COLUMNSander Schimmelpenninck

Koppelverkoop van meningen maakt ongeloofwaardig

Beeld de Volkskrant

Fidan Ekiz moest dinsdag aan de kop van De Vooravond iets van het hart. Ze miste een luidruchtige Nederlandse veroordeling van de afschuwelijke onthoofding van een Franse leraar door een scholier met radicaal islamitische ideeën. Een terecht punt, zeker in deze tijd waarin de coronapandemie het debat heeft gekaapt. In de loop van de week gaven diverse politici opvolging aan haar oproep en kwam men alsnog over de brug met de gebruikelijke en obligate afschuwaflaat.

Hoewel het punt van Ekiz terecht was, konden Thomas Erdbrink en ik het in de coulissen niet laten om elkaar even met een glimlach aan te kijken. ‘Ah, daar komt haar stokpaardje’, fluisterden we. Mogelijk dacht Ekiz hetzelfde toen wij even later mochten spreken over ons onderwerp, de documentaire over de Zweedse klimaatactiviste Greta Thunberg.

Tijdens het gesprek bevestigde Ekiz mijn vermoeden dat ze geen fan was. Ze liet vallen dat haar beeld van het zeventienjarige fenomeen na het zien van de film weliswaar ‘een beetje was bijgesteld’, maar Thunberg haar nog steeds ‘eenzijdig’ en ‘ondankbaar’ ten opzichte van oudere generaties scheen.

Hoewel ik haar nooit iets over klimaatverandering heb zien zeggen of schrijven, kun je er bij Ekiz al wel zo’n beetje van uitgaan dat zij Thunberg maar niks vindt. Wie felle kritiek uit op de islam, belandt namelijk onherroepelijk in een echoput met mensen die klimaatverandering een verzinsel vinden, of uit opportunisme kiezen het overweldigende probleem te negeren. Nog dieper in die put pruttelen kwaadaardige complotdenkers dat Thunberg een geprogrammeerde trol is, aangestuurd door de pedofiele vampiers van de nieuwe wereldorde.

Wanneer je voortdurend de meest vreselijke dingen toegewenst krijgt door radicale moslims is het begrijpelijk dat die echoput steeds veiliger voelt, hoezeer het applaus ook van halve zolen en hele fascisten komt. Een agressieve vijand maakt nu eenmaal dat je niet al te kritisch naar je bondgenoten kijkt.

In die zin mag ik mijzelf gelukkig prijzen met slechts de woede van middelmatige mannen die mij minder rechts vinden dan ze op basis van mijn achternaam of kapsel hadden gehoopt.

Wanneer je je fel uitspreekt over het één, moet je tegenwoordig sterk in je schoenen staan om geen voorgeprogrammeerde mening over het andere te hebben. De voorspelbaarheid van de deelnemers aan het publieke debat is door de koppelverkoop van meningen bijna volmaakt. Volslagen ongerelateerde onderwerpen zijn niet meer apart te bestellen op het meningenmenu; hardrijden op de snelweg kan alleen als je ook pro-Israël en tegen de erfbelasting bent.

Het fenomeen is even wijdverspreid als onzinnig, want waarom zou je niet zowel de radicale islam als klimaatverandering een groot probleem kunnen vinden? Een uitsluitend rechtse hobby is deze bundeling overigens niet: ook links heeft de contraproductieve neiging om bijvoorbeeld verstandig klimaatbeleid te koppelen aan diversiteitsdogma’s en andere zaken waar nooit een meerderheid voor zal bestaan.

De koppelverkoop van meningen verandert Nederland langzaamaan in een tweestromenland, met een breuklijn die ons dwingt op één van de van elkaar afdrijvende tektonische platen te springen. Zonde, want ik geloof dat het redelijke midden eenvoudig te overtuigen is van zowel de strijd tegen de radicale islam als de noodzaak van goed klimaatbeleid. Opvallend is bovendien de tegenstrijdigheid en het gebrek aan historisch besef: de strijd tegen religieuze achterlijkheid was lange tijd een exclusief progressieve bezigheid, terwijl juist conservatieven zich ooit hardmaakten voor het conserveren van onze natuur.

Wie geloofwaardig wil blijven in het publieke debat zou niet moeten meedoen met de koppelverkoop in meningenland. Volledige instemming met één van de twee menu’s lijkt immers alleen al op basis van kansberekening onmogelijk. Berijd eens een ander paardje dan het eigen stokpaardje en wees minder gevoelig voor de echo’s uit de put. En wie Greta Thunberg te weerzinwekkend vindt om iets van aan te nemen, zou naar de film A life on our planet moeten kijken, gemaakt door Sir David Attenborough, een 94-jarige Brit zónder asperger, maar mét precies dezelfde boodschap.

Lees ook

Profiel Greta Thunberg
Verguisd door de een, verafgood door de ander, maar Greta Thunberg wil vooral dat het niet over háár gaat.

Meer over