ColumnFrank Heinen

Laten we, o wat principieel, proberen om de moorddadige regimes buiten de deur te houden

null Beeld

In Newcastle upon Tyne, een haveloze stad in Noord-Engeland, kun je sinds vorige week zomaar opeens een sjeik tegen het lijf lopen. Waarschijnlijk zal die sjeik bij nadere beschouwing een dronken supporter van de lokale voetbalclub zijn, maar in Newcastle ligt de lat niet zo hoog qua bezienswaardigheden.

Zelfs als in Newcastle de zon schijnt, is het er druilerig. Toch zal zich in de voormalige industriestad, waar zelfs het verval in verval lijkt, de komende jaren een revolutie voltrekken. Je kunt een hoop onvriendelijks over de Saoedische kroonprins Mohammed bin Salman zeggen (al is dat niet zonder gevaar), maar niet dat hij overdreven kieskeurig is waar het de societypotentie van zijn nieuwste bezit betreft.

Knieperig is hij evenmin: nadat Bin Salman al eerder het duurste schilderij ter wereld aanschafte, de duurste villa en een van de duurste jachten, heeft hij nu een voetbalclub gekocht. De voetbalsites stromen sinds de overname vol met namen van mogelijke aankopen, nu Newcastle United opeens twintig keer zo rijk is als de op een na rijkste club, Manchester City (van de koninklijke familie van Abu Dhabi). Kwestie van tijd voor ze in Newcastle City, Paris Saint-Germain (Qatar) en Chelsea (bijna nostalgisch eigendom van een bleke oligarch) verpletteren.

Saoedi-Arabië is geen groot sportland – al vestigt het met executies wel het ene record na het andere. Toch investeert het miljarden in de organisatie van toernooien en de aanschaf van clubs. Sportswashing, heet dat: via de omweg van de sport mensen aan je binden. Hoe dat in de praktijk werkt, was dit weekend in Newcastle te zien: door het dolle heen waren ze daar dat de opdrachtgever van de moord op Jamal Khashoggi nu zijn vuile centen in hun bodemloze put gaat storten. Vraag niet hoe het kan, profiteer ervan.

Maar toch: hoe kan het? Zijn er geen regels om kwaadaardige regimes buiten de deur te houden? Jawel, maar door die Owners’ and Directors’ Test is Bin Salmans consortium glansrijk heen gerold. Je zou kunnen stellen dat elke test waarvoor Bin Salman slaagt, een test van likmevestje is, opgesteld door sportieve patjepeeërs die slechts de taal van de klinkende munt spreken, maar het probleem ligt dieper. Journalist Simon Kuper merkte in de Financial Times op dat wie nog verbaasd is over de bereidwilligheid waarmee het Verenigd Koninkrijk duister geld verwelkomt, niet heeft opgelet. Sinds het begin van de oorlog in Jemen heeft het land voor een fortuin aan wapens aan Saoedi-Arabië geleverd, en niet zo lang geleden ging oud-premier David Cameron er nog gezellig op de thee.

In het Ziggo-praatprogramma Rondo benadrukte Ronald de Boer (officieel ambassadeur van het WK in Qatar) zondagavond ten overvloede dat ook het Nederlandse bedrijfsleven behoorlijk verstrengeld is met kwalijke regimes. Dus, concludeerde hij, moeten we niet hypocriet zijn. De vrees betrapt te worden op het schenden van je principes zit bij veel mensen zo diep dat ze er al bij voorbaat maar van afzien, van principes.

Vooralsnog is er in onze competities nog geen creepy kroonprins opgedoken. Buitenlandse eigenaars blijven hier meestal kort, en ze verdwijnen altijd met de noorderzon. Op dit moment staat NAC Breda online te koop. Misschien kan de KNVB alvast beginnen met het aanscherpen van iedere denkbare regel en test, onder het motto: liever een armlastige sport dan een vergiftigde sport.

Meer over