Laat het stoppenKatinka Polderman

Laat het stoppen: Spijker. Kop. en andere afkortingen van betweterige spreekwoorden

null Beeld

Niet alle moderne verschijnselen hoeven we goed te keuren. Er zijn zaken waar we ons tegen ­kunnen, nee, móéten verzetten. Deze week wil Katinka Polderman u behoeden voor het dreigende kwaad van afgekorte spreekwoorden.

De wereld staat in brand en het Nederlandse volk polariseert en de democratische rechtsstaat gaat failliet, een paar keer per week zelfs, maar ondertussen zijn er ook misstanden die zich meer in het verborgene afspelen en die ook aandacht verdienen: op Twitter worden spreekwoorden en gezegdes afgekort, op een bijzonder irritante manier en ik vrees dat die afgekorte spreekwoorden hun weg zullen gaan vinden naar de toch al verdoemde wereld buiten Twitter. Dat moeten we in de kiem smoren, door het verschijnsel hier onder de aandacht te brengen van de Volkskrantlezer, de Linkse Elite die het voor het zeggen heeft volgens de mensen die het voor het zeggen hebben.

Sinds de lockdown speelt mijn sociale leven zich voor een ongezond groot deel af op Twitter. Om eerlijk te zijn ook daarvoor al, ik ben nu eenmaal beter met geschreven woorden dan met echte mensen (tenzij ik extreem veel alcohol gedronken heb). Twitter is een prima plek om mezelf het idee te geven dat ik toch nog iets aan betekenisvolle menselijke interactie doe.

Vaak gaat het als volgt: iemand geeft in een tweet zijn mening, of zijn als observatie vermomde mening, bijvoorbeeld ‘Nou, bij de X doen ze AL-TIJD X! Als ze werkelijk willen dat X dan zullen ze toch eens X, nondeju! #schande!!’ En dan antwoordt iemand: ‘Spijker. Kop.’ Of nog erger, hij maakt een tweet waarin de eerste tweet geciteerd wordt en zet daar dan boven ‘Spijker. Kop.’ Soms gebeurt het ook met andere spreekwoorden, bijvoorbeeld met ‘Puntje. Paaltje.’ Of met ‘Pot. Ketel.’ Het zijn altijd de spreekwoorden in het betweterige genre die hiervoor worden gebruikt, ik heb bijvoorbeeld nog nooit iemand ‘Zwaluw. Zomer.’ zien schrijven, of ‘Naadje. Kous.’ ‘Kat. Huis. Muizen. Tafel.’

Via sociale media zijn wel eerder hele nare taalvernieuwingen de maatschappij in gesijpeld. ‘Mensen moeten gewoon afstand houden, want corona’, bijvoorbeeld, in plaats van het natuurlijk onwerkbaar lange ‘want er is corona’. Of de clickbaitzinnen die zelfs serieuze kranten nu gebruiken om mensen naar hun artikelen te lokken. Of stomme afkortingen als ‘policor’ (zo wordt ‘politiek correct’ afgekort door mensen die het de hele dag zo druk hebben met oordelen over anderen dat ze geen tijd hebben om twee lettergrepen extra te schrijven).

Spijker. Kop. is een dampend kruitvat tot over de rand gevuld met irritatie-opwekkende ingrediënten. Uit het gebruik van een spreekwoord spreekt sowieso al iets universeel gelijkhebberigs, een gelaten ‘zo gaat dat al eeuwen, meisje, daarom hebben ze daar al in 1724 een spreekwoord voor bedacht’. Oubollige heertjespraat. Bloedirritant. En als de gebruiker het spreekwoord ook nog eens afkort krijgt het iets nóg stelligers. ‘Spijker. Kop. Meer woorden hebben jij en ik, amice, niet nodig om te weten dat wij hetzelfde denken.’

Door zijn staccato karakter heeft Spijker. Kop. ook veel weg van een poging om iets wat eigenlijk niemand meer wil, in dit geval belegen spreekwoorden, aantrekkelijk te maken voor bij voorkeur jonge hippe mensen. Zoals onze Rijksoverheid zo af en toe ijverig probeert ons wartaal uit te laten slaan als ‘vanavond doe ik dranquilo’ wanneer we bedoelen ‘nee dank je, ik wil geen bier’. Taalknutselarij door onbevoegden, dat is het.

Goed, ik heb u, de linkse elite, er nu op gewezen. Als we met z’n allen een klein beetje alert zijn, kunnen we ervoor zorgen dat het staccatiseren van spreekwoorden braaf binnen de hekken van de sociale media blijft en daar uiteindelijk een stille dood sterft. Samen. Juist nu. Steentje. Bij. Eendracht. Macht. Hatse. Kidee. U wordt bedankt.

Meer over