ColumnErdal Balci

Laat wie het vaccin weigert zelf maar de rekening van de ic-opname betalen

null Beeld
Erdal Balci

Een zeer effectief vaccin tegen een bijzonder besmettelijk, in veel gevallen dodelijk, virus op een presenteerblaadje krijgen en daar de neus voor ophalen. Dat is wat miljoenen vaccinweigeraars in feite doen. En daarmee onderscheiden ze zich van eerdere generaties die vaccins hebben omarmd en daarmee de mensheid hebben behoed voor ziekten als pokken, tetanus en polio. Hoe kan er dan, als het gaat om de benadering van besmettelijke ziekten, zo’n groot verschil zijn in de houding van de mensen toen en nu? Dat kan omdat de verschrikkelijke gevolgen van de ziekten voor de hedendaagse mens niet voldoende zichtbaar zijn.

Voor de meeste Nederlanders is het gelukkig een ver-van-mijn-bedshow, maar ikzelf ken drie mannen die als kind zijn getroffen door polio en sindsdien kreupel door het leven gaan. Ik heb ook ervaring met hondsdolheid. Zo was het in de streken waar ik opgroeide een serieuze zaak om zwerfhonden goed in de gaten te houden: zag je schuim in de bek, dan kon je je maar beter snel uit de voeten maken.

Bang dat het ons ook zou overkomen, hoorden we de verhalen aan over mensen die gebeten waren door zo’n zieke hond: mensen die te laat waren met het laten zetten van het vaccin tegen hondsdolheid en in afgesloten ruimten schuimbekkend en schreeuwend op hun dood wachtten.

En dan het verdrietige levensverhaal van de beroemde dichter en troubadour Asik Veysel... Als boerenjongen in het Turkse Sivas verloor hij door een pokken­uitbraak zijn twee zussen. Hij kon de ziekte uiteindelijk ook niet ontlopen. In een interview vertelde hij ooit: ‘Ik was 7 jaar oud. Het was een regenachtige dag, ik werd opeens onwel en viel in de modder. Ik kon niet meer opstaan. De ziekte pokken zat dus ook in mijn lijf. Zij sloeg door in mijn linkeroog. Het gordijn viel ook voor mijn rechteroog. Sindsdien is de wereld donker voor mij.’

Asik Veysel was blind geworden, maar hij had in die zeven jaartjes dat hij had kunnen zien zoveel kleur, beeld en licht in zijn hersenen gegrift, dat hij later ook als blinde man prachtig kon dichten over alles wat de natuur zo mooi maakt. In een liefdesliedje zong hij: ‘Jouw prachtige schoonheid, alleen zo waardevol omdat ik de oneindige liefde ervoor koester...’ Hij zong liederen en leerde ons over de vergankelijkheid van schoonheid en over de waarde van echte liefde. We luisterden naar hem en begrepen ook hoe groot het door de ziekte veroorzaakte drama was. Want wat is tragischer dan volledige blindheid die door een simpel vaccin had kunnen worden voorkomen?

De zichtbaarheid van de verschrikkelijke realiteit, die ik hierboven probeer te beschrijven, is nieuwe generaties bespaard. En precies daar wringt de schoen. In ontwikkelde landen beleven we tegenwoordig een ‘cleane pandemie’, waarin iedereen de luxe heeft zonder dagelijkse confrontatie met het nare gezicht van het virus de held met principes te spelen. Er worden bergen verzet om mensen die – ondanks gratis toegang tot een effectief vaccin – met duizend non-argumenten de samenleving blijven ontwrichten en er niet voor terugdeinzen om onschuldige, kwetsbare mensen in levensgevaar te brengen, zoveel mogelijk op hun gemak te stellen.

De vaccinweigeraars worden nu onnodig ziek en zorgen voor volle ic’s. Bij andere patiënten worden operaties uitgesteld. De hele maatschappij wordt ontwricht. Het gewone leven gaat eraan. En het gebeurt allemaal omdat de antivaxer het zich kan permitteren met succes het democratische stelsel, dat valt of staat met het algemene vertrouwen in zijn instituties, tot in de vezels te frustreren. Als nooit tevoren kunnen verschillende groeperingen hun religieuze orthodoxie, hun wantrouwen jegens de wetenschap, hun haat jegens het ontwikkelde Westen en hun zweverige ‘vertrouwen in de natuur’ over ons heen gieten.

Persoonlijk kan ik moeilijk accepteren dat dit allemaal zomaar kan, en zeg: laat de gevolgen van een door covid-19 ontwrichte samenleving, de doden, de door long-covid getekende lichamen niet geheel onopgemerkt voorbijgaan aan deze zogenaamde rebellen.

Het minste wat landen kunnen doen is deze guerrillastrijders van de onwetendheid verantwoordelijk houden voor de financiële gevolgen van hun protest. Singapore is ons voorgegaan: daar moeten coronapatiënten die zich bewust niet hebben laten vaccineren, de kosten van hun ic-opname uit eigen zak betalen. Goed idee, ook voor Nederland. Immers, waarom zouden de redelijke mensen van dit land het domste activisme moeten meefinancieren?

Erdal Balci is schrijver en journalist.

Meer over