. In 1999 won ik een prijs van de Volkskrant met een kleine column over het beste van de 20ste eeuw. Precies over dit onderwerp.

Ik heb ouders gehad die doof waren. Daardoor was onze communicatie nogal beperkt. Mijn zus en ikzelf zijn prima terecht gekomen, ondanks die beperking. Kennelijk leven we in een maatschappij die streeft naar optimale omstandigheden en perfectie in opvoeding en ouderschap. Het imperfecte leert ons meer over het leven. Een beschaafde samenleving ondersteunt anderen, ze elimineert ze niet.

Albert Duinkerken, Groningen

Misbruik

Sander van Walsum meent in zijn commentaar dat de paus het opspelen van misbruikschandalen tot nu niet kon verhinderen, want: ‘Misbruik door priesters wordt alom in verband gebracht met het celibaat en de verkrampte omgang met seksualiteit die daaruit zou voortkomen’. De werkelijke oorzaak, door meerdere onderzoeken aangetoond, is niet het celibaat. Bijvoorbeeld het onderzoek van de commissie-Deetman naar misbruik in de katholieke kerk in Nederland (periode 1945-2010) ontdekte geen verband met het celibaat en geen verschil met misbruik in niet-katholieke instellingen.

Onderzoeken tonen dat misbruik voorkomt bij alle beroepsgroepen en instellingen die met kinderen te maken hebben. Bovenaan staan gezinnen, daarna ook scholen, padvinderijen, sportclubs, et cetera en vooral het sekstoerisme.

De belangrijkste daders zijn dus de niet-celibataire. En de oorzaak, zoals onderzoeken, onder meer van de commissie-Deetman tonen, is de ongelijke machtsverhouding, waarin de dader een machtspositie heeft en de minderjarige een afhankelijkheidspositie en dus het gevoel heeft niet te kunnen weigeren.

A. van Daal, Overloon

Galg

In het artikel ‘Een galg meenemen naar een demonstratie?’ ontbrak informatie. In een filmpje op internet is te zien hoe de man met de galg wordt geïnterviewd. Op de vraag wat hij ermee wil uitdrukken, antwoordt hij dat hij vindt dat de bevolking een strop wordt omgehangen met het huidige beleid. Dat was zijn boodschap.

Dat die boodschap via sociale media een heel andere lading krijgt, die vervolgens ook nog door de gevestigde pers wordt opgepikt en verbonden aan een moreel oordeel, is tekenend voor het nieuwsgaringsklimaat met groot gevaar voor misleiding en voorbarige conclusies. Laten we in deze gevoelige tijden het hoofd koel houden en vooral geen olie op het vuur gooien.

Myrthe van Dijk, Baarn

Achtergelatenen

Naar aanleiding van de kop op de voorpagina van de krant van donderdag 7/10, ‘Eerste dode onder achterblijvers’: zullen we voortaan maar van ‘achtergelatenen’ in Afghanistan spreken in plaats van ‘achterblijvers’? Dat is wel zo eerlijk.

Arjen Markus, Rotterdam

Meer over