columnsander schimmelpenninck

Laat de VVD breken met de stuitend platte elementen in de eigen gelederen

null Beeld

‘Soms moet je stront stront noemen.’ Aldus duidde Ad Lagas, een weinig eloquente VVD’er uit het Overijsselse Ommen, onlangs de mogelijkheid dat zijn partij in een regering komt met GroenLinks. Lagas is aanvoerder van een clubje bezorgde VVD’ers dat zich onironisch ‘Klassiek Liberaal’ noemt, maar feitelijk rechts-conservatief is. Voor zover hun stompzinnige platheid überhaupt aan enige ideologie te verbinden valt.

Het verschil in denkbeelden tussen de Klassiek Liberalen en JA21 of de onlangs opgerichte taxicentrale Van Haga is nihil; het is allemaal van hetzelfde laken een kleinburgerlijk pak. Het klimaat is voor drammers, links is een scheldwoord en andersdenkenden zijn ‘communist’. Het enige waarin deze Klassiek Liberalen zich onderscheiden van de partijen op extreem-rechts is hun doodsangst voor corona; niet onlogisch als je dieet uit bier en bitterballen bestaat.

Het anti-intellectualisme bij de VVD kent een rijke traditie. Het begon natuurlijk allemaal met Hans Wiegel, die met zijn schoolkrantcolumn in De Telegraaf een passend sluitstuk geeft aan een leven lang overgewaardeerde gewoonheid. Na Wiegel kwamen in de jaren negentig de altijd vrolijke patatliberalen, die het liberalisme definiëren als: alles moet wel een beetje leuk blijven. Borrelaars als Frits Huffnagel en Onno Hoes, niet volstrekt stupide, maar toch ook zelden te betrappen op goede ideeën.

Maar de patatliberalen waren dan toch in ieder geval nog een beetje mondain. De Klassiek Liberalen zijn hardnekkige provincialen, oerconservatief en met een ongezond ontzag voor rijkelui. Die, onder aanvoering van mannen als Cor van Zadelhoff gretig gebruikmaken van deze nuttige idioten, die niks liever willen dan ook bij de rijke mensen horen. Daniel Koerhuis, de vleesgeworden motregen en Klassiek Liberaal, is de ideale waterdrager voor deze kapitalisten. Fanatiek, eendimensionaal en onverdacht bij het grote publiek lobbyt hij voor een miljoen nieuwe woningen: ‘Bouwen, bouwen, bouwen.’

De partijtop van de VVD doet niets tegen het zelfgecreëerde monster in eigen geledingen. Sterker nog, Mark Rutte stamelt na een overstroming en een vernietigend IPCC-rapport dat barbecueën toch mogelijk moet blijven, en legitimeert zo het domme geblaat van Ad Lagas en al die andere vervelende ooms op heel veel verjaardagsfeestjes.

Twee decennia PVV- en FvD-corvee van de VVD hebben ervoor gezorgd dat Nederland extreem-rechtser, radicaler en guurder is geworden. In tegenstelling tot wat vaak beweerd wordt is de VVD niet naar links opgeschoven, maar is het juist een deel van haar leden die naar rechts zijn opgeschoven, waarschijnlijk onder invloed van sociale media. Hoewel de accommodatiestrategie de VVD de afgelopen jaren ongetwijfeld extra zetels heeft opgeleverd, zal het de partij op de lange termijn opbreken: de echte liberalen vluchten naar D66 en op rechts is er altijd iemand die harder schreeuwt, zonder ooit verantwoordelijkheid te dragen bovendien, blijkt ook uit de inmiddels dertig zetels die domrechts bezet.

De VVD moet breken met de cynische machtspolitiek, zijn verantwoordelijkheid nemen als de grootste partij en het land leiden. Het is daarom niet alleen voor het land maar ook voor de VVD zelf te hopen dat Rutte en Hoekstra tegen alle verwachtingen in tóch over links gaan, en de VVD zo met zachte hand afscheid kan nemen van de stuitend platte en kleingeestige elementen binnen haar eigen gelederen. Lieden als Ad Lagas zijn namelijk niet klassiek liberaal, maar klassiek egoïstisch.

Meer over