Ingezonden brievenDit schrijven onze lezers

‘Laat leerling manipulatie zelf ontdekken’

De lezersbrieven van woensdag 18 november.

Leerlingen krijgen computerles op basisschool SALTO in Eindhoven. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant
Leerlingen krijgen computerles op basisschool SALTO in Eindhoven.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Brief van de dag

Sezgin Cihangir stelt dat we af moeten stappen ‘van dat gezellige, inefficiënte, pedagogische ‘zelfontdekkend leren’ om de zorgelijke degradatie van het onderwijs op te lossen. Door ‘ontdekkend leren’ te beschrijven als ‘google het maar’-systeem, dat de leerling zijn eigen weg laat gaan, maakt hij een karikatuur van het soort waarvan de complottheorieën graag gebruik maken. Het ontdekkend leren is geen wondermiddel voor goed onderwijs, maar dat is rechtstreekse kennisoverdracht evenmin.

Ontdekkend leren staat of valt met betekenisvolle, doordachte opdrachten. Dat vraagt juist het tegendeel van de ‘perifere rol’ van de leraar, zoals Cihangir die beschrijft. Veel (kritisch) laten lezen is een prima concept, maar met alleen kennis van leesstrategieën ontdek je de manipulerende technieken van de complotcultuur nog niet. Daarvoor heb je de volgende van de door Cihangir zo betwiste ‘21st century skills’ hard nodig: kritisch kunnen denken, greep hebben op systemen van informatieoverdracht en mediawerking, bewust zijn van wat in de wereld om je heen gebeurt, communicatieve zelfsturing. En bovenal: het vermogen te ontdekken wanneer manipulatie aan de orde is.

Henk Aalberts, neerlandicus en oud-onderwijskundig medewerker, Hoevelaken

Dienstverlening

In de Zaterdag-bijlage een interview met de ceo van Albert Heijn. Mensen zijn boos dat AH de kassa’s en de kassamedewerkers wil afschaffen. Dat begrijp ik. Gelukkig hebben we de keuze naar een andere supermarkt te gaan. Of naar de buurtwinkel. Laten we dat doen. En als we het niet doen, heeft AH gelijk en zijn ze goed op de hoogte van de wensen van hun klanten.

Die dag stond ook een enquête naar het ontsporen van overheidsbeleid en -diensten in de krant. ‘De menselijke maat is zoek.’ Een van de oorzaken is de doorgeslagen automatisering. Die automatisering is slechts een symptoom van wat zich bij de overheid voordoet. ‘De overheid’ wordt al decennia in toenemende mate gerund door mensen die zich willen spiegelen aan het bedrijfsleven.

Dienstverlening is uit, efficiency is in. Iedereen langs de selfservice kassa, dat scheelt een hoop ambtenaren. En als de burger daar geen zin in heeft, heeft hij pech, want er is geen andere overheid of buurtwinkel om een aangifte of aanvraag te doen.

De overheid is een monopolist, burgers de klanten die tot dat monopolie veroordeeld zijn. Maar dienstverlening bestaat niet uit vertellen hoe druk het is en hoe lang de telefonische wachttijd inmiddels is. Bereikbaarheid per app is voor sommigen een verrijking, maar voor minstens zoveel mensen niet. Het uiten van kritiek wordt als riskant ervaren: we zijn immers afhankelijk van dit loket. Een vraag aan de overheid is niet altijd één vraag die kan worden beantwoord door een algoritme. Dienstverlening werkt alleen als de dienstverlener echt begrijpt wat er gevraagd wordt.

Marc van Pelt, Maarsbergen

Jezus

Het verbaast mij niet dat juist de fanatieke christenen blijven roepen dat Trump de verkiezingen eigenlijk heeft gewonnen. Christenen houden al bijna tweeduizend jaar vol dat de nederlaag van hun grote held eigenlijk de meest glorieuze gebeurtenis in de menselijke geschiedenis is.

David van Roijen, Groningen

Vuurwerk

Dank voor het plaatsen van de paginagrote advertentie voor de vuurwerkbranche. Het wordt hoog tijd dat mijn slome hond weer in de stress wordt gejaagd door een drieduizendklapper. De wijkagent mist iedere uitdaging, wat donderslagen tegen zijn auto zal hij zeker waarderen.

Omdat ik sinds oudjaar 2019 nog één oog over heb, zie ik nog goed genoeg om weer wat zwaar vuurwerk af te steken. Gauw dus met al uw lezers naar Baarle-Nassau, deze kans mag niet gemist worden. Het zal een prachtige avond worden.

Joost Jonkman, Wassenaar

Vuist

De beperkte mogelijkheden van de EU om een vuist te maken tegen landen als Polen en Hongarije zijn een weeffout in het Europees verdrag. Het ‘voor wat hoort wat’-principe had hierin expliciet verankerd moeten zijn.

Misschien is het daarom beter als we in Europees verband nu meer inspelen op ‘zachte’ begrippen als saamhorigheid en solidariteit. Het moment nadert dat de ledenvergadering zich over het wangedrag van bepaalde leden buigt en hen verzoekt om zelf hun positie te heroverwegen. Groot-Brittannië gaf zelf al eerder aan zich niet thuis te voelen, het zou van realiteitszin getuigen om Polen en Hongarije de wacht aan te zeggen en tot ongewenste leden te verklaren. We zijn gewoon te bang om echt met de vuist op tafel te slaan.

Hans Erik Hazelhorst, Utrecht

Boerenvlag

Al geruime tijd vraag ik me af waarom de boeren bij hun trekkerparade onze vlag ondersteboven met zich mee meevoeren (blauw, wit, rood). Het lijkt wel of ze met de rug naar de Nederlandse samenleving staan of daar niet bij willen horen.

Deze vraag per mail aan Jess Freedom, bestuurslid van Farmers Defence Force (Nederlandse naam was ook beter geweest), voorgelegd. Antwoord kwam snel: ‘Hallo Bart (sic), de vlag op de kop betekend (sic) blauw wit rood Holland in nood.’ Ik dacht bij mezelf dat ‘rood, wit, blauw; de boeren in het nauw’ beter was geweest, want ze hebben kennelijk niet in de gaten dat Holland slechts een deel van Nederland is en ze in feite met een achterhoedegevecht bezig zijn.

Bert Klaver, De Lutte

Meer over