Ingezonden brieven

Lezers over Ollongren, werken, vaccineren, meedogenloos voetbal en humane technologie

De ingezonden lezersbrieven van zaterdag 27 maart

Pakketbezorger in een sorteercentrum van Post NL. Beeld Arie Kievit / de Volkskrant
Pakketbezorger in een sorteercentrum van Post NL.Beeld Arie Kievit / de Volkskrant

Brief van de dag: Leven om te werken of werken om te leven

Nog steeds wordt het verwijt gemaakt aan vrouwen wanneer ze niet fulltime (willen) werken, ook deze week weer in het televisieprogramma Pointer. Waar komt dat idee toch vandaan?

Hoor je er alleen maar bij als je fulltime werkt? Voor veel mannen geldt dat zeker, velen ontlenen er zelfs hun identiteit aan, maar veel vrouwen zijn al wijzer wat dit betreft.

Maar zo vraag ik me af, werken is toch geen doel op zich? Werken doe je alleen om een inkomen te verwerven en een bijdrage te leveren aan de maatschappij om iets te maken of te doen waar behoefte aan is. Verder is het leuk om met anderen samen te werken en het geeft structuur aan je leven. In onze op geld ingerichte samenleving is dat echter steeds verder uit beeld geraakt.

En dus werken man en vrouw beiden zo veel mogelijk om de veel te hoge hypotheek te kunnen betalen, twee auto’s te kunnen rijden, driemaal op vakantie te kunnen en veel spullen aan huis te kunnen laten bezorgen door volledig doorgedraaide bezorgdiensten.

Als we willen dat we naast de coronapandemie ook de klimaatcrisis onder controle krijgen, is het zonder meer noodzaak om te minderen, in alles! Dat zal leiden tot minder energiegebruik, minder windmolens en zonnepaneelweides, minder auto- en vliegbewegingen, minder vernietiging van waardevolle grondstoffen, minder gebruik van de gezondheidszorg en een meer ontspannen samenleving. Ik teken ervoor.

Jo Coerwinkel, Leuth

Inkijkje

Een inkijkje in de politiek, zo wordt de blunder van Ollongren omschreven. De verontwaardiging is dan ook niet van de lucht, zowel bij politieke partijen (die zelf natuurlijk nooit iets in achterkamertjes afhandelen), als bij kiezers die ‘dit altijd al hadden gedacht’. Dit moet wel consequenties hebben, is het niet voor Ollongren, dan wel voor Rutte en Kaag, de grote misleiders op de ­achtergrond, zo horen we alom.

We weten het allemaal weer eens heel goed. Maar hoe zit het eigenlijk met onszelf? Heeft ons eigen doen en laten dan géén achterkant? Met de bijbehorende consequenties die we voor anderen wel, maar voor onszelf net wat minder goed zien? Ook al weten we van de bio-industrie, kom niet aan ons dagelijkse stukje vlees. En natuurlijk kopen we producten uit China, ondanks Tibet, de Oeigoeren en Hongkong.

Zo bezien is het inkijkje dat ons door Ollongren werd geboden toch meer dan een blik op de achterkant van onze politiek. Eigenlijk is het veel pijnlijker: even zagen we onszelf.

Koos Tiemersma, Drachten

Transparantie

De open en blote papieren van verkenner Ollongren: wel even het andere ­uiterste, na al die weg­gelakte tekst in het toeslagendossier. Is dit de beloofde nieuwe transparante overheid en, heel ongelukkig, tegelijkertijd een afstraffing voor degene die heeft geknokt voor die transparantie, Pieter Omtzigt?

Laurens Hitman, Utrecht

Ministerie van Elders

Bij deze stel ik een nieuw ministerie voor: het ministerie van Elders. Een ­ministerie waar alle langslepende, doofpotverhullende, toegedekte kwesties aan toebedeeld worden. Pieter Omtzigt als minister van Elders, onze Harry Potter van het Binnenhof. Een volhouder, niet bang, dapper en met visie. ­Ondertussen siddert het Binnenhof, bang voor zijn Nimbus 2000.

En passant neemt dit ministerie er nog een zeer belangrijk thema uit het land van Elders bij als gevoelde verantwoordelijkheid: de destigmatisering van mensen met psychische klachten (jawel, dat is er 1 op de 4). Omdat de angsthazen op dat Binnenhof daar een potje van maken door Pieter Omtzigt weg te ­zetten als labiel.

Susanne Brieko, Haarlem

Foto

Ben ik nu de enige die denkt dat de fotograaf zijn foto met de aan­tekeningen van Ollongren niet had hoeven verspreiden? Hij had Ollongren ook kunnen waarschuwen, zoals mensen dat bij mij weleens doen als mijn tas openstaat: ‘Mevrouw, de tekst op uw papieren is zichtbaar.’ Dan had niet half Nederland weer aan opinietafels hoeven aanschuiven om volop te speculeren over de gevolgen die dit weer zou kunnen ­hebben.

Wie is hier nu uiteindelijk bij gebaat? In elk geval niet Pieter Omtzigt. Natuurlijk, het is het goed recht van de fotograaf, maar het is net als bij de vrijheid van meningsuiting: je mag het wel zeggen, maar het hoeft niet.

Jeannette de Brouwer, Deventer

Quarantaine

Fijn dat de kwestie-Ollongren duidelijkheid schept in het oerwoud van quarantaineregels. Wie preventief test zonder klachten mag gewoon naar het werk. Wie test mét klachten wacht thuis de uitslag af. Dat is goed nieuws voor alle leerlingen op basis- en middelbare scholen. Als een klasgenoot of docent positief test, hoeft dus niet de hele klas preventief in quarantaine. Of zijn de ­regels voor kinderen, die bepaald niet de motor achter de epidemie zijn, toch strenger dan voor bewindspersonen?

Remy Balistreri, Rotterdam

Vaccineren

Voorpagina van de krant: ‘Zonder ­Europa gaat vaccineren stuk sneller’.

Een Afrikaans gezegde luidt: ‘Alleen ga je sneller, samen kom je verder.’ Wat is de Europese variant hierop? ‘Alleen ga je sneller, samen kom je er niet uit?’

Het begint er helaas steeds vaker op te lijken. Tijd voor een democratischer maar ook slagvaardiger Europa. Wanneer mogen we weer stemmen?

Egge van der Poel, Rotterdam

Geen probleem

Waarom is het in de verkiezingen nauwelijks gegaan over de toeslagenaffaire? En waarom glijdt dit makkelijk af van premier Rutte? Het antwoord is, dat het de gemiddelde Nederlander kennelijk geen mallemoer interesseert.

Hoezo niet? Welnu, donderdagavond werd in de quiz Met het mes op tafel aan de twee finalisten gevraagd: ‘Van welke partij is Renske Leijten, die samen met Pieter Omtzigt de toeslagenaffaire aan het licht heeft gebracht?’ De twee antwoorden waren PvdA en GroenLinks.

Dus twee intelligente finalisten in een quiz wisten niet dat Renske Leijten van de SP is. Mijn mond viel open. Kennelijk is het voor de Nederlander helemaal geen probleem geweest.

Henk Moraal, Waalre

Sensitivityreader

Met kromme tenen en oplopende bloeddruk heb ik het artikel gelezen over de opkomst van de ‘gevoeligheidslezers’. Als dit fenomeen al wat langer had bestaan, had ik waarschijnlijk nooit onbevangen de boeken van Hermans, Reve, Céline, Thomas Wolfe, Martin Amis, Will Self, maar ook James Baldwin en Saul Bellow kunnen lezen. Een nogal willekeurige, maar veelzeggende greep.

Het idee dat je lezers moet waarschuwen voor typeringen, generalisaties, ironie en uitspraken van fictieve personages is een belediging voor de intelligentie van de schrijvers, maar ook van de lezers. Het lezen van boeken vormt je, of je het eens bent met de inhoud of niet. Het wegnemen van die onbevangenheid is juist een stigmatisering, iets wat literaire moralisten volgens eigen zeggen juist willen tegengaan.

In plaats van een sensitivityreader houd ik het maar bij mijn e-reader, die mij zelf de keus laat over een boek te oordelen.

Maarten Mens, Den Haag

Meedogenloos

Na jaren duikt ineens het woord ‘meedogenloos’ weer op in verband met voetbal. Het Nederlands elftal is volgens sportredacteur Willem Vissers niet meedogenloos genoeg. Is dat geen nette omschrijving van: schop de tegenstander er desnoods maar uit? We hebben het over een spel, ook al gaan er miljoenen in om.

Jaren geleden, toen Ben de Graaf nog chef sport was bij de Volkskrant, heb ik een opiniestuk geschreven over dat woord, toen gebruikt door Hans Kraay sr. in een voetbalanalyse op televisie. Ook hij vond dat een speler niet mee­dogenloos genoeg was.

Het leidde tot een tweegesprek tussen mij en Kraay, georganiseerd door de Volkskrant. Mevrouw Kraay zei over mij: die man komt er bij ons niet in. Van het gesprek werd verslag gedaan in de ­zaterdagkrant.

Nu dus weer, maar nu uit de pen van Willem Vissers: ‘meedogenloos’. Een woord dat goed past bij Qatar, maar bij voetbal?

P. van der Eijk, Den Haag

Humane technologie

Graag wil ik het begrip ‘humaan’ in het verhelderende artikel over de smart city door Herman van de Bosch in een ruimer perspectief plaatsen.

Op dit moment ondervinden al ruim 500 duizend Nederlanders problemen door digitalisering en technologie. Nu al zijn ze stralingsgevoelig, met vergaande consequenties voor gezondheid en welzijn, werk, gezin en sociale contacten.

Ze leven in (chronische) stralingsquarantaine, zonder enig uitzicht op verruiming of versoepeling. Ze vrezen voor nog grotere beperking van hun levensruimte door verdergaande digitalisering. Dit is voor een groeiende groep Nederlanders de donkere keerzijde van marktwerking, winstbejag en finan­ciële prikkels bij telecom, technologie en overheden.

Net als Herman van de Bosch pleit ik ervoor om eerst voor humane technologie te kiezen. In deze context betekent dat: uit voorzorg een pauze inlassen in de uitrol van nieuwe technologie en deze tijd gebruiken voor het verzamelen van grondige, onafhankelijke kennis over effecten en wisselwerkingen, op basis van interdisciplinaire en internationale samenwerking en met ­gebruikmaking van de ervaringen van de mensen die deze negatieve en beperkende effecten ondergaan.

Dit maakt het mogelijk humaan te handelen, zodat Nederland zo snel mogelijk wereldwijd voorop kan lopen bij humane digitalisering en technologie.

Miriam van Leeuwen, ‘s-Hertogenbosch